“Làng Cam” trên miền biên viễn Ia O

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Để thoát khỏi chế độ diệt chủng Khmer Đỏ, năm 1976, gần 30 hộ dân từ huyện Oyadav (tỉnh Ratanakiri, Vương quốc Campuchia) chạy sang xã Ia O (tỉnh Gia Lai). Họ đã được cán bộ, người dân địa phương cưu mang, đùm bọc rồi trở thành một phần cộng đồng cư dân nơi đây cho đến tận hôm nay.

Ký ức đau thương

Làng Kloong (xã Ia O) nằm bên dòng Pô Kô huyền thoại. Trong làng, nhiều ngôi nhà mới xây còn vương mùi vôi vữa. Tiếng nói cười rộn ràng của người đi rẫy về, khói lam chiều quyện trong ánh hoàng hôn khiến ngôi làng vùng biên viễn trở nên đẹp hơn.

25-3.jpg
Một góc làng Kloong, xã Ia O. Ảnh: V.H

Nhìn bề ngoài, ngôi làng này không khác những làng của người Jrai trên vùng biên giới. Nhưng ít ai biết rằng, nơi đây ẩn chứa bao câu chuyện bi thương, mất mát cùng những câu chuyện thấm đẫm tình người lúc hoạn nạn.

Nhiều người vẫn gọi làng Kloong là “làng lánh nạn”, “làng Cam”. Bởi năm 1976, trước họa diệt chủng Pol Pot, nhiều người dân ở huyện Oyadav (tỉnh Ratanakiri, Vương quốc Campuchia) đã sang đây lánh nạn rồi trở thành công dân Việt Nam.

Theo chân cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia O, chúng tôi đến thăm gia đình già làng Rơ Châm Hloắc khi cơn mưa chiều vừa dứt. Trong căn nhà xây khang trang, vợ chồng ông đang chuẩn bị cờ Tổ quốc để treo chào mừng Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9.

Ông nói: “Mình giờ là người Việt Nam rồi. Sống trên quê hương mới, mình phải chăm lo lao động sản xuất, bảo vệ biên giới để mọi người có cuộc sống ấm no hơn”.

25-1.jpg
Già làng Rơ Châm Hloắc (bìa phải) kể lại những năm tháng sang Việt Nam
 lánh nạn diệt chủng. Ảnh: V.H

Nhấp ngụm trà nóng, ông Hloắc kể lại những ký ức đau thương thời loạn lạc: “Năm 1976, lính Khmer đỏ tràn vào làng, đốt nhà, giết người. Gia đình tôi và gần 30 hộ khác chạy thoát sang bên này, được nhân dân và bộ đội Việt Nam cưu mang. Khi chế độ diệt chủng bị tiêu diệt, chỉ một số người trở về Campuchia, còn lại đều chọn ở lại, coi đây là quê hương thứ hai của mình”.

Giờ đây, vợ chồng ông Hloắc lại kể cho dân làng nghe về những tháng ngày đau thương dưới chế độ diệt chủng Pol Pot. Ông tâm sự: “Là già làng, mình luôn nhắc mọi người rằng: Năm xưa, nếu không có người dân nơi đây và chính quyền giúp đỡ, chắc chắn mình đã bị quân Pol Pot giết rồi”.

Từ nhà ông Hloắc đi qua hai rẫy điều, chúng tôi ghé thăm ông Kpui Din-một trong những người Campuchia chạy sang Ia O lánh nạn năm xưa. Nhìn về phía bên kia biên giới, ông Din kể: “Bọn Khmer đỏ ác lắm. Ai không theo là chúng giết, đốt nhà. Để thoát khỏi họa diệt chủng, bố mẹ dẫn chúng tôi băng rừng, lội suối chạy sang đây. May nhờ bộ đội, chính quyền và nhân dân Việt Nam cưu mang nên mới có ngày hôm nay”.

Niềm vui trên quê hương mới

Làng Kloong mang dáng dấp một làng của người Jrai với những ngôi nhà nằm xen kẽ trong vườn cao su, cà phê, điều xanh ngát. Sau gần 50 năm định cư trên vùng đất mới, cuộc sống của bà con đã được cải thiện đáng kể.

Già làng Rơ Châm Hloắc chia sẻ: “Làng mình có 290 hộ với gần 1.000 khẩu, nay chỉ còn 20 hộ nghèo. Những người chạy nạn năm xưa đã đoàn kết với người dân địa phương xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Chi bộ làng có 13 đảng viên, các đoàn thể hoạt động hiệu quả, tích cực tham gia bảo vệ an ninh biên giới”.

Theo UBND xã Ia O, làng Kloong có hơn 50 ha cao su tiểu điền, gần 30 ha cà phê và 350 ha điều. Gần 30 hộ có người làm công nhân khai thác mủ cao su cho các đơn vị thuộc Binh đoàn 15 với thu nhập ổn định.

25-2.jpg
Cán bộ Đồn Biên phòng Ia O trò chuyện với cháu Kpui Hiếu. Ảnh: V.H

Thiếu tá Huỳnh Ngọc Phú-Chính trị viên Đồn Biên phòng Ia O-cho biết: “Chúng tôi luôn quan tâm, giúp đỡ bà con, đặc biệt là các hộ có gốc gác bên kia biên giới. Đồng thời, chúng tôi thường xuyên gặp gỡ, động viên bà con chăm lo lao động sản xuất. Nhiều người dân trong làng tham gia tổ tự quản bảo vệ ANTT. Hiện Đồn đang nhận một em nhỏ có bố mẹ từng sang đây lánh nạn làm con nuôi”.

