Ngày 23-9-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo, thay thế các quy định trước đây và có hiệu lực từ ngày 1-10-2026.
Điểm đáng chú ý của nghị định mới là thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.
Cụ thể, thương nhân xuất khẩu các loại gạo này không bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, không phải thực hiện quy định về dự trữ lưu thông và cũng không thuộc diện phải thực hiện trách nhiệm báo cáo theo quy định đối với hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.
Quy định này được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất những dòng gạo có giá trị gia tăng cao tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế.
Những sản phẩm như gạo thơm, gạo đặc sản nếu không thuộc các nhóm được nghị định quy định riêng thì vẫn phải thực hiện các điều kiện tương ứng khi kinh doanh xuất khẩu.
Định hướng phát triển thị trường xuất khẩu gạo đến năm 2030 của Việt Nam đang đặt trọng tâm vào việc nâng tỷ trọng các dòng gạo chất lượng cao. Chiến lược được Bộ Công Thương công bố định hướng gạo thơm, gạo Japonica và gạo đặc sản chiếm khoảng 45% cơ cấu gạo xuất khẩu; các sản phẩm giá trị gia tăng cao như gạo dinh dưỡng, gạo đồ, gạo hữu cơ và sản phẩm chế biến từ gạo chiếm khoảng 10%.
Theo số liệu được Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn tại thời điểm ban hành quy định mới, 8 tháng năm 2026, Việt Nam ước xuất khẩu 6,03 triệu tấn gạo, trị giá gần 2,91 tỷ USD, giảm 5% về lượng và 10,7% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu bình quân khoảng 481,5 USD/tấn, giảm 5,9%.
Riêng tháng 7-2026, giá xuất khẩu bình quân đạt 511 USD/tấn, tăng 5,8% so với cùng kỳ, cho thấy tín hiệu phục hồi về giá sau thời gian chịu sức ép từ thị trường quốc tế.
