Lễ hội thanh minh ở Nhơn Hải với các nghi lễ theo tục lệ cổ truyền, gồm: lễ nghinh thần nhập điện; lễ khai sơn - khai tỉnh (cúng thần núi, thần giếng); lễ tảo mộ thanh minh; lễ khai kinh cầu siêu - cầu quốc thái dân an; lễ tế xuân; lễ tế thần.
Hằng năm, vào đầu xuân, theo phong tục truyền thống, làng biển Nhơn Hải tổ chức lễ thanh minh vào ngày 11 - 12 tháng Giêng; cứ 3 năm một lần sẽ tổ chức quy mô hơn, có thêm phần hội biểu diễn hát bội.
Lễ hội thanh minh ở địa phương tổ chức nhằm thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, vọng cúng thần Bổn cảnh thành hoàng, chư vị tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ đã có công khai phá, mở mang, xây dựng cơ nghiệp tại vùng biển này; cầu nguyện quốc thái dân an; đồng thời tưởng nhớ vong linh các anh hùng liệt sĩ và những người bị xiêu mồ, lạc mả.
Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 27-2 đến ngày 3-3 (tức ngày 11 đến Rằm tháng Giêng âm lịch), với phần hội tổ chức thêm hoạt động hát bội vào các đêm để hầu thần, cúng tiền hiền, hậu hiền và phục vụ nhân dân trong xã, theo đúng lệ 3 năm.
Theo các cụ cao niên ở địa phương, lễ hội thanh minh ở nhiều nơi thường được tổ chức vào tháng Ba âm lịch, như câu ca dao: “Thanh minh trong tiết tháng Ba/ Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh”, hoặc theo tiết Thanh minh từng năm. Tuy nhiên, tại Nhơn Hải, lễ hội này được tổ chức hằng năm vào tháng Giêng - cũng là đầu mùa Xuân, vì theo tín ngưỡng dân gian truyền thống, đây là dịp cúng vị thần Bổn cảnh thành hoàng - vị thần theo tín ngưỡng dân gian có công khai phá, mở mang bản xứ, phù hộ cho lê dân bá tánh cuộc sống yên ổn.
Vì vậy, cư dân địa phương chọn thời điểm này để tổ chức Lễ hội Thanh minh. Cứ ba năm một lần, lễ hội được tổ chức quy mô hơn với việc mời đoàn nghệ thuật hát bội về biểu diễn; các năm còn lại chỉ tổ chức lễ tảo mộ, không có hát bội.
