“Đầu năm hái lộc cầu duyên
Trầu cau em gánh đi phiên Chợ Gò…”.
Câu ca dao quen thuộc như lời hẹn ước mỗi độ xuân về, gọi nhau trở về với một điểm hẹn văn hóa đặc biệt - Hội xuân Chợ Gò (thôn Phong Thạnh, xã Tuy Phước) - nơi mỗi cuộc trao tay đều gửi kèm lời chúc an lành, thuận thảo.
Giữa gò đất nhỏ của miền quê, người đến chợ không chỉ để mua vài món lấy may, mà còn để gặp gỡ, thăm hỏi, ôn chuyện cũ và gìn giữ một phong tục đã bền bỉ qua bao thế hệ.
Tự tay sắp xếp, lựa từng 5 lá trầu xanh, 2 trái cau đỏ vào một phần gọn gàng, bà Huỳnh Thị Tâm (79 tuổi, thôn Lục Lễ, xã Tuy Phước) kể: “Sau giao thừa, tôi chuẩn bị lá trầu, cau, rau muống nhà trồng mang ra Chợ Gò. Tôi cũng chẳng còn nhớ mình đã bán ở đây bao lâu rồi, chỉ biết năm nào cũng vậy, cứ đến mùng 1 Tết là lại ra chợ để lấy chút lộc đầu năm”.
Với những người con xa quê, phiên chợ Gò đầu xuân không chỉ là nơi mua bán mà còn là sợi dây neo giữ ký ức gia đình. Anh Nguyễn Đức Hóa (ở xã Tuy Phước, đang làm việc tại TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Dù làm ăn xa quê, năm nào tôi cũng thu xếp về quê, cùng gia đình đi hội chợ Gò vào sáng mùng Một. Với tôi, đó gần như là một nghi thức đầu năm không thể thiếu, gửi gắm ước mong một năm mới bình an, thuận lợi”.
Theo tục lệ, người mua sắm một lễ nhỏ gồm trái cau non xanh, năm lá trầu nguyên cuống, kèm theo chút muối và gạo. Những lễ vật giản dị ấy hàm chứa ước nguyện năm mới no ấm, thuận hòa; đồng thời là cách người dân chia sẻ niềm vui ngày Tết, quây quần bên gia đình, người thân.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động buôn bán, hội xuân chợ Gò năm nay còn được mở rộng quy mô với nhiều điểm nhấn mới, nổi bật là phần trẩy hội đậm sắc màu truyền thống.
Đoàn rước trong trang phục xưa vừa di chuyển vừa trình diễn hát bội, bài chòi, bả trạo, đồng thời tái hiện hình ảnh người dân quang gánh mang hàng về chợ. Những hoạt động ấy không chỉ làm phong phú không khí lễ hội mà còn góp phần khơi gợi, tái hiện sinh động nét văn hóa của phiên chợ Gò thuở trước.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Tuy Phước Lê Thị Vinh Hương, Hội xuân Chợ Gò là điểm đến văn hóa tinh thần đặc sắc, mang ý nghĩa sâu sắc đối với người dân Tuy Phước nói chung và xã Tuy Phước nói riêng mỗi dịp Tết đến, xuân về.
Tiếp tục phát huy những nét đẹp của hội xuân Chợ Gò đã hình thành hơn 300 năm qua, xã Tuy Phước tiếp dục duy trì, tổ chức hội xuân Chợ Gò đặc sắc, đậm nét truyền thống.
“Sau khi khắc phục hậu quả thiên tai, địa phương đã chỉnh sửa, nâng cấp một số hạng mục tại khu vực chợ, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, bảo đảm tính khoa học, chỉn chu; đồng thời đa dạng hóa các hoạt động, góp phần xây dựng không gian lễ hội ngày càng ấm áp, phục vụ tốt hơn nhu cầu vui xuân của người dân và du khách thập phương” - bà Lê Thị Vinh Hương cho biết.
Bên cạnh mua bán, nhiều trò chơi dân gian như cướp cờ, u quạ, nhảy bao bố, bắt chạch trong chum, đập ấm… diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo người dân tham gia, tạo nên bầu không khí giao lưu sôi nổi, đậm đà bản sắc quê hương.
Càng về trưa, Chợ Gò càng thêm rộn ràng khi dòng người từ khắp nơi đổ về, tiếng cười nói hòa cùng nhịp trống vang vọng giữa không gian đầu xuân.
Chợ Gò nằm cạnh nhánh sông Tọc, thuộc nguồn sông Hà Thanh, nước non phong cảnh hữu tỉnh; dưới chân núi Trường Úc (thôn Phong Thạnh, xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai).
Chợ Gò tọa lạc trên mô đất nổi lên thành gò, nên người dân ở đây gọi là Chợ Gò - Trường Úc (chợ trên Gò). Gần 300 năm qua (từ thời Tây Sơn), Hội xuân chợ Gò là phiên chợ Tết “độc nhất” trong vùng, chỉ họp một lần vào ngày mùng 1 Tết, mang đậm giá trị văn hóa dân gian, được hình thành và lưu giữ nét đẹp truyền thống của người Việt xưa. Mới sớm tinh mơ của ngày đầu năm mới Tết Nguyên đán, rất đông người dân và du khách thập phương đã tới Chợ Gò để du xuân, mua bán, trao đổi tài lộc đầu năm, cầu sự may mắn đến với gia đình và duyên lành đến với những đôi trai thanh, gái lịch.
