Trong đó, phát triển chăn nuôi, trồng trọt an toàn và kiểm soát chất lượng thực phẩm “từ chuồng trại đến bàn ăn” được xác định là hướng đi tất yếu nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, ô nhiễm môi trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Kiểm soát từ đầu vào đến đầu ra
Theo định hướng này, nhiều mô hình chăn nuôi và giết mổ theo chuỗi đã được triển khai hiệu quả. Điển hình là Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam (C.P Việt Nam) với hệ thống trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại, bảo đảm an toàn sinh học và an toàn dịch bệnh theo tiêu chuẩn VietGAP. Mỗi năm, hệ thống trang trại của DN cung ứng 1 - 1,2 triệu con heo thịt, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho khâu giết mổ và chế biến.
Không chỉ đầu tư chăn nuôi, C.P Việt Nam còn xây dựng Nhà máy giết mổ NM2 tại KCN Nhơn Hòa (phường An Nhơn Nam). Nhà máy vận hành theo quy trình khép kín, tách biệt khu vực “bẩn - sạch”, trang bị hệ thống làm mát và khử trùng tự động, đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm.
Ông Trần Văn Linh - Quản lý sản xuất Nhà máy NM2 - cho biết: Toàn bộ quy trình từ nhập heo đến xuất hàng đều được kiểm soát qua nhiều khâu. Heo được vận chuyển bằng xe chuyên dụng, có giấy kiểm dịch và được khử trùng trước khi đưa vào giết mổ; các công đoạn đều có cán bộ thú y giám sát. Sản phẩm sau giết mổ được kiểm tra, đóng dấu kiểm soát và bảo quản lạnh; phương tiện vận chuyển được theo dõi bằng hệ thống GPS để bảo đảm chất lượng trong phân phối.
Toàn bộ heo vào giết mổ tại NM2 đều có nguồn gốc rõ ràng từ trang trại thuộc hệ thống C.P hoặc cơ sở liên kết. Sản phẩm sau giết mổ được kiểm soát thú y trước khi đưa ra thị trường, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và an toàn dịch bệnh. Từ đó, DN tiếp tục đầu tư phân xưởng chế biến thịt heo và phát triển chuỗi cửa hàng thịt sạch cung ứng các sản phẩm heo mảnh, heo pha lóc dạng đóng khay, túi và các sản phẩm đầu lòng, hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín “từ chuồng trại đến bàn ăn”.
Không chỉ DN lớn như C.P Việt Nam, nhiều cơ sở chăn nuôi tư nhân cũng chú trọng chất lượng. Trang trại Phú Hưng (xã Ân Hảo) là một ví dụ. Mô hình chăn nuôi heo đạt chuẩn VietGAP, áp dụng quy trình an toàn sinh học khép kín và công nghệ xử lý chất thải hiện đại giúp trang trại cung ứng heo giống và heo thịt VietGAP cho thị trường. Không chỉ có vậy, Trang trại Phú Hưng còn mở 2 cửa hàng thịt heo sạch tại phường Quy Nhơn Nam, mỗi ngày cung cấp cho người tiêu dùng khoảng 700 kg thịt.
Theo ông Hồ Ngọc Xuân - Chủ trang trại Phú Hưng, việc mở cửa hàng giúp đưa sản phẩm do chính cơ sở chăn nuôi đến tay người tiêu dùng, bảo đảm không sử dụng chất cấm và hướng đến giá trị bền vững hơn lợi nhuận ngắn hạn.
Cùng với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững, các mô hình chăn nuôi theo hướng hữu cơ, sử dụng thảo dược và tuần hoàn sinh học đang ngày càng được nhân rộng.
Tại xã Hoài Ân, Công ty TNHH Bảo Châu Hoài Ân đã xây dựng chuỗi chăn nuôi khép kín “từ chuồng trại đến bàn ăn”.
Từ mô hình nuôi heo sạch, năm 2019, Công ty chuyển sang chăn nuôi heo bằng thảo mộc, thả nuôi thử nghiệm 100 con theo quy trình khép kín. Thức ăn cho heo được chế biến từ hơn 10 loại thảo mộc kết hợp cám, bột gạo, bột bắp. Bà Lê Thị Liễu, Giám đốc công ty cho biết, heo được nuôi trong vòng đời thảo mộc liên tục, đạt trọng lượng 100 - 120 kg/con thì xuất bán.
