Dân ồ ạt chặt tiêu, điều, trồng sầu riêng - coi chừng "thu hoạch nước mắt"

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Nông dân các tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông... đang mở rộng vườn trồng, phát triển cây sầu riêng ồ ạt vì thị trường tiêu thụ đang tốt, giá bán cao... Tuy vậy, việc phát triển nóng cây sầu riêng đang tồn tại nhiều rủi ro.

Từ cuối năm 2022, Trung Quốc chính thức “cấp visa” cho trái sầu riêng Việt Nam xuất khẩu chính ngạch vào thị trường này. Lập tức, giá sầu riêng tăng cao, thị trường tiêu thụ rất tốt - dù vẫn còn ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19.

Đây là tín hiệu rất đáng mừng cho ngành nông nghiệp, cho nông dân Việt Nam, đặc biệt là vùng nông sản các tỉnh Tây Nguyên. Tuy vậy, ngay cả thị trường "dễ tính" là Trung Quốc, thì hàng nông sản nhập khẩu đường chính ngạch cũng có nhiều đòi hỏi khắt khe hơn về các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng, để có thể đi vào quy trình bảo quản, chế biến, sản xuất công nghiệp...

Vì vậy, hồ hởi đón nhận một thị trường mới, có sức tiêu thụ hấp dẫn, được giá, nhưng người nông dân cần phải hết sức tỉnh táo trước khi bước vào "sân chơi" quốc tế này.

Hiện tượng ồ ạt đốn hạ, phá hàng ngàn hecta cà phê, hồ tiêu, điều... để chuyển đổi sang trồng sầu riêng là rất đáng lo ngại. Cảnh báo nguy cơ phá vỡ quy hoạch về diện tích trồng, về sản lượng và dễ làm mất cân đối cung cầu.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đắk Lắk, trong đề án "Phát triển bền vững cây ăn quả chủ lực" do Bộ NN&PTNT thực hiện, định hướng quy hoạch diện tích sầu riêng của cả nước đến năm 2030 chỉ ở mức 75.000ha. Nhưng hiện nay diện tích sầu riêng của cả nước đã lên đến 110.000ha.

Riêng Đắk Lắk đã có hơn 20.000ha sầu riêng và là một trong số những địa phương có diện tích lớn nhất cả nước. Trong đó, diện tích cho thu hoạch mới đạt khoảng 40%, với sản lượng hàng năm lên tới 150.000 tấn. Dự kiến đạt 300.000 tấn vào năm 2030. Vì vậy, cả sản lượng và diện tích trồng sầu riêng của Đắk Lắk đều vượt quy hoạch chung của ngành nông nghiệp tỉnh.

Mặt khác, nếu phát triển ồ ạt, phá vỡ quy hoạch về diện tích trồng, làm mất cân đối cung cầu, mà không chú trọng đến quy trình kỹ thuật, giống cây trồng... sẽ dẫn đến chất lượng sản phẩm không đảm bảo. Rớt giá, thậm chí bị thị trường từ chối, thì hậu quả sẽ còn nặng nề hơn rất nhiều.

Chưa kể, ngoài Việt Nam, sầu riêng vào thị trường Trung Quốc hiện nay còn có các vùng nông sản cạnh tranh khốc liệt là Thái Lan, Philippines...

Bài học rớt giá, nông dân ồ ạt chặt phá vùng trồng từng xảy ra khắp nơi, cay đắng. Và thời sự nhất là giá chanh dây đang rớt thê thảm, làm cho nông dân điêu đứng.

Hiện Gia Lai có vùng nguyên liệu chanh dây trên 5.000ha, phân bổ rộng khắp 15/17 huyện, thị xã, thành phố. Có 3 nhà máy chế biến lớn, tổng công suất lên tới hàng trăm nghìn tấn mỗi năm. 20 cơ sở đóng gói và 19 vùng trồng đã được cấp mã số. Nhưng hiện chanh dây đột ngột rớt giá từ trên 10.000 đồng/kg, xuống chỉ có 4.000 đồng/kg. Một trong những nguyên nhân rớt giá do tỉ lệ đạt chanh loại 1 khá ít.

