Nhìn đối diện phía bên kia biển là trung tâm đô thị sầm uất, còn Hải Minh bên này tách mình khỏi nhịp sống vội vã, vẫn giữ được nét chậm rãi, bình dị và mang đậm hồn cốt miền biển.
Tác giả Quách Tấn từng viết trong Nước non Bình Định: “Vùng núi Phương Mai là điểm cuối cùng của dãy Triều Châu, như tấm bình phong của cửa biển Quy Nhơn.
Ngoài những ngọn núi đá, Phương Mai còn có hai mũi nhòn nhọn chạy ra biển. Mũi ở phía Tây Nam, hình giống chiếc nanh cọp, ngó về Quy Nhơn, tục gọi là Gành Hổ, sách gọi là Hổ Ky”, đã miêu tả tinh tế về cảnh sắc hùng vĩ của nơi đây.
Làng chài Hải Minh chia làm hai khu: Hải Minh Trong và Hải Minh Ngoài, mỗi khu mang sắc thái riêng, gắn với nếp sống và nghề đánh bắt, nuôi trồng hải sản của cư dân miền biển.
Những con đường nhỏ quanh làng, bờ kè đá chẻ ôm lấy mép nước, phía sau là núi Phương Mai xanh rì, phía trước là biển xanh vỗ về những mái nhà san sát.
Từ xa, tượng đài Trần Hưng Đạo sừng sững trên đỉnh núi. Dưới tượng đài là ngọn hải đăng Phước Mai có tuổi đời hơn trăm năm, hằng đêm vẫn chớp sáng dẫn lối tàu thuyền ra vào các cảng biển trong vịnh Quy Nhơn.
Khuôn viên hải đăng được tôn tạo, chỉnh trang lại trong năm ngoái, trở thành điểm đến hấp dẫn với nhiều góc ngắm cảnh và chụp ảnh đẹp.
Trong khuôn viên hải đăng là cổng pháo đài Hổ Ky-dấu tích quân sự xưa, cùng hệ thống lũy đá cổ Phương Mai được xây dựng từ thời Tây Sơn và nhà Nguyễn để bảo vệ cửa biển Quy Nhơn. Bên dưới là bãi Rạn với cát vàng mịn, gộp đá và hang hốc muôn hình vạn trạng.
Từ trên cao nhìn xuống, Hải Minh Ngoài hiện ra bình yên bên sóng nước.
Nhà cửa khang trang, nhịp sống đổi thay từng ngày nhưng con người vẫn giữ nét chân chất, hiền hòa. Người dân Hải Minh vẫn bám biển “ăn sóng, nói gió”.
Rảo bước theo lối ven biển, du khách có thể bắt gặp cảnh ngư dân vá lưới, gỡ cá hay chuẩn bị ra khơi; những chiếc thúng chai, ghe nhỏ phơi mình dưới nắng vàng. Tiếng sóng biển, tiếng nói cười hòa vào nhau như bản nhạc mộc mạc của đời sống làng chài.
Từ Hải Minh Ngoài, lên thuyền chậm rãi vượt qua những bè nuôi hải sản là đến Hải Minh Trong-khu làng nhỏ nép mình dưới chân núi Phương Mai. Ở đây, những ngôi nhà mái ngói, con hẻm nhỏ chạy ngoằn ngoèo như ô bàn cờ, khói bếp tỏa nhẹ trong buổi chiều gió biển. Không gian bình yên khiến ai đến cũng có cảm giác như đang trở lại một miền ký ức.
Dạo quanh làng, du khách có thể ghé thăm Đền thờ thần núi Tam Tòa-di tích lịch sử, văn hóa nằm dưới chân núi Tam Tòa, ghi nhớ công đức tiền nhân và quá trình khai phá vùng đất này.
Giữa nhịp đổi thay, phát triển của du lịch phố biển Quy Nhơn, làng chài Hải Minh vẫn là điểm đến bình yên, nơi du khách có thể tìm thấy hơi thở mặn mòi của biển và sự hồn hậu, thân thiện của người dân làng chài.
