Đây là giải pháp quan trọng để kiểm soát sản lượng khai thác, cập nhật dữ liệu truy xuất nguồn gốc và góp phần chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
11 cảng cá, điểm lên cá tạm thời vừa được UBND tỉnh công bố gồm 4 cảng cá: Cù Lao Xanh (xã Nhơn Châu), Vĩnh Lợi (xã An Lương), Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông), Hoài Hương (phường Hoài Nhơn Đông) và 7 điểm lên cá: Bãi Xép (phường Quy Nhơn Nam), Khe Đá (phường Quy Nhơn Đông), khu vực Phước Thuận (xã Tuy Phước), khu vực Phước Sơn (xã Tuy Phước Đông), Trung Lương (xã Cát Tiến), khu vực Xuân Thạnh và khu vực An Tịnh (xã Phù Mỹ Đông). Trên cơ sở đó, nhiều xã, phường đã thành lập tổ công tác liên ngành tại cảng cá, điểm lên cá.
Tổ công tác tại Cảng cá Hoài Hương (phường Hoài Nhơn Đông) được thành lập ngày 17-8 và chính thức hoạt động từ ngày 30-8.
Theo ông Ngô Thanh Thoại - Phó Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường, địa phương có 12 tàu cá dài từ 6 m đến dưới 12 m. Hằng ngày, tổ theo dõi tàu ra vào cảng, hướng dẫn ngư dân khai báo sản lượng, đồng thời nhắc nhở chủ tàu lập và nộp báo cáo khai thác theo quy định.
Tại xã An Lương, trong tổng số 268 tàu cá đăng ký có 39 tàu dài từ 6 m đến dưới 12 m. Ông Trần Đình Vương - Phó Chủ tịch UBND xã - thông tin: Số tàu cá có chiều dài dưới 12 m trên địa bàn xã chủ yếu nằm ở khu vực bãi ngang, đi đánh bắt trong ngày và đã hình thành thói quen đưa sản phẩm lên các bến cá nhỏ lẻ, tự phát để tiêu thụ.
“Thời gian tới, xã sẽ tích cực phối hợp với tổ công tác tại Cảng cá Vĩnh Lợi tuyên truyền, vận động, hướng dẫn ngư dân thực hiện xuất, nhập bến trên phần mềm eCDT và báo cáo sản lượng khai thác theo quy định” - ông Vương cho hay.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 8-2026, toàn tỉnh có 5.719 tàu cá từ 6 m trở lên được cấp đăng ký, 100% được cập nhật trên hệ thống VNFishbase. Từ đầu năm đến nay, Tổ IUU của tỉnh đã kiểm tra 4.474 lượt tàu rời cảng và 3.939 lượt tàu cập cảng.
Cùng với kiểm soát tàu cá ra vào cảng, việc khai báo sản lượng cũng đang được các địa phương từng bước đưa vào nền nếp, nhất là đối với nhóm tàu từ 6 m đến dưới 12 m.
Theo Văn bản hợp nhất số 80/2026/VBHN-TT-BNNMT ngày 27-8-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chủ tàu thuộc nhóm này phải nộp báo cáo khai thác thủy sản cho tổ chức quản lý cảng cá định kỳ 1 tuần/lần.
Quy định này nhằm kiểm soát sản lượng ngay từ khâu cập bến, đồng thời hình thành nguồn dữ liệu đầy đủ phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản. Tuy nhiên, với nhiều ngư dân quen cách khai thác, mua bán hải sản theo phương thức cũ, việc ghi chép, khai báo định kỳ và thực hiện đúng quy trình cần có thời gian để thích nghi.
Tại thôn Xuân Thạnh (xã Phù Mỹ Đông) hiện có 29 tàu cá dài từ 6 m đến dưới 12 m. Ông Trần Văn Thừa - Trưởng thôn Xuân Thạnh - cho hay, trước đây, phần lớn tàu cá khai thác gần bờ, đi về trong ngày rồi đưa hải sản vào bãi biển của thôn bán trực tiếp cho thương lái. Việc khai báo sản lượng sau mỗi chuyến biển gần như chưa được thực hiện.
“Bây giờ, tỉnh công bố điểm lên cá tạm thời tại khu vực Xuân Thạnh nên tàu ra vào đều được tổ công tác hướng dẫn, nhắc nhở thực hiện khai báo sản lượng và các thủ tục theo quy định.
Các thành viên của tổ vừa giải thích quy định, vừa hỗ trợ chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện từng bước, qua đó giúp ngư dân dần hình thành thói quen khai báo sau mỗi chuyến biển” - ông Thừa cho biết.
Tại Cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc), từ ngày 19-8, cán bộ cảng được bố trí thường trực tại văn phòng ở khu E để hỗ trợ ngư dân hoàn thiện thủ tục trên hệ thống eCDT; đồng thời kiểm tra, rà soát hồ sơ, giấy tờ và các điều kiện cần thiết trước khi tàu xuất bến, cập cảng.
Theo ông Đặng Văn Dẫn - Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá Tam Quan, việc tăng cường cán bộ hướng dẫn tại cảng giúp ngư dân, nhất là chủ các tàu từ 6 m đến dưới 12 m, thuận lợi hơn khi thực hiện các thủ tục. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức chấp hành và đưa việc khai báo thủ tục trở thành công việc thường xuyên sau mỗi chuyến biển.