Nông sản được cấp mã số vùng trồng (Production Unit Code - viết tắc PUC) thì nông dân không chỉ sản xuất theo quy trình an toàn, mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình canh tác, giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật... thậm chí cách tưới tiêu, ghi sổ nhật trình. Có như vậy, nông sản mới vừa an toàn, vừa đạt đủ tiêu chuẩn chất lượng mà nhà nhập khẩu yêu cầu.

Rất ít chanh dây đạt loại 1 hiện nay để xuất khẩu, nên mất giá là một bài học cho các loại nông sản khác. Vì vậy, thực trạng phát triển nóng diện tích trồng sầu riêng hiện nay coi chừng sẽ thu hoạch... nước mắt.

Có thể bạn quan tâm

Kỳ vọng cây ca cao trên vùng đất khó Pờ Tó.

Cây ca cao mở ra hy vọng trên vùng đất khó Pờ Tó

(GLO)- Những cây ca cao xanh mướt, sai trái tại trang trại 30 ha của Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức ở xã vùng khó Pờ Tó đang thắp lên nhiều hy vọng. Không chỉ chứng minh sự phù hợp về thổ nhưỡng, khí hậu, cây ca cao còn mở ra hướng hình thành vùng nguyên liệu bền vững, gắn với tiêu thụ ổn định.

Nông dân tất bật vào nhịp tưới nước cho rẫy cà phê, chăm sóc vườn cây ngay từ những ngày đầu xuân để đảm bảo năng suất mùa vụ 2026.

Nông dân Gia Lai phấn khởi ra đồng, xuất bán chuyến hàng đầu năm

(GLO)- Khi dư âm Tết Bính Ngọ còn đọng lại trong từng nếp nhà, không khí lao động đã rộn ràng trở lại trên khắp vùng Tây Gia Lai. Từ vườn chanh dây, ruộng mía đến rẫy cà phê vào kỳ tưới nước, nông dân và doanh nghiệp đồng loạt xuất bán chuyến hàng đầu năm, khởi đầu mùa vụ mới nhiều kỳ vọng.

Cây mía đổi đời người dân Tây Gia Lai.

Cây mía đổi đời người dân Tây Gia Lai

(GLO)- Với các làng đồng bào Bahnar, Jrai ở Tây Gia Lai, diện mạo khởi sắc hôm nay gắn liền với cây mía. Khi được quy hoạch thành vùng nguyên liệu tập trung, gắn liên kết sản xuất, cơ giới hóa và bao tiêu sản phẩm, cây mía từng bước góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống người dân.

Hành trình vươn tầm của hạt gạo vùng thung lũng Cheo Reo

Hành trình vươn tầm của hạt gạo vùng thung lũng Cheo Reo

(GLO)- Bao đời nay, cây lúa đã gắn bó mật thiết với đời sống của đồng bào các dân tộc ở vùng thung lũng Cheo Reo. Từ chỗ chỉ làm lúa rẫy theo hình thức tự cung tự cấp, giờ đây, bà con đã mở rộng diện tích sản xuất lúa nước lên hàng nghìn ha, xây dựng thương hiệu, đưa hạt gạo vươn xa trên thị trường.

Công nghiệp chế biến: Động lực tăng trưởng mới

Công nghiệp chế biến: Động lực tăng trưởng mới của Gia Lai

(GLO)- Với gần 977 nghìn héc ta đất sản xuất nông nghiệp và tổng sản lượng lương thực ước đạt hơn 1,35 triệu tấn trong năm 2025, Gia Lai đang sở hữu nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp chế biến, nhất là chế biến sâu nông sản. Công nghiệp chế biến trở thành động lực tăng trưởng mới của Gia Lai.

null