UAE gửi thông điệp cứng rắn tới Israel
Ngày 3-9, bà Lana Nusseibeh-Trợ lý phụ trách chính trị kiêm Đặc phái viên của Ngoại trưởng UAE-khẳng định: “Ngay từ đầu, chúng tôi đã coi Thỏa thuận Abraham là cách để hỗ trợ người dân Palestine và nguyện vọng chính đáng của họ về một nhà nước độc lập. Đó là lập trường của chúng tôi từ năm 2020 và đến nay không thay đổi”.
Lời cảnh báo này được xem là thông điệp mạnh mẽ nhất từ Abu Dhabi kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát cuối năm 2023. Trong tháng 8, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich tuyên bố khởi động dự án khu định cư lâu nay bị đình trệ, có nguy cơ chia cắt Bờ Tây và làm “chôn vùi” triển vọng một nhà nước Palestine.
Chính phủ Palestine và nhiều nước đồng minh đã lên án, coi đây là bước đi bất hợp pháp và phá vỡ mọi nỗ lực hòa bình. Giới quan sát cho rằng UAE không muốn Thỏa thuận Abraham-nền tảng quan hệ ngoại giao với Israel bị xói mòn bởi những hành động đơn phương từ Tel Aviv.
Theo TS. Hassan Barari-chuyên gia quan hệ Trung Đông tại Đại học Jordan, động thái của UAE vừa nhằm kiềm chế Israel, vừa trấn an dư luận Ả Rập. “Nếu Israel phớt lờ cảnh báo này, không chỉ Abraham Accord mà toàn bộ tiến trình hòa giải khu vực có thể sụp đổ”-ông nhận định.
Houthi mở rộng mặt trận, đánh vào trung tâm Tel Aviv
Ngày 2-9, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố tấn công hàng loạt mục tiêu ở Israel, bao gồm trụ sở Bộ Tổng tham mưu quân đội tại Tel Aviv, sân bay quốc tế Ben Gurion, cảng Ashdod và một nhà máy điện tại Hadera. Người phát ngôn quân sự Yahya Sarea khẳng định một drone Sammad-4 đã đánh trúng trụ sở quân sự đầu não ở Tel Aviv.
Ngoài ra, Houthi cho biết đã phóng hai drone và một tên lửa hành trình nhằm vào tàu container MSC Aby ở Biển Đỏ, cáo buộc con tàu duy trì thương mại với Israel. Hiện chưa có xác nhận độc lập từ phía Israel hay công ty vận hành tàu, song việc Houthi công khai mở rộng chiến dịch vượt ra ngoài lãnh thổ Yemen cho thấy nhóm này đang ngày càng tự tin, nhất là sau khi được cho là nhận hỗ trợ công nghệ vũ khí từ Iran.
Đáng chú ý, động thái này xảy ra chỉ vài ngày sau vụ Israel không kích thủ đô Sanaa hôm 28-8, khiến thủ tướng do Houthi bổ nhiệm và 11 bộ trưởng thiệt mạng. Vụ việc được xem là cú đánh nặng nề vào nội các Houthi, song đồng thời thổi bùng lời thề trả đũa quyết liệt. Nhóm này cảnh báo Tel Aviv sẽ phải đối mặt với “những ngày đen tối”.
Theo chuyên gia an ninh khu vực Michael Stephens (Học viện Royal United Services, Anh), loạt đòn tấn công vừa qua “cho thấy Houthi không chỉ muốn trả thù mà còn tìm cách khẳng định vị thế là một tác nhân khu vực có khả năng thách thức trực tiếp Israel”. Ông nhận định nếu xung đột Israel-Houthi leo thang, an ninh Biển Đỏ và tuyến vận tải hàng hải toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Israel đối diện thế khó ngoại giao-an ninh
Căng thẳng trên chiến trường và trong quan hệ ngoại giao khiến Israel lâm vào thế khó kép. Trong khi Houthi không ngừng gia tăng tấn công, thì trên bàn quốc tế, làn sóng công nhận nhà nước Palestine ngày càng mạnh. Bỉ là quốc gia mới nhất đưa ra tuyên bố, trong khi Pháp đang dẫn đầu nỗ lực đưa vấn đề này ra kỳ họp Đại hội đồng Liên hiệp quốc trong tháng 9.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich vẫn kiên quyết thúc đẩy kế hoạch sáp nhập, coi động thái quốc tế là “âm mưu” nhằm gây hại cho Israel. Giới chuyên gia cho rằng việc Tel Aviv tiếp tục chính sách định cư sẽ đẩy họ vào tình trạng cô lập sâu sắc hơn.
Ông Julien Barnes-Dacey, Giám đốc chương trình Trung Đông-Bắc Phi của Hội đồng Đối ngoại châu Âu (ECFR), nhận định: “Israel đang mắc kẹt trong lưỡng nan chiến lược: vừa phải đối phó các mối đe dọa an ninh từ bên ngoài, vừa phải duy trì quan hệ với các đối tác Ả Rập. Nếu không điều chỉnh, Tel Aviv sẽ bị cô lập cả trong khu vực lẫn trên trường quốc tế”.
Trong bối cảnh này, một số nhà phân tích dự báo Israel sẽ phải tính đến việc hạ nhiệt căng thẳng với ít nhất một trong hai mặt trận, hoặc tìm cách tái khẳng định cam kết với tiến trình hòa bình Trung Đông, hoặc chấp nhận nới lỏng đối đầu với Houthi nhằm tránh sa lầy vào xung đột nhiều tầng.
