Đáng chú ý, tăng trưởng chủ yếu nhờ chuyển dịch cơ cấu chăn nuôi theo hướng tập trung, có kiểm soát, từng bước hình thành các vùng chăn nuôi hàng hóa quy mô lớn.
Nền tảng từ trang trại, chuỗi liên kết
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường), hiện nay, toàn tỉnh có 790 trang trại chăn nuôi với đầy đủ các loại hình quy mô lớn, vừa và nhỏ. Trong số này, ngày càng nhiều trang trại đầu tư bài bản, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, công nghệ cao.
Bên cạnh đó, toàn tỉnh đã có 65 cơ sở chăn nuôi được chứng nhận VietGAP, GlobalGAP hoặc an toàn dịch bệnh; 86 cơ sở đạt chứng nhận an toàn thực phẩm và 5 chuỗi liên kết sản xuất chăn nuôi với khoảng 200 trang trại, có sự tham gia của các doanh nghiệp (DN) lớn, như: CP Việt Nam, Japfa Comfeed, CJ Vina Agri, GreenFeed, Hồng Hà Bình Định. Song hành với hệ thống trang trại là dòng vốn đầu tư vào các dự án chăn nuôi tập trung, quy mô lớn trong tỉnh cũng nhiều hơn.
Đến cuối tháng 12-2025, trong tỉnh có 247 dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi với tổng quy mô gần 4,9 triệu con heo, hơn 161 nghìn con bò và gần 2,9 triệu con gia cầm. Trong đó, 72 dự án đã đi vào hoạt động, góp phần hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Ông Đoàn Ngọc Có - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết: Ngành xác định rõ phát triển chăn nuôi trong giai đoạn mới phải gắn với quản lý dịch bệnh, bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế. Tỉnh không khuyến khích phát triển chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán.
Thay vào đó là định hướng phát triển chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với giết mổ, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi liên kết. Đây là con đường để ngành chăn nuôi phát triển bền vững.
Thực tiễn cho thấy, dịch tả heo châu Phi chính là yếu tố buộc phải thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch mô hình chăn nuôi. Đợt dịch vừa qua xảy ra tại 34 tỉnh, thành trong cả nước, hiện còn 24 tỉnh, thành chưa qua 21 ngày. Riêng tại Gia Lai, dịch bệnh xuất hiện tại 65 hộ thuộc 49 thôn, làng của 26 xã, phường với 1.607 con heo buộc phải tiêu hủy, tổng khối lượng hơn 100 tấn; trong khi đó, cả nước đã tiêu hủy trên 1,26 triệu con heo.
Qua theo dõi, giám sát cho thấy các ổ dịch đều phát sinh từ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng trại tạm bợ, điều kiện vệ sinh kém, chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học, khó kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi. Ngược lại, các trang trại chăn nuôi tập trung, chăn nuôi khép kín, áp dụng quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt và nằm trong chuỗi liên kết không phát sinh dịch.
Theo ông Huỳnh Ngọc Diệp - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y, đây là bài học lớn đối với ngành chăn nuôi. Thực tế dịch tả heo châu Phi cho thấy chăn nuôi nhỏ lẻ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Việc chuyển dịch sang chăn nuôi trang trại, an toàn dịch bệnh không chỉ là định hướng phát triển, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu muốn tồn tại và phát triển lâu dài.
Chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao
Trang trại Phú Hưng (Công ty TNHH Thiết bị Phú Hưng, xã Ân Hảo) được xem là mô hình tiêu biểu cho chăn nuôi theo chuỗi giá trị. DN không chỉ đầu tư bài bản ở khâu sản xuất, còn chủ động mở rộng sang khâu tiêu thụ, đưa sản phẩm thịt heo sạch đến trực tiếp người tiêu dùng.
Trang trại đầu tư xây dựng trên quỹ đất rộng 15 ha, hiện có 2.600 con heo nái, mỗi tháng cung cấp khoảng 6.000 con heo giống; đồng thời quản lý, liên kết 6 trang trại chăn nuôi heo thịt tại Gia Lai và Đắk Lắk, với sản lượng khoảng 50.000 con heo thịt mỗi năm. Năm 2025, doanh thu đạt hơn 30 tỷ đồng, lãi hơn 10 tỷ đồng.
Ngày 29-12-2025, cửa hàng thịt heo sạch Phú Hưng Farm thứ 2 chính thức khai trương ở phường Quy Nhơn Nam, nối tiếp thành công của cửa hàng đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 10-2025.
Ông Hồ Ngọc Xuân - Chủ Trang trại Phú Hưng - cho biết: “Chúng tôi xác định phát triển chăn nuôi phải đi đôi với kiểm soát chất lượng và xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Việc hình thành chuỗi từ trang trại đến cửa hàng giúp sản phẩm có đầu ra ổn định, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh còn diễn biến phức tạp”.
Năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục xác định 3 vật nuôi chủ lực của tỉnh là bò, heo và gia cầm; đồng thời tập trung phát triển 7 vùng chăn nuôi tập trung tại các khu vực trọng điểm.
“Mục tiêu đặt ra là nâng tổng đàn bò lên trên 829,5 nghìn con, đàn heo 2,18 triệu con, đàn gia cầm gần 19,75 triệu con; đồng thời khuyến khích phát triển các vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao như dê, ong, yến” - ông Diệp cho biết thêm.
Cùng với phát triển sản xuất, tỉnh sẽ tăng cường giám sát, cảnh báo dịch bệnh; kiểm soát tái đàn; tổ chức tiêm phòng vắc xin đạt tỷ lệ theo quy định; đẩy mạnh kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, an toàn thực phẩm và kiểm tra chất cấm trong chăn nuôi. Đặc biệt, tỉnh tiếp tục đồng hành cùng DN, đôn đốc các dự án chăn nuôi sớm đi vào hoạt động, khuyến khích đầu tư nhà máy giết mổ, chế biến tập trung gắn với vùng nguyên liệu.
Ông Đoàn Ngọc Có khẳng định: “Từ định hướng chiến lược đến những mô hình thực tiễn hiệu quả, chăn nuôi của tỉnh đang từng bước chuyển mình theo hướng tập trung, hiện đại và bền vững. Đây không chỉ là lời giải cho bài toán tăng trưởng trước mắt, mà còn là nền tảng quan trọng để ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển ổn định, lâu dài trong những năm tới”.
