Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Hùng Vương Phạm Văn Học: Làm y tế phải có “trái tim bác sĩ” và “cái đầu của nhà quản trị”

Ít ai biết rằng, người điều hành hệ thống y tế này vốn không xuất thân từ ngành Y nhưng cú rẽ hướng bất ngờ cùng với tâm huyết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược, ông Phạm Văn Học - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Hùng Vương đã góp phần định danh Hệ thống Y tế Hùng Vương trên bản đồ y tế Việt Nam.

Và điều gì đã làm nên những thành công này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trò chuyện với ông Phạm Văn Học để hiểu rõ ngọn nguồn câu chuyện.

* P.V: Từ một người được đào tạo bài bản về pháp luật, điều gì là cú “rẽ hướng” mang tính quyết định khiến ông dấn thân gần 20 năm vào vai trò nhà đầu tư, nhà quản trị bệnh viện - một lĩnh vực đầy rủi ro và áp lực?

- Ông PHẠM VĂN HỌC: Tôi sinh năm 1969 tại xã Đội Bình, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang (nay là xã Nhữ Khê, tỉnh Tuyên Quang). Sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Kiểm sát Hà Nội (nay là Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội), năm 1990, tôi chính thức bước chân vào ngành kiểm sát và có 21 năm làm việc trong lĩnh vực này. Trước khi rời môi trường pháp luật này, tôi là Phó Viện trưởng Viện kiểm sát huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ.

Khi tôi đang học năm thứ 2, biến cố mất đi cha mẹ vì bệnh tật đã để lại trong tôi một khoảng trống không gì lấp đầy. Đó không chỉ là nỗi đau mất mát, mà còn là sự dằn vặt của một người con chưa kịp báo hiếu, chưa đủ điều kiện để chăm sóc đấng sinh thành trong những ngày cuối đời. Cảm giác bất lực ấy, theo năm tháng, không hề phai nhạt mà âm ỉ trở thành một nỗi trăn trở sâu kín: “Giá như mình có thể làm được điều gì đó…”.

Sau này, khi đã có gia đình riêng, tưởng chừng hạnh phúc đã đủ đầy thì biến cố lại một lần nữa gõ cửa. Người con gái đầu lòng của tôi không may bị ngạt khi sinh, để lại những ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển. Là một người cha, tôi lại một lần nữa rơi vào cảm giác bất lực khi đứng trước ranh giới mong manh giữa sự sống và những rủi ro y khoa. Nỗi đau lần này không chỉ là ký ức, mà hiện hữu mỗi ngày trong hành trình nuôi con, chăm con. Chính những trải nghiệm đó đã làm thay đổi cách nhìn của tôi về giá trị của cuộc đời.

Nếu như nghề kiểm sát giúp tôi bảo vệ công lý, thì sâu thẳm trong tôi lại nhen nhóm một mong muốn khác - được trực tiếp giữ lại sự sống, được làm điều mà trước đây tôi đã không thể làm cho chính những người thân yêu nhất của mình. Đó không phải là sự bồng bột hay nhất thời, mà là một lựa chọn được chưng cất từ nỗi đau, từ sự thấu cảm với những phận người đang ở ranh giới sinh - tử.

Tôi hiểu rằng, có những mất mát không thể cứu vãn, nhưng cũng có những sự sống hoàn toàn có thể giữ lại nếu có đủ kiến thức, đủ kỹ năng và đủ một trái tim tận tụy. Và tôi đã chọn trở thành người đứng ở “tuyến đầu” của hy vọng đó.

* P.V: Từ một người được đào tạo bài bản về pháp luật, vậy ông có gặp khó khăn gì khi dấn thân vào vai trò nhà đầu tư, nhà quản trị bệnh viện?

- Ông PHẠM VĂN HỌC: Nền tảng pháp luật giúp tôi hiểu rằng: Một hệ thống chỉ bền vững khi nó có cấu trúc tốt và vận hành minh bạch. Nhưng y tế lại dạy tôi một điều khác: Mọi cấu trúc đều phải hướng đến con người. Cú “rẽ hướng” của tôi không đến từ một quyết định tức thời, mà là quá trình tích lũy nhận thức - khi tôi nhận ra rằng mình muốn tạo ra một hệ sinh thái. Đó là nơi mà người bệnh được chăm sóc đúng nghĩa, nhân viên y tế được tôn trọng và hệ thống vận hành có trách nhiệm với xã hội.

Tôi luôn giữ cho mình một nguyên tắc: Làm y tế phải có “trái tim bác sĩ” nhưng cũng phải có “cái đầu của nhà quản trị”. Nếu chỉ có trái tim, hệ thống sẽ thiếu bền vững. Nếu chỉ có quản trị, hệ thống sẽ thiếu nhân văn.

Chính vì thế, Hệ thống Y tế Hùng Vương, với gần 2.000 nhân sự ở thời điểm hiện tại, trải dài từ Bắc đến Nam, chúng tôi luôn lấy phương châm “Tận tâm - Liêm chính - Nhân văn” làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của mình.

* P.V: Trong bối cảnh y tế tư nhân phải tự chủ tài chính, ông cân bằng như thế nào giữa mục tiêu hiệu quả kinh tế và nguyên tắc công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế?

- Ông PHẠM VĂN HỌC: Đây là một câu hỏi rất thực tế, bởi bất kỳ cơ sở y tế tư nhân nào cũng phải đối mặt với bài toán tự chủ tài chính. Tuy nhiên, theo tôi, hiệu quả kinh tế và công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế không nhất thiết phải là hai mục tiêu mâu thuẫn.