Sau gần 50 năm, những người dân Campuchia sang lánh nạn đã có quốc tịch Việt Nam, được chăm sóc y tế khi ốm đau, con em được đến trường. Đến làng Kloong bây giờ, nếu không tìm hiểu kỹ sẽ khó phân biệt đâu là con cháu người gốc Campuchia, đâu là người bản địa bởi họ đã trở thành một cộng đồng đoàn kết, gắn bó keo sơn.

Tiêu biểu như em Kpui Hiếu, học sinh lớp 12 Trường THPT A Sanh (xã Ia Krái), được Đồn Biên phòng Ia O nhận làm con nuôi 6 năm nay. Hiếu có mẹ là người Campuchia sang đây lánh nạn.

Hiếu bộc bạch: “Em rất vui khi được Đồn Biên phòng Ia O nhận làm con nuôi. Mẹ luôn kể về những tháng năm khổ đau, được người dân nơi này cưu mang. Em cảm nhận rõ tình nghĩa đó nên quyết tâm học tập để sau này trở thành người lính biên phòng, góp phần giữ gìn biên cương Tổ quốc và củng cố tình đoàn kết giữa nhân dân 2 nước Việt Nam-Campuchia”.

Chia tay ngôi làng giàu tình nghĩa Kloong, chúng tôi vẫn nhớ lời già làng Rơ Châm Hloắc: “Chúng tôi giờ đã là người Việt Nam rồi, vì vậy phải chăm lo lao động sản xuất, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp”.

Có thể bạn quan tâm

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Trên non cao, chạm vào Pleiku

Trên non cao, chạm vào Pleiku

(GLO)- Chỉ vài giờ chinh phục Chư Nâm hay Rơ Vâng, du khách đã có thể đứng trên cao, mở rộng tầm mắt giữa thiên nhiên khoáng đạt, cảm nhận rõ nhịp thở và vẻ đẹp nguyên sơ của cao nguyên Pleiku. 

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, không khí mừng Đảng, mừng Xuân đang lan tỏa nơi các buôn làng vùng cao nguyên Gia Lai từ hệ thống đèn đường mới thắp sáng ban đêm, sắc hoa rực rỡ hai bên lối đi, đến tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp vừa hoàn thành.

Giữ hồn quê giữa những đổi thay

Tiếp thêm sức sống cho làng nghề nón lá Gò Găng

(GLO)- Trải qua bao thăng trầm, làng nghề nón lá Gò Găng (phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa của người dân địa phương. Hiện nay, nghề chằm nón tuy không còn là nguồn thu nhập chính, song những thợ lâu năm nơi đây vẫn âm thầm gắn bó với nghề, gìn giữ ký ức làng quê.

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

(GLO)- Thời gian qua, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai) đã từng bước thay đổi trong cách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chuyển từ hỗ trợ người nghèo nâng cao khả năng tiếp cận thông tin lên đến hỗ trợ có điều kiện, gắn trách nhiệm của người thụ hưởng.

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

(GLO)- Mùa đông Vĩnh Sơn - miền sơn cước vốn được ví như “xứ lạnh” của vùng Tây Sơn hạ đạo (tỉnh Gia Lai) - trầm lắng, se lạnh và ẩm ướt. Năm nay, Vĩnh Sơn đón một món quà bất ngờ khi hoa đào nở sớm, bừng sáng núi rừng.

Hồi sinh làng nghề truyền thống nhờ chuyển đổi số

Hồi sinh nhờ chuyển đổi số

(GLO)- Khi thị trường Trung Quốc giảm mạnh nhu cầu, các kênh mua bán truyền thống trong nước cũng thu hẹp, người dân làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp (phường An Nhơn) đã chủ động chuyển đổi số, mở ra hướng đi mới giúp nghề truyền thống hồi sinh.

An Hòa chuyển mình trong xây dựng nông thôn mới

An Hòa: Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới

(GLO) - Ông Trần Ngọc Cát - Trưởng thôn An Hòa (xã Tuy Phước Bắc) cho biết: Đầu năm 2023, khi còn thuộc xã Phước Quang (huyện Tuy Phước cũ), An Hòa được chọn làm điểm xây dựng thôn thông minh - một tiêu chí quan trọng để xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

Lung linh làng hoa cúc Kiên Long sau bão lũ

(GLO)- Khi màn đêm buông xuống, thôn Kiên Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai) lại bừng sáng bởi hàng ngàn bóng đèn được thắp lên giữa các vườn hoa cúc. Ngắm từ xa, cả cánh đồng cúc như một dải ngân hà nhỏ giữa vùng quê yên ả, vừa lung linh vừa ấm áp trong những ngày cuối năm se lạnh.

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới bền vững

Chư Păh chung sức xây dựng nông thôn mới

(GLO)- Những năm qua, xã Chư Păh đã huy động sức dân cùng nguồn lực đầu tư của Nhà nước để xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, hạ tầng nông thôn và sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

null