(GLO)- Buổi trò chuyện đã mở ra không gian đối thoại thân mật, nơi khoa học trở nên gần gũi, sống động và đầy cảm hứng với thế hệ trẻ.
Giáo viên là người truyền cảm hứng khoa học
Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Chiều 6-7, Ban Giám hiệu và giáo viên dạy Toán Trường THPT chuyên Hùng Vương (tỉnh Gia Lai) đã đón tiếp PGS.TS. Lê Minh Hà - Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán đến thăm và làm việc.
(GLO)- Không học đến khuya, không chạy theo số lượng đề thi, Võ Đăng Tuệ (lớp 12A2, Trường THPT Chi Lăng, tỉnh Gia Lai) chọn cho mình cách học "ít mà chất", lấy việc hiểu sâu và rèn tư duy làm nền tảng. Nhờ đó, em trở thành thủ khoa tốt nghiệp THPT khối A0T (Toán, Vật lý, Tin) với 29 điểm.
Trường hợp Bộ GD&ĐT và cơ quan Công an làm sáng tỏ hàng trăm bài thi đạt điểm 10 môn Toán ở Tuyên Quang là do gian lận thi, thí sinh sẽ bị hủy kết quả.
(GLO)- Australia tiếp tục áp dụng chính sách ưu đãi lệ phí thị thực đối với công dân các quốc gia thành viên ASEAN, trong đó có Việt Nam, thể hiện định hướng thu hút sinh viên và nhân lực chất lượng cao từ khu vực.
Mức điểm sàn đối với các phương thức tuyển sinh ĐH chính quy năm 2026 của 2 trường ĐH này tạo cơ hội cho thí sinh từ học lực trung bình trở lên có thể tham gia xét tuyển.
(GLO)- Sáng 6-7, tại Trường Quốc tế Châu Á Thái Bình Dương Gia Lai (APC Gia Lai), Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán phối hợp với Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai, Trường APC Gia Lai khai mạc "Trường hè Toán học" và khóa bồi dưỡng giáo viên THPT chuyên Toán năm 2026.
(GLO)- Ngày 5-7, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh (TP. Hà Nội), Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp với Hệ thống Giáo dục trực tuyến Edupia tổ chức Gala chung kết và trao giải Festival Trạng nguyên tiếng Anh toàn quốc 2026. Theo đó, Gia Lai có 2 đại diện đạt thành tích cao tại Festival.
(GLO)- Trước thời điểm các trường đại học công bố điểm sàn, thí sinh đăng ký vào nhóm ngành Sư phạm, Sức khỏe và Pháp luật cần chờ Bộ GD&ĐT công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào dự kiến trước ngày 8-7. Đây là căn cứ quan trọng để các trường xác định mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển.
(GLO)- Sau khi điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, nhiều trường đại học đã công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào hay còn gọi là điểm sàn. Tuy nhiên, dù cùng là điểm sàn, mỗi trường lại áp dụng cách tính khác nhau khiến nhiều thí sinh băn khoăn.
Theo Phân tích kết quả thi tốt nghiệp THPT tại tỉnh Tuyên Quang do nhóm chuyên gia cộng tác viên của báo Tiền Phong thực hiện cho thấy, môn Toán có số lượng điểm 10 áp đảo. Đặc biệt, các điểm 10 quy tụ hoàn toàn vào một nhóm thí sinh khiến dư luận nghi ngờ có bất thường.
(GLO)- Bộ GD&ĐT vừa có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp. Mục tiêu đề ra là phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có.
(GLO)- Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, Gia Lai có 6 thủ khoa các khối A01, A00, B00, C00, D01 và 2 thủ khoa toàn tỉnh. Phía sau những thành tích ấn tượng ấy là những câu chuyện khác nhau về đam mê, nghị lực, sự kỷ luật và quyết tâm chinh phục ước mơ.
(GLO)- Nhằm góp phần thúc đẩy hợp tác đào tạo và nghiên cứu, ngày 1-7, Trường Đại học Quy Nhơn đã ký kết hợp tác với các cơ sở giáo dục đại học Đài Loan (Trung Quốc).
(GLO)- Sau khi có kết quả thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Trường Đại học FPT cơ sở Quy Nhơn đã công bố điểm sàn xét tuyển đại học năm 2026. Hiện ngưỡng điểm sàn cao nhất của trường là 21 điểm.
(GLO)- Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Gia Lai ghi nhận nhiều gương mặt xuất sắc với thành tích ấn tượng. Không chỉ đạt điểm cao, các thủ khoa của tỉnh còn truyền cảm hứng bởi tinh thần tự học, sự kiên trì và phương pháp ôn tập khoa học.
(GLO)- Từ ngày 2-7 đến 17 giờ ngày 14-7, thí sinh trên cả nước chính thức đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển đại học trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong thời gian này, thí sinh được điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần.
(GLO)- Đúng 8 giờ ngày 1-7, Bộ GD&ĐT chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Theo đó, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THPT của tỉnh Gia Lai đạt 98,44%.
Số thí sinh đạt điểm khá môn sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 và số bạn đạt điểm tuyệt đối đều tăng nhẹ so với năm trước, song mức điểm nhiều thí sinh đạt được nhất lại giảm, theo Bộ GD-ĐT.
Bộ GD-ĐT vừa công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 và phổ điểm các môn của kỳ thi tốt nghiệp năm nay. Trong đó điểm trung bình môn vật lý là 5,56, cao hơn môn toán.
Lần đầu tiên, gần 48% thí sinh thi tốt nghiệp THPT môn giáo dục kinh tế và pháp luật (GDKT&PL) có điểm dưới trung bình, trái ngược với xu hướng 'mưa điểm 10' trong nhiều năm qua.