Kim Tân chuyển mình

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Xã Kim Tân (huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) ngày trước là thôn Kim Tân thuộc xã Pờ Tó (huyện Ayun Pa). Tên gọi của thôn được ghép từ tiếng Kim (huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam Ninh cũ) với tiếng Tân (thôn kinh tế mới Tân Cư) mà thành. Trong ký ức của những người con ly hương không thể nào quên cuộc sống gian khổ của những ngày đi khai đất lập làng.
Một sáng mùa thu vàng dịu nắng, ngồi cùng tôi trong gian phòng khách ngôi nhà xây kiên cố nằm trên đường Trường Sơn Đông, ông Dương Đức Viện nhấp từng ngụm trà trầm ngâm hồi tưởng: Ngày 25-5-1978, Đại đội Thanh niên xung kích xây dựng kinh tế mới Tây Nguyên của huyện Kim Bảng gồm 120 người, biên chế làm 4 trung đội lên đường làm nhiệm vụ xây dựng cơ sở hạ tầng, đưa dân từ huyện Kim Bảng làm kinh tế mới.
Theo kế hoạch, trong thời gian 3 năm, đội khai khẩn đất mở đường, quy hoạch đất xây dựng tối thiểu 100 căn nhà tạm (nhà 1 gian, 2 chái có diện tích 30 m2); các công trình dân sinh như giếng nước, trường học, trạm y tế, điểm mua bán trao đổi lương thực, thực phẩm cùng 100 ha đất rẫy, 18 ha đất ruộng lúa nước dùng nước trạm bơm chạy bằng than đảm bảo cho 100 hộ dân sinh sống.
Đến tháng 12-1978, 30 hộ dân đầu tiên từ huyện Kim Bảng đến với vùng đất mới, hợp với 10 hộ người Kinh định cư từ trước năm 1975, bà con 2 làng đồng bào Jrai tại chỗ Blôm và Mơ Năng đặt tên thôn Tân Cư. Người dân được Nhà nước hỗ trợ lương thực trong 2 năm.
Ngày ấy, ở nơi đây, việc giao thương với bên ngoài chỉ có lối mòn độc đạo vượt qua đèo Ia Pa bằng đôi chân trần, bằng chiếc xe đạp cũ kỹ. Sốt rét rập rình quanh năm, sốt xuất huyết tràn về mỗi mùa mưa đến. Cuộc sống không chỉ thiếu thốn, khó khăn mà còn nơm nớp nỗi lo bị bọn FULRO phá hoại nên một số hộ đã chuyển đi. Thêm mấy đợt đưa dân làm kinh tế mới đến, được chừng 100 hộ vào cuối năm 1979. Lưu dấu quê xưa nơi ở mới, truyền đời nhắc nhớ cháu con bản quán, cái tên thôn Kim Tân ra đời.
Trung tâm xã Kim Tân (huyện Ia Pa). Ảnh: ĐÌNH PHÊ
Trung tâm xã Kim Tân (huyện Ia Pa). Ảnh: Đình Phê
Ông Bùi Văn Tuyên-nguyên Đại đội trưởng Đại đội Thanh niên xung kích xây dựng kinh tế mới Tây Nguyên-nhớ lại: “Hành trang mang theo của cả Đại đội, ngoài sức trẻ tràn đầy nhiệt huyết cùng nông cụ để khai hoang, khẩn đất còn có súng trường để tự vệ; thuốc men tối thiểu để chữa những bệnh thông thường. Kết thúc thời gian làm nghĩa vụ, hoàn thành công việc được giao, trong số 120 anh em chúng tôi người thì về quê cũ, người đến địa phương khác tìm sinh kế, lập nghiệp, chỉ còn 52 người bám trụ. Vào các năm 1985, 1986, người dân các xã Đồng Hóa, Thanh Sơn, Thi Sơn (huyện Kim Bảng) tiếp tục vào Pờ Tó, lên đến 100 hộ, lập thêm thôn Đồng Sơn”.
Sau hơn 10 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, Pờ Tó đổi thay, cư dân đông đúc. Tháng 10-1998, qua 2 lần xã Pờ Tó chia tách, xã Kim Tân ra đời, gồm có 5 thôn, làng (3 thôn người Kinh và 2 làng đồng bào dân tộc thiểu số).
Ông Trương Minh Khang-Chủ tịch UBND xã Kim Tân-kể: “Tuổi thơ chúng tôi đi bộ trên con đường đất gập ghềnh bụi mù, trơn lầy đến ngôi trường vách ván, mái tranh, nền đất. Ngay từ tuổi học sinh tiểu học, ngoài thời gian đến lớp đã phải phụ giúp bố mẹ không chỉ công việc nhà mà cả việc ngoài đồng. Biết nhặt nhạnh củ măng, cái nấm; bẫy thú bắt chim, bắt con cua con cá”.
Kim Tân hôm nay đang căng mình vươn tới đích xã nông thôn mới. Tuy chưa có quyết định công nhận thị tứ hay thị trấn nhưng dọc con đường Trường Sơn Đông, khu vực trung tâm xã đã không thể tìm thấy dấu xưa của những mái nhà tạm bợ. Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc được xây dựng kiên cố, khang trang, khuôn viên rộng thoáng rợp bóng cây xanh.
Tuy là xã thuộc huyện nghèo nhưng dịch vụ các loại từ dân sinh đến vui chơi giải trí ở đây chừng như chẳng thiếu. Nhưng vẫn có một Kim Tân nhung nhớ, như một thứ quyền lợi không chỉ của riêng người dân Kim Tân mà cả những ai đã từng dừng chân “hốc Pờ Tó” năm nào.
RƠ Ô TRÚC

