Theo Nghị định số 314/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 8-8-2026 và có hiệu lực từ ngày 25-9-2026, dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn phải có nguồn gốc hợp pháp, được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ về việc thu thập, tạo lập hoặc nhận chuyển giao quyền khai thác, sử dụng.
Bên bán cũng phải công khai các điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế liên quan đến việc lưu thông, sử dụng dữ liệu. Dữ liệu đưa lên sàn phải đáp ứng yêu cầu về định dạng, khả năng đọc và xử lý bằng máy; bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác; đồng thời an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác.
Đáng chú ý, dữ liệu cá nhân không được mua bán trên sàn dữ liệu. Nghị định nghiêm cấm lợi dụng sàn dữ liệu để mua, bán dữ liệu cá nhân hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định pháp luật. Với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân, chỉ được giao dịch khi đáp ứng yêu cầu về khử nhận dạng và các điều kiện khác theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đối với dữ liệu hình thành từ cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, việc giao dịch chỉ được thực hiện khi dữ liệu thuộc phạm vi được phép chia sẻ, khai thác, sử dụng; được cơ quan chủ quản hoặc chủ thể có thẩm quyền cho phép, trừ dữ liệu mở đã được công bố theo quy định. Đồng thời, việc giao dịch không được làm lộ, lọt bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân, dữ liệu hạn chế tiếp cận hoặc dữ liệu không được phép chia sẻ. Bên bán cũng phải có tài liệu chứng minh quyền cung cấp, khai thác, sử dụng và giao dịch dữ liệu.
Nghị định cũng quy định dữ liệu được giao dịch phải bảo đảm tính chính xác, hợp lệ, toàn vẹn, đầy đủ, được cập nhật kịp thời, thống nhất và có thể truy xuất nguồn gốc.
Như vậy, từ ngày 25-9, sàn dữ liệu không phải là nơi để mua bán tùy ý mọi thông tin. Các loại dữ liệu có nguồn gốc hợp pháp, có quyền khai thác, sử dụng rõ ràng và đáp ứng đầy đủ yêu cầu về pháp lý, kỹ thuật, an ninh, bảo vệ dữ liệu mới có thể được đưa lên sàn.
Theo quy định, Sàn dữ liệu quốc gia do Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an xây dựng, quản lý, vận hành, giám sát, kiểm tra và đánh giá. Sàn có thể cung cấp dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ về dữ liệu từ cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các cơ sở dữ liệu khác do cơ quan Đảng, Nhà nước, Ủy ban MTTQ Việt Nam quản lý và dữ liệu do tổ chức, cá nhân cung cấp.
Để đưa dữ liệu lên sàn, bên bán phải lập hồ sơ với các thông tin về chủ sở hữu hoặc chủ thể có quyền hợp pháp đối với dữ liệu, giá và phương thức thanh toán, nguồn gốc và phương thức thu thập, đặc tính kỹ thuật, chất lượng dữ liệu cũng như phạm vi quyền khai thác, sử dụng được cấp. Hồ sơ sẽ được kiểm tra trước khi dữ liệu được phê duyệt niêm yết.
Việc thiết lập sàn dữ liệu được Chính phủ xác định nhằm hình thành thị trường giao dịch dữ liệu, thúc đẩy phát triển các sản phẩm, dịch vụ dữ liệu và tạo nguồn dữ liệu có giá trị cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế số.
Điều kiện của dữ liệu được phép giao dịch
- Nguồn gốc hợp pháp: Phải được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ chứng minh quyền khai thác hợp pháp.
- Không thuộc diện cấm: Không vi phạm các quy định pháp luật hoặc nằm trong danh mục hạn chế, cấm giao dịch.
- Yêu cầu kỹ thuật: Định dạng thông dụng, đọc và xử lý được bằng máy, bảo đảm an toàn, bảo mật và khả năng kết nối, chia sẻ.
- Công khai thông tin: Phải công bố rõ chất lượng, độ chính xác, tính đầy đủ, cập nhật và các hạn chế sử dụng (nếu có).
