(GLO)- Buổi trò chuyện đã mở ra không gian đối thoại thân mật, nơi khoa học trở nên gần gũi, sống động và đầy cảm hứng với thế hệ trẻ.
Giáo viên là người truyền cảm hứng khoa học
Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Ngày 20-10, Việt Nam và Đan Mạch ký Bản ghi nhớ hợp tác giáo dục và đào tạo, mở ra cơ hội đổi mới phương pháp học tập, phát triển kỹ năng số, giáo dục STEM và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho người học Việt Nam.
(GLO)- Ngày 20-10, Giải đấu Drone Chi Lăng - Sao Việt 2026 do Trường THPT Chi Lăng phối hợp cùng Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) tổ chức đã tạo sân chơi STEM để các em học sinh trải nghiệm lập trình, điều khiển thiết bị bay không người lái.
(GLO)- Từ ngày 1-12-2026, học sinh các lớp 5, 9 và 12 sẽ kiểm tra định kỳ cuối kỳ bằng đề chung do Sở GD&ĐT xây dựng ở một số môn nhằm tăng tính công bằng, khách quan trong đánh giá kết quả học tập.
(GLO)- Thủ tướng nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp trái quy định để nâng điểm, tăng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập; đồng thời chấn chỉnh bệnh thành tích, bảo đảm đánh giá đúng thực chất chất lượng giáo dục.
(GLO)- Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường đại học rà soát điều kiện bảo đảm chất lượng, chấn chỉnh tình trạng lạm phát điểm số và kiên quyết dừng tuyển sinh đối với ngành đào tạo không đáp ứng quy định, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học.
(GLO)- Trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, các cơ sở đào tạo sư phạm tại Gia Lai chú trọng đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường rèn luyện kỹ năng nghề và gắn lý thuyết với thực tiễn trường học.
(GLO)- Ngày 19-10, Công ty TNHH Xã hội Thư viện Ước Mơ Việt Nam (TP. Hồ Chí Minh) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức lễ khánh thành, bàn giao công trình “Thư viện Ước Mơ” cho Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ (xã Ia Le, tỉnh Gia Lai).
(GLO)- Giáo viên mầm non từng giảng dạy tại trường tư thục, có đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, khi được tuyển dụng vào trường công lập có thể được cộng thời gian công tác trước đó để tính hưởng phụ cấp thâm niên nhà giáo, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
(GLO)- AI có thể giải bài tập, viết văn chỉ trong vài giây, nhưng nếu học sinh phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn, khả năng tư duy độc lập có thể bị ảnh hưởng. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách học để người học làm chủ công nghệ, không để AI suy nghĩ thay mình.
(GLO)- Chiều 17-10, Trường Mầm non Nguyễn Văn Cừ (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị nhà giáo, cán bộ quản lý và người lao động năm học 2026-2027.
(GLO)- Tại vòng chung kết Cuộc thi Hùng biện tiếng Trung các trường đại học khu vực phía Nam năm 2026 diễn ra tối 16-10, sinh viên Đoàn Thị Hồng Như (Trường Đại học FPT cơ sở Quy Nhơn) đã giành giải ba.
(GLO)- Ngày 17-10, Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 5204/QĐ-SGDĐT về việc thành lập 9 đội tuyển với tổng số 180 học sinh tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia năm học 2026-2027.
(GLO)- Theo kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT, Bộ sẽ không còn quản lý trường cao đẳng, trung cấp nào từ năm 2027.
(GLO)- 9 sinh viên ngành Toán và Sư phạm Toán xuất sắc được nhận học bổng Sigma Gold trị giá 15 triệu đồng/tháng, kèm hỗ trợ toàn bộ học phí theo chương trình. Để giành suất học bổng cao nhất, các ứng viên phải vượt qua vòng xét hồ sơ và phỏng vấn trực tiếp với GS. Ngô Bảo Châu cùng các chuyên gia.
(GLO)- Việc giáo viên nêu tên học sinh vi phạm trong nhóm Zalo phụ huynh nhằm phối hợp giáo dục đang gây nhiều tranh luận. Trong khi một số người cho rằng cách làm này giúp gia đình kịp thời chấn chỉnh con, chuyên gia cảnh báo nguy cơ tổn thương tâm lý và ảnh hưởng quyền riêng tư của trẻ.
(GLO)- Từ ngày 15-10-2026, tỉnh Gia Lai chính thức áp dụng quy định mới về danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục.
(GLO)- Từ vụ học sinh lớp 1 tử vong trong khuôn viên trường sau giờ tan học tại Trường Tiểu học An Dương (phường An Dương), lãnh đạo TP. Hải Phòng yêu cầu làm rõ trách nhiệm của nhà trường, giáo viên và những người liên quan; đồng thời rà soát quy trình quản lý, giám sát, đưa đón, bàn giao học sinh.
(GLO)- Trong 2 ngày 15 và 16-10, tại phường Pleiku, Ban Quản lý dự án Bạn hữu trẻ em tỉnh Gia Lai phối hợp với UNICEF Việt Nam tổ chức hội thảo, tập huấn nâng cao điều kiện nước sạch, vệ sinh và vệ sinh cá nhân tại các trường học nội trú, bán trú tiểu học và THCS.
(GLO)- Theo Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông” vừa được phê duyệt, học sinh chưa có tài khoản định danh điện tử vẫn được bảo đảm quyền tiếp cận học liệu; nội dung công khai, miễn phí không bắt buộc đăng nhập.
(GLO)- Chiều 14-10, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Điện lực và Công ty CP Văn hóa và Giáo dục Tân Việt tổ chức khánh thành, trao tặng thư viện tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng (xã Phú Thiện).
(GLO)- Chiều 14-10, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đã có buổi làm việc với Ngân hàng TMCP Nam Á về Đề án nâng cấp, mở rộng và phát triển Trường Đại học Quang Trung giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.
(GLO)- Ngày 14-10, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao Chư Păh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Thư viện Pleiku tổ chức chương trình xe thư viện lưu động tại Trường THCS Chư Păh, gồm Phân hiệu 1 (thôn Hòa Phú 2) và Phân hiệu 2 (thôn Nghĩa Hòa 2).
(GLO)- Sở GD&ĐT TP. Hà Nội vừa công bố kết quả kỳ thi học sinh giỏi cấp THPT năm học 2026-2027. Đáng chú ý, trong số 37 thí sinh đạt điểm cao nhất ở các môn thi có 12 em đang học lớp 11 nhưng đã xuất sắc giành ngôi thủ khoa ở kỳ thi dành cho học sinh lớp 12.