Để chủ động nguồn nguyên liệu, DN trồng thảo mộc tại trang trại, liên kết mua gom trong dân; đồng thời áp dụng đệm lót sinh học, men vi sinh và tận dụng chất thải cho trồng trọt. Sau lứa nuôi thử nghiệm thành công, mô hình được duy trì và mở rộng. Mỗi năm, Công ty cung ứng 500 - 600 con heo thảo mộc, cùng các sản phẩm chế biến như chả lụa, nem chua… ra thị trường.
Theo ông Huỳnh Ngọc Diệp - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y, ngành đang định hướng phát triển chăn nuôi theo mô hình trang trại công nghiệp gắn với chuỗi liên kết từ sản xuất - giết mổ - chế biến - tiêu thụ, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP để kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục khuyến khích DN đầu tư vào giết mổ và chế biến, giảm giết mổ nhỏ lẻ, nâng giá trị nông sản.
Hoàn thiện chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn”
Không chỉ trong chăn nuôi, chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đang được mở rộng sang trồng trọt và chế biến thực phẩm. Mô hình chuỗi 3F (Feed - Farm - Food) giúp kiểm soát chặt chất lượng nông sản, nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào thương lái.
Trong lĩnh vực trồng trọt, Công ty TNHH một thành viên Hương Đất An Phú (phường An Phú) là đơn vị tiêu biểu với quy trình sản xuất rau củ quả VietGAP kiểm soát từ khâu chọn giống, canh tác, sử dụng vật tư đầu vào đến thu hoạch và phân phối. Từ quy mô ban đầu nhỏ lẻ, Công ty đã mở rộng lên 8 ha và liên kết thêm 3 ha với nông dân lân cận, hình thành vùng sản xuất tập trung, đồng bộ kỹ thuật.
Bình quân mỗi ngày, Hương Đất An Phú cung ứng 3 - 4 tấn rau củ quả sạch cho hệ thống siêu thị, bếp ăn tập thể và chuỗi cửa hàng thực phẩm trên toàn quốc. Nhờ chủ động đầu ra và xây dựng được thương hiệu an toàn, doanh thu của DN đạt khoảng 19 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.
Ở lĩnh vực chăn nuôi gia cầm, mô hình nuôi gà đồi sinh học gắn với chế biến sâu của anh Nguyễn Giang Trí (xã Ân Tường) cho thấy hiệu quả khi tham gia chuỗi giá trị. Với diện tích trên 5 ha, trang trại xuất bán khoảng 20.000 con gà mỗi năm và đầu tư chế biến sản phẩm mang thương hiệu Giang Nguyên. Đến nay, mô hình có 3 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, doanh thu hơn 1 tỷ đồng/năm. Việc phát triển sản phẩm chế biến vừa nâng giá trị kinh tế, vừa kéo dài thời gian bảo quản, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Một hướng đi khác trong sản xuất nông nghiệp là phát triển nông nghiệp hữu cơ. Công ty CP Yuuki Farm (phường An Nhơn) do anh Trịnh Hưng Công sáng lập đã đầu tư 1,6 ha đất sản xuất rau, củ, quả theo quy trình hữu cơ, sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học nhằm bảo vệ hệ sinh thái đất và nguồn nước. Sản phẩm sau thu hoạch được phân loại, đóng gói bài bản trước khi đưa ra thị trường. Dù năng suất thấp hơn canh tác truyền thống, nhờ giá bán ổn định và đầu ra rõ ràng, năm 2025, Yuuki Farm đạt lợi nhuận gần 300 triệu đồng.
Trong bối cảnh nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn tiềm ẩn, mô hình “từ trang trại đến bàn ăn” đang nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng và DN. Đánh giá về xu hướng này, ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - nhìn nhận: Tỉnh khuyến khích mở rộng các trang trại công nghiệp, hình thành vùng sản xuất tập trung, thu hút đầu tư vào chế biến và xây dựng chuỗi liên kết bền vững, góp phần nâng cao giá trị nông sản và bảo đảm an toàn thực phẩm cho thị trường.
