Đặc biệt, xuất khẩu bứt phá mạnh mẽ, trở thành điểm sáng, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và củng cố niềm tin bước vào năm 2026 - năm đầu của giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập đơn vị hành chính.
Xuất khẩu trở thành “đầu kéo” tăng trưởng
Điểm nhấn lớn nhất của bức tranh công thương năm 2025 chính là kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 3,2 tỷ USD. Theo ước tính, tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm đạt hơn 3,4 tỷ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ và vượt 19,7% kế hoạch đề ra. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều lực cản, kết quả này cho thấy sức chống chịu, khả năng thích ứng và nỗ lực tái cấu trúc thị trường của cộng đồng DN trong tỉnh.
Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực tiếp tục đóng vai trò “đầu kéo”, gồm: Cà phê, sản phẩm gỗ, mủ cao su, sản phẩm nhựa, dệt may, thủy sản, mì và các sản phẩm từ mì. Đáng chú ý, nhiều DN đã chủ động chuyển hướng thị trường, đa dạng hóa bạn hàng, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như: Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) để giảm thiểu tác động từ chính sách thuế quan mới và các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe.
Chia sẻ tại Hội nghị Cà phê Quốc tế châu Á 2025 (Singapore) diễn ra tháng 11.2025, ông Thái Như Hiệp - Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp (phường An Phú) - cho rằng, trước các yêu cầu phát triển bền vững, DN cà phê không thể chỉ tuân thủ mà cần chủ động đi trước.
“Từ thực tiễn vùng nguyên liệu Gia Lai, chúng tôi tập trung chuẩn hóa sản xuất, kiểm soát chặt vùng trồng, tăng cường giám sát phát thải, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ rừng. Khi lợi ích của nông dân gắn với trách nhiệm môi trường và thị trường toàn cầu, hạt cà phê Việt Nam mới nâng tầm giá trị và xuất khẩu mới có thể tăng trưởng bền vững” - ông Hiệp nhấn mạnh.
Cùng với xuất khẩu, sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng khá, cao hơn mức tăng GRDP chung của tỉnh. Nhiều ngành công nghiệp chế biến chủ lực như thủy sản, dệt may, vật liệu xây dựng, điện sản xuất… ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh xu hướng chuyển dịch đúng hướng sang chế biến sâu, gia tăng giá trị.
Tạo nền móng cho giai đoạn phát triển mới
Nếu xuất khẩu là mũi nhọn thì hệ thống khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) chính là “nền móng” của ngành Công Thương Gia Lai. Năm 2025 là năm thứ 2 UBND tỉnh giao bộ chỉ tiêu cụ thể về quản lý, đầu tư và phát triển KCN cho các chủ đầu tư hạ tầng. Qua tổng hợp, đánh giá của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cho thấy bức tranh KCN có nhiều gam sáng, nhưng cũng bộc lộ không ít khó khăn, phản ánh rõ sự phân hóa giữa các KCN.
Đối với KCN Phú Tài (phường Quy Nhơn Tây và Quy Nhơn Bắc) và KCN Long Mỹ (phường Quy Nhơn Tây), do quỹ đất công nghiệp đã lấp đầy, các chỉ tiêu năm 2025 chủ yếu tập trung vào duy tu, bảo dưỡng hạ tầng, tạo cảnh quan, bảo đảm ANTT và hỗ trợ DN thứ cấp ổn định sản xuất. Chủ đầu tư 2 KCN này cơ bản hoàn thành nhiệm vụ, song vẫn còn một số chỉ tiêu chưa đạt, như hoàn thiện hệ thống cấp nước và tổ chức huấn luyện, diễn tập PCCC theo kế hoạch…
Trong khi đó, KCN Nhơn Hòa (phường An Nhơn Nam) và KCN Nhơn Hội (Khu A, phường Quy Nhơn Đông) tiếp tục là những điểm sáng nổi bật. KCN Nhơn Hòa hoàn thành toàn bộ chỉ tiêu chủ yếu, đặc biệt đạt 100% kế hoạch thu hút đầu tư với 5 dự án mới. Riêng công tác giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại gặp khó khăn khách quan, song không làm gãy nhịp phát triển chung.
Nổi bật hơn cả là KCN Nhơn Hội (Khu A); bà Nguyễn Thị Mai Thảo, Phó Giám đốc KCN Nhơn Hội (Khu A) cho biết: “Năm 2025, chúng tôi thu hút 12 dự án, vượt 20% kế hoạch, với tổng vốn đăng ký hơn 26.500 tỷ đồng, bao gồm cả dự án trong nước và FDI. Hạ tầng đồng bộ, thủ tục nhanh gọn và sự đồng hành thực chất của chính quyền là yếu tố then chốt tạo niềm tin cho nhà đầu tư”.
Trong khi đó, CCN tiếp tục được xác định là “bệ đỡ” quan trọng cho DN nhỏ và vừa. Theo quy hoạch, Gia Lai có 99 CCN với tổng diện tích hơn 5.400 ha; đến nay đã thành lập 62 CCN, trong đó 46 CCN đi vào hoạt động với tỷ lệ lấp đầy trên 82%.
Đáng chú ý, cuối năm 2025, UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư 12 dự án hạ tầng CCN tại các địa phương, với tổng diện tích 834,76 ha, tổng vốn 4.298 tỷ đồng. Các chủ đầu tư CCN không chỉ làm hạ tầng mà còn phải hướng đến phát triển CCN xanh, sản xuất sạch, sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.
Giám đốc Sở Công Thương Dương Minh Đức nhấn mạnh: “Sau khi sáp nhập, ngành Công Thương tập trung tháo gỡ khó khăn cho DN, không để đứt gãy chuỗi sản xuất - tiêu thụ, đồng thời chuẩn bị đầy đủ nền tảng cho giai đoạn phát triển mới”.
Năm 2026, Sở Công Thương tập trung cho phát triển công nghiệp, tạo điều kiện cho các nhà máy đang hoạt động phát huy tối đa công suất; 100 dự án hoàn thành năm 2025 và khoảng 117 dự án đang triển khai với tổng vốn 1.300 tỷ đồng dự kiến đi vào hoạt động. Mục tiêu là nâng chỉ số sản xuất công nghiệp tăng thêm 3 - 3,5% từ các nhà máy hiện hữu; 4 - 4,5% từ các dự án đưa vào vận hành năm 2025 và 2 - 2,5% từ các dự án mới năm 2026, với nhiều dự án trọng điểm trong lĩnh vực năng lượng, vật liệu, chế biến và công nghiệp hỗ trợ.
Định hướng năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn khẳng định: “Xuất khẩu vượt 3,2 tỷ USD là thành quả quan trọng, song mục tiêu lớn hơn là nâng cao chất lượng tăng trưởng. Tỉnh yêu cầu ngành Công Thương chuyển mạnh sang phát triển bền vững, lấy công nghiệp chế biến sâu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn làm trọng tâm, gắn với hoàn thiện hạ tầng KCN, CCN và phát triển thương mại hiện đại”.
Nhìn tổng thể, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành Công Thương Gia Lai, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững. Việc nhận diện rõ các điểm sáng cùng những lực cản là cơ sở để ngành tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, điều hành, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng công nghiệp - thương mại giai đoạn 2026-2030.
