Nga gia tăng tấn công, Kiev hứng chịu thương vong nặng
Trong những ngày cuối tháng 8, Nga mở loạt tấn công quy mô lớn vào thủ đô Kiev và nhiều thành phố Ukraine. Riêng ngày 28-8, lực lượng Nga đã triển khai 598 UAV cùng 31 tên lửa, gây ra thiệt hại nghiêm trọng. Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận ít nhất 25 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Công tác cứu hộ tiếp tục diễn ra trong nhiều ngày sau đó, khiến con số thương vong có thể tăng cao.
Đáng chú ý, các đợt tấn công dữ dội này diễn ra chỉ vài ngày sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga tại Alaska và cuộc gặp của ông Trump với Tổng thống Zelensky cùng lãnh đạo châu Âu tại Nhà Trắng. Diễn biến trên khiến dư luận phương Tây nhận định Moskva muốn gửi thông điệp bác bỏ nỗ lực trung gian hòa giải từ Washington.
Giới chức Mỹ cũng bày tỏ quan ngại. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết, kể từ sau cuộc gặp Anchorage, Nga đã hành động “ngược lại những gì họ ngụ ý”, thể hiện rõ ý định kéo dài cuộc chiến thay vì hạ nhiệt căng thẳng.
Trump “rất thất vọng”, hé lộ khả năng siết trừng phạt
Trong cuộc phỏng vấn phát thanh hôm 2-9, Tổng thống Trump cho rằng: “Mỗi tuần có 7.000 người chết, phần lớn là binh sĩ, nhưng cũng là 7.000 con người. Nếu tôi có thể giúp chấm dứt điều đó, tôi nghĩ mình có nghĩa vụ phải làm”. Ông nhấn mạnh thêm: “Tôi rất thất vọng về Tổng thống Putin. Ông ấy và tôi từng có mối quan hệ tốt. Rất thất vọng”.
Tuyên bố này được coi là sự thay đổi giọng điệu của Trump khi ông nhiều lần khẳng định có thể đạt được hòa bình nhanh chóng nếu có cơ hội trực tiếp thương thảo với Putin. Tuy nhiên, thực tế chiến sự leo thang cùng thái độ cứng rắn từ Moskva đã khiến ông phải lên tiếng gay gắt hơn.
Trong bối cảnh này, chính quyền Trump đang cân nhắc loạt biện pháp trừng phạt bổ sung. Bộ trưởng Bessent tiết lộ Washington cùng các nghị sĩ quốc hội đã thảo luận khả năng áp đặt gói trừng phạt cứng rắn hơn nếu nỗ lực hòa bình thất bại. Giới quan sát cho rằng động thái này có thể nhắm vào lĩnh vực năng lượng và ngân hàng là hai trụ cột trong nguồn thu tài chính của Nga.
Theo ông Michael Kimmage-chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR, Mỹ): “Phát biểu của Trump phản ánh sự thất vọng thật sự. Tuy nhiên, nếu không có hành động cụ thể như một gói trừng phạt toàn diện, Moskva khó có động cơ điều chỉnh chiến lược. Nga tin rằng họ có thể kiên nhẫn hơn phương Tây”.
Điện Kremlin khước từ đàm phán, Kiev kêu gọi gia tăng sức ép
Trong khi Washington cố gắng duy trì cơ hội đàm phán, Điện Kremlin đã công khai bác bỏ. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov hôm 24-8 tuyên bố Moskva không chấp nhận bất kỳ văn kiện nào do Tổng thống Zelensky ký kết, đồng thời gọi chính phủ Ukraine là “bất hợp pháp”. Điều này đồng nghĩa với việc mọi khả năng tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa ông Putin và ông Zelensky đều bị loại trừ.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 28-8 cũng lên tiếng bác bỏ khả năng có đàm phán, cho rằng điều đó “rõ ràng sẽ không xảy ra”. Phản ứng của Berlin cho thấy châu Âu ngày càng bi quan trước triển vọng ngoại giao, nhất là khi các đợt tấn công mới của Nga dồn dập hơn.
Trong bài phát biểu tối 2-9, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng Nga “không nghe gì ngoài sức mạnh”. Ông kêu gọi phương Tây gia tăng sức ép kinh tế, bao gồm các lệnh trừng phạt bổ sung, hạn chế thương mại và cắt nguồn tài chính cho “cỗ máy chiến tranh” của Moskva.
Theo bà Claudia Major-chuyên gia tại Viện Quan hệ Quốc tế và An ninh Đức (SWP): “Lập trường của Nga rất rõ ràng: họ không muốn ngồi vào bàn đàm phán khi đang nắm thế chủ động trên chiến trường. Cách duy nhất buộc họ thay đổi là làm gia tăng chi phí duy trì chiến tranh thông qua trừng phạt sâu rộng”.
Bà cũng cảnh báo rằng nếu phương Tây vẫn thiếu thống nhất, Nga sẽ tận dụng thời gian để củng cố lợi thế quân sự. Điều này khiến con đường hướng tới hòa bình ngày càng xa vời.
Tuy ông Trump khẳng định có “nghĩa vụ chấm dứt chiến tranh”, song những bước đi ngoại giao gần đây chưa mang lại kết quả. Nga tiếp tục gia tăng sức ép quân sự, còn phương Tây chưa thống nhất được chiến lược trừng phạt đủ mạnh. Trong bối cảnh ấy, triển vọng hòa bình Ukraine vẫn phủ màu u ám, ít nhất trong ngắn hạn.
