Theo hãng tin Kyodo, ngày 23-1, nội các của Thủ tướng Takaichi đã thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện gồm 465 ghế. Việc giải tán Hạ viện ngay khi bắt đầu kỳ họp thường kỳ của Quốc hội sẽ chính thức khởi động chiến dịch tranh cử ngắn.
Đây là lần đầu tiên trong 60 năm qua, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán vào đúng ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và cũng là lần đầu tiên kể từ khi kỳ họp thường kỳ Quốc hội bắt đầu diễn ra vào tháng 1.
Dự kiến, các chính đảng sẽ bắt đầu chiến dịch tranh cử từ ngày 27-1 và cử tri Nhật Bản sẽ bỏ phiếu vào ngày 8-2. Khoảng thời gian từ ngày giải tán đến ngày bỏ phiếu sẽ là 16 ngày, ngắn nhất trong thời kỳ hậu chiến.
Mặc dù nhiệm kỳ hiện tại của các nghị sỹ dự kiến kéo dài đến năm 2028 nhưng Thủ tướng Takaichi đã biện minh cho quyết định kêu gọi bầu cử sớm của mình bằng lập luận rằng bà chưa nhận được sự hậu thuẫn trực tiếp của cử tri cho cương vị thủ tướng bắt đầu từ tháng 10-2025, cũng như đối với liên minh cầm quyền mới giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP) thành lập cùng tháng.
“Tôi tin rằng lựa chọn duy nhất là để cho người dân, với tư cách là những công dân có quyền tự quyết, quyết định xem Takaichi Sanae có nên làm thủ tướng không. Tôi đang đặt cược sự nghiệp thủ tướng của mình cho điều đó”, bà Takaichi nói khi công bố ý định bầu cử vào ngày 19-1.
Cuộc bầu cử lần này cũng sẽ chứng kiến các ứng viên ra tranh cử cho lực lượng đối lập mới là Liên minh Cải cách trung dung (Centrist Reform Alliance - CRA) do đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ) và đảng Công Minh (Komeito) - đối tác liên minh cũ của LDP trong 26 năm - thành lập.
Trong bối cảnh giá cả leo thang kéo dài, vấn đề nguồn lực tài chính sẽ thu hút chú ý khi liên minh cầm quyền cân nhắc tạm ngừng thu thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, còn khối đối lập đề xuất bãi bỏ hoàn toàn sắc thuế này cho các mặt hàng thiết yếu. Cả lực lượng cầm quyền lẫn đối lập đều đưa ra ý tưởng nâng hoặc dỡ bỏ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm nhằm giảm gánh nặng cho các hộ gia đình đang chịu áp lực lạm phát.
Dù Nội các của Thủ tướng Takaichi đang có tỷ lệ ủng hộ cao nhưng khối cầm quyền cũng chỉ nắm giữ đa số sít sao tại Hạ viện (233/465 ghế) và chỉ nắm thiểu số tại Thượng viện (120/248 ghế) nên vẫn phải hợp tác với các đảng đối lập để thông qua các dự luật.
