Theo báo cáo thống kê tình hình phát triển y tế năm 2025, do Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc công bố ngày 28-8, tỷ lệ sinh của nước này trong năm 2025 là 5,63 trẻ/1.000 dân.
Với 11,31 triệu người tử vong (8,04/1.000 dân), Trung Quốc tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng dân số tự nhiên âm, ở mức -2,41/1.000 dân.
Trước đó, nước này từng ghi nhận dấu hiệu phục hồi vào năm 2024, khi số trẻ chào đời tăng từ 9,02 triệu vào năm 2023 lên 9,54 triệu. Tuy nhiên, chỉ 1 năm sau, số ca sinh giảm khoảng 17%, xuống còn 7,92 triệu.
Chi phí nuôi con và áp lực giáo dục
Các chuyên gia nhân khẩu học Trung Quốc cho rằng, chi phí nuôi dạy trẻ cao, cạnh tranh giáo dục gay gắt và nguồn cung dịch vụ chăm sóc trẻ chưa đáp ứng đầy đủ đang là những trở ngại lớn đối với quyết định sinh con của các gia đình.
Trong bối cảnh đó, mức hỗ trợ tài chính hiện nay được cho là chưa đủ để tạo ra thay đổi đáng kể. Từ năm 2025, Trung Quốc triển khai trợ cấp chăm sóc trẻ trên phạm vi toàn quốc, với mức 3.600 Nhân dân tệ (NDT)/năm cho mỗi trẻ sinh từ ngày 1-1-2025 cho đến khi trẻ đủ 3 tuổi.
Như vậy, mỗi trẻ có thể nhận tổng cộng tối đa 10.800 NDT, chưa kể một số chính quyền địa phương còn có các chương trình hỗ trợ riêng.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng, quy mô hỗ trợ cần được nâng hơn nữa, nếu muốn giảm gánh nặng kinh tế liên quan đến việc nuôi con.
Một đề xuất là hỗ trợ 855 NDT/tháng cho mỗi trẻ cho đến khi 6 tuổi (khoảng 62.000 NDT/trẻ/năm). Một đề xuất khác cho rằng mức hỗ trợ cần ít nhất 1.000 NDT/tháng/trẻ trong 6 năm đầu đời.
Những đề xuất này xuất phát từ nhận định rằng trợ cấp tiền mặt có thể góp phần hỗ trợ các gia đình trước chi phí nuôi con ngày càng lớn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh gánh nặng sinh và nuôi con không chỉ nằm ở vấn đề tài chính mà còn liên quan đến thời gian chăm sóc và áp lực giáo dục.
Đà giảm sinh kéo dài
Số liệu trong 5 năm gần đây cho thấy, xu hướng giảm sinh của Trung Quốc diễn ra trong thời gian dài.
Số trẻ chào đời giảm từ 10,62 triệu năm 2021 xuống 9,56 triệu năm 2022 và 9,02 triệu năm 2023, trước khi tăng trở lại, lên 9,54 triệu năm 2024 rồi giảm mạnh trong năm 2025.
Tính trong khoảng 10 năm, số trẻ chào đời hằng năm tại Trung Quốc đã giảm hơn một nửa, từ gần 18 triệu năm 2016 xuống dưới 8 triệu vào năm 2025.
Trong khi số ca sinh giảm, dân số nước này tiếp tục chịu tác động từ số người tử vong cao hơn số người được sinh ra.
Dân số Trung Quốc đạt khoảng 1,405 tỷ người vào cuối năm 2025, trong khi tốc độ tăng dân số tự nhiên giảm từ -0,99/1.000 dân năm 2024 xuống -2,41/1.000 dân năm 2025.
Với 7,92 triệu trẻ chào đời trong năm 2025, Trung Quốc đang phải đối mặt với bài toán khó: Làm thế nào để các chính sách khuyến sinh không chỉ tạo ra sự phục hồi nhất thời mà còn giúp thay đổi xu hướng sinh con trong dài hạn?