Hiệu quả tài chính giúp một hệ thống y tế tư nhân có đủ nguồn lực để đầu tư vào con người, công nghệ và chất lượng điều trị. Nếu không có nền tảng tài chính bền vững, rất khó để duy trì đội ngũ chuyên môn giỏi, cập nhật thiết bị hiện đại hay phát triển các kỹ thuật chuyên sâu. Vì vậy, hiệu quả kinh tế trước hết là điều kiện để hệ thống vận hành ổn định và phát triển lâu dài.

Nhưng song song với đó, chúng tôi luôn coi người bệnh là trung tâm. Công bằng trong tiếp cận dịch vụ không chỉ nằm ở giá dịch vụ thấp hay cao, mà nằm ở việc tạo ra nhiều tầng lựa chọn phù hợp với khả năng chi trả của người dân, minh bạch chi phí và bảo đảm chất lượng chuyên môn cho tất cả bệnh nhân. Một bệnh viện tư nhân hoàn toàn có thể thiết kế các mô hình dịch vụ đa dạng, từ các gói cơ bản đến các dịch vụ chuyên sâu, để nhiều nhóm bệnh nhân khác nhau đều có cơ hội tiếp cận.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tích cực tham gia bảo hiểm y tế, các chương trình hỗ trợ cộng đồng và các hoạt động thiện nguyện, bởi chăm sóc sức khỏe không chỉ là hoạt động kinh doanh mà còn là trách nhiệm xã hội của ngành Y. Tôi luôn tin rằng, khi một hệ thống y tế đặt giá trị y đức và lợi ích người bệnh làm nền tảng, thì hiệu quả kinh tế sẽ trở thành hệ quả của chất lượng và niềm tin. Và chính niềm tin đó mới là tài sản lớn nhất để một hệ thống y tế tư nhân phát triển bền vững.

* P.V: Việc Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đi vào hoạt động từ năm 2024 cho thấy xu hướng mở rộng hệ thống về các địa phương. Theo ông, lý do vì sao ông chọn Gia Lai?

- Ông PHẠM VĂN HỌC: Quyết định đầu tư Bệnh viện Hùng Vương tại Gia Lai không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên, mà xuất phát từ cả nhu cầu thực tế của người dân và tầm nhìn phát triển dài hạn của hệ thống.

Trước hết, khu vực Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng là địa bàn có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, nhưng nguồn lực y tế chất lượng cao vẫn còn hạn chế so với nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân. Nhiều bệnh nhân vẫn phải di chuyển xa đến các thành phố lớn để điều trị, điều này không chỉ tốn kém về chi phí mà còn tạo thêm gánh nặng cho gia đình người bệnh. Chúng tôi cho rằng nếu có thể đưa các dịch vụ y tế chất lượng đến gần người dân hơn, thì đó chính là một cách thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận chăm sóc sức khỏe.

Thứ hai, tôi luôn tin rằng y tế tư nhân không nên chỉ tập trung ở các đô thị lớn, nơi điều kiện kinh tế đã tương đối thuận lợi. Một hệ thống y tế muốn phát triển bền vững cần hướng đến những khu vực còn nhiều dư địa phát triển, nơi người dân thực sự cần thêm lựa chọn về dịch vụ y tế. Gia Lai vì vậy là một điểm đến phù hợp với triết lý phát triển của chúng tôi: Đầu tư bài bản, lâu dài và gắn với nhu cầu thực của cộng đồng địa phương.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nhận được sự đồng hành và cởi mở từ chính quyền địa phương, cũng như sự kỳ vọng rất lớn của người dân đối với một mô hình bệnh viện hiện đại, chuyên nghiệp ngay tại tỉnh nhà. Điều đó tạo cho chúng tôi niềm tin rằng dự án này không chỉ là một cơ sở y tế mới, mà có thể trở thành một trung tâm chăm sóc sức khỏe chất lượng cho cả khu vực.

Với chúng tôi, việc đưa Bệnh viện Hùng Vương đến Gia Lai không chỉ là mở rộng hệ thống, mà còn là một bước đi trong mục tiêu lớn hơn: Đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân ở nhiều vùng miền khác nhau của đất nước. Và trong tương lai, chúng tôi sẽ mở rộng thêm nhiều cơ sở y tế của Hùng Vương ở khu vực Tây Nguyên này.

Sau gần 20 năm gắn bó với ngành Y và cùng Hệ thống Y tế Hùng Vương đi qua nhiều chặng đường phát triển, điều khiến tôi còn “đau đáu” nhất cho tương lai y tế Việt Nam vẫn là làm thế nào để mọi người dân, dù ở thành thị hay vùng xa, đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Vì vậy, tôi luôn trăn trở làm sao để hệ thống y tế của chúng ta - cả công lập lẫn tư nhân - có thể phát triển hài hòa hơn, để chất lượng chăm sóc sức khỏe không bị giới hạn bởi nơi người dân sinh sống.

Ở góc độ một người làm quản trị trong khu vực y tế tư nhân, điều tôi mong muốn để lại không phải chỉ là những bệnh viện mới hay một hệ thống lớn hơn, mà là một mô hình phát triển y tế tư nhân có trách nhiệm và bền vững. Một mô hình trong đó hiệu quả kinh tế đi cùng với y đức, công nghệ đi cùng với sự nhân văn và bệnh viện không chỉ là nơi điều trị bệnh mà còn là nơi người bệnh cảm thấy được tôn trọng và thấu hiểu.

Và cuối cùng, điều tôi luôn nhắc với đội ngũ của mình là: Thành công lớn nhất của một bệnh viện không nằm ở quy mô, mà nằm ở niềm tin của người bệnh. Nếu chúng ta giữ được niềm tin đó qua nhiều thế hệ, thì đó mới là dấu ấn thật sự có ý nghĩa.

* P.V: Xin cảm ơn ông!