Có thể bạn quan tâm

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Trên non cao, chạm vào Pleiku

Trên non cao, chạm vào Pleiku

(GLO)- Chỉ vài giờ chinh phục Chư Nâm hay Rơ Vâng, du khách đã có thể đứng trên cao, mở rộng tầm mắt giữa thiên nhiên khoáng đạt, cảm nhận rõ nhịp thở và vẻ đẹp nguyên sơ của cao nguyên Pleiku. 

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, không khí mừng Đảng, mừng Xuân đang lan tỏa nơi các buôn làng vùng cao nguyên Gia Lai từ hệ thống đèn đường mới thắp sáng ban đêm, sắc hoa rực rỡ hai bên lối đi, đến tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp vừa hoàn thành.

Giữ hồn quê giữa những đổi thay

Tiếp thêm sức sống cho làng nghề nón lá Gò Găng

(GLO)- Trải qua bao thăng trầm, làng nghề nón lá Gò Găng (phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa của người dân địa phương. Hiện nay, nghề chằm nón tuy không còn là nguồn thu nhập chính, song những thợ lâu năm nơi đây vẫn âm thầm gắn bó với nghề, gìn giữ ký ức làng quê.

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

(GLO)- Thời gian qua, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai) đã từng bước thay đổi trong cách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chuyển từ hỗ trợ người nghèo nâng cao khả năng tiếp cận thông tin lên đến hỗ trợ có điều kiện, gắn trách nhiệm của người thụ hưởng.

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

(GLO)- Mùa đông Vĩnh Sơn - miền sơn cước vốn được ví như “xứ lạnh” của vùng Tây Sơn hạ đạo (tỉnh Gia Lai) - trầm lắng, se lạnh và ẩm ướt. Năm nay, Vĩnh Sơn đón một món quà bất ngờ khi hoa đào nở sớm, bừng sáng núi rừng.

Hồi sinh làng nghề truyền thống nhờ chuyển đổi số

Hồi sinh nhờ chuyển đổi số

(GLO)- Khi thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhu cầu, các kênh mua bán truyền thống trong nước cũng thu hẹp, người dân làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp (phường An Nhơn) đã chủ động chuyển đổi số, mở ra hướng đi mới giúp nghề truyền thống hồi sinh.

An Hòa chuyển mình trong xây dựng nông thôn mới

An Hòa: Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới

(GLO) - Ông Trần Ngọc Cát - Trưởng thôn An Hòa (xã Tuy Phước Bắc) cho biết: Đầu năm 2023, khi còn thuộc xã Phước Quang (huyện Tuy Phước cũ), An Hòa được chọn làm điểm xây dựng thôn thông minh - một tiêu chí quan trọng để xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

(GLO)- Khi màn đêm buông xuống, thôn Kiên Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai) lại bừng sáng bởi hàng ngàn bóng đèn được thắp lên giữa các vườn hoa cúc. Ngắm từ xa, cả cánh đồng cúc như một dải ngân hà nhỏ giữa vùng quê yên ả, vừa lung linh vừa ấm áp trong những ngày cuối năm se lạnh.

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới bền vững

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới

(GLO)- Những năm qua, xã Chư Păh đã huy động sức dân cùng nguồn lực đầu tư của Nhà nước để xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, hạ tầng nông thôn và sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

null