Gần 19 triệu trong số 30 triệu người dân Nepal đủ điều kiện bỏ phiếu để bầu ra cơ quan lập pháp mới của đất nước, gồm 275 thành viên. Trong đó, 165 ứng cử viên được bầu trực tiếp và 110 người được chọn thông qua hệ thống đại diện theo tỷ lệ.
Sau các cuộc biểu tình năm 2025, có khoảng 1 triệu cử tri mới gia nhập danh sách, phần lớn là người trẻ. Lực lượng mới này, thông qua những cuộc xuống đường trước đó, đã khuếch đại tiếng nói đòi cải tổ triệt để hệ thống chính trị - kinh tế, đồng thời kỳ vọng tạo ra nhiều công việc chính quy với đãi ngộ, tiền lương tốt hơn.
Tổng tuyển cử ở Nepal sẽ là cuộc bầu cử thứ hai tại khu vực Nam Á sau Bangladesh được tổ chức trong năm 2026, tiếp sau các các cuộc biểu tình do thế hệ trẻ (thế hệ Z) dẫn đầu, dẫn tới áp lực làm thay đổi chính quyền.
Cuộc chạy đua vào Quốc hội Nepal khóa mới vẫn có sự tham gia của các chính đảng cũ, bao gồm Đảng Quốc hội Nepal theo đường lối trung dung và Đảng Cộng sản Nepal (Chủ nghĩa Mác-Lênin Thống nhất - UML) - những đảng đã thống trị chính trường đất nước trong nhiều thập kỷ.
Trong cuộc bầu cử lần này có sự tham gia của một số chính đảng lâu đời, như Đảng Quốc hội Nepal theo đường lối trung dung và Đảng Cộng sản Nepal (Chủ nghĩa Mác-Lênin Thống nhất - UML), những đảng đã thống trị chính trường đất nước trong nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, phần lớn các nhà phân tích cho rằng một đảng trung dung khác là Đảng Tự lực Quốc gia (RSP) hiện đang dẫn đầu. Balendra Shah (35 tuổi) - 1 rapper chuyển sang con đường chính trị, đã gia nhập đảng này - một chính đảng mới thành lập được 3 năm vào tháng 1-2026 và trở thành ứng cử viên thủ tướng khóa tới.
Ông Balendra Shah - cựu thị trưởng của thủ đô Kathmandu - người được xem như gương mặt đại diện cho các cuộc biểu tình tháng 9-2025, sẽ đối đầu trực tiếp với ông K.P. Sharma Oli (74 tuổi) thuộc đảng UML.
Ông Oli Sharma từng đảm nhiệm vị trí thủ tướng trong 4 nhiệm kỳ, nhưng buộc phải từ chức sau vụ biểu tình bạo loạn khiến hàng chục người thiệt mạng vào tháng 9-2025.
Trong nhiều thập kỷ, Nepal - quốc gia nhỏ bé nằm trên dãy Himalaya và chịu nhiều ảnh hưởng của cả Trung Quốc và Ấn Độ - đã bị chia rẽ bởi sự bất ổn chính trị.
Tổng cộng nước này đã 32 lần thay đổi chính phủ kể từ năm 1990, khiến nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp bị tê liệt. Hàng triệu người dân Nepal phải ra nước ngoài tìm việc làm.
Trước đó, cuộc tổng tuyển cử tháng 2-2026 tại Bangladesh, các chính đảng chủ chốt do thanh niên làm nòng cốt chỉ giành được 6/300 ghế trong quốc hội, cho thấy việc chuyển hóa “nhiệt huyết trên đường phố” thành “phiếu bầu thực tế” vẫn là một thách thức.
Trong bối cảnh đó, không chỉ Nepal, mà năm 2026 có hơn 40 quốc gia trên thế giới tổ chức bầu cử ở cấp quốc gia. Các cuộc bầu cử này bao gồm bầu tổng thống và bầu quốc hội, với tổng số dân liên quan lên tới 1,6 tỷ người, tương đương gần một phần năm dân số toàn cầu.
