(GLO)- Buổi trò chuyện đã mở ra không gian đối thoại thân mật, nơi khoa học trở nên gần gũi, sống động và đầy cảm hứng với thế hệ trẻ.
Giáo viên là người truyền cảm hứng khoa học
Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Hơn 15 năm gắn bó với Trường Tiểu học và THCS Kim Đồng (xã Đak Pơ, tỉnh Gia Lai), thầy Trương Công Hương là nhà giáo tận tụy, bền bỉ với nghề. Trải qua các cương vị từ Tổng phụ trách Đội đến Phó Hiệu trưởng nhà trường, thầy ghi dấu ấn bằng những cách làm sáng tạo, hướng về học sinh vùng khó.
(GLO)- Chiều 30-12, Trường Cao đẳng Gia Lai phối hợp với Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San tổ chức tọa đàm và chiếu phim nhân kỷ niệm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam (9-1), thu hút hơn 500 học sinh, sinh viên tham gia.
(GLO)- Ngày 30-12, Trường Đại học Quy Nhơn tổ chức tiếp nhận 32 sinh viên đến từ 4 tỉnh Nam Lào gồm Champasak, Attapeu, Sekong và Salavan theo học chương trình dự bị tiếng Việt.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND về việc tăng cường công tác huy động học sinh đến trường và hạn chế tình trạng học sinh bỏ học trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo, ngoài thăng tiến theo tuần tự, nhà giáo có thể được xét đặc cách thăng tiến nghề nghiệp nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Ngày 29-12, Bộ GD-ĐT công bố 10 kết quả nổi bật lĩnh vực GD-ĐT năm 2025, trong đó có dấu ấn chuyển đổi số, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
(GLO)- Sáng 29-12, Hội Khuyến học tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.
(GLO)- Sau khi khánh thành phòng học STEM tại Trường THCS Nguyễn Du (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang khẩn trương lắp đặt thiết bị, hoàn thiện 2 phòng học STEM còn lại tại 2 trường trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Ngày 27-12, tại TP. Hà Nội, Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi vẽ tranh bảo vệ môi trường trong học đường lần thứ 2 với chủ đề “Sân trường mơ ước của em”.
(GLO)- Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được lựa chọn là bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.
(GLO)- Ngày 25-12, Trường Cao đẳng Gia Lai tổ chức hoạt động tuyên truyền giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống xâm hại tình dục, phòng chống HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục cho hơn 150 học sinh, sinh viên.
(GLO)- Việc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tài trợ các phòng thực hành giáo dục STEM tại Gia Lai không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn mở ra không gian học tập hiện đại, khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo, giúp học sinh làm chủ công nghệ.
(GLO)- Chương trình Thư viện thân thiện Room to Read do Bộ Giáo dục và Ðào tạo phối hợp với Tổ chức Room to Read Việt Nam triển khai đang góp phần hình thành thói quen đọc sách cho học sinh tiểu học, thúc đẩy năng lực tự học và học tập suốt đời.
(GLO)- Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD & ĐT) đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, đề xuất tên trường trung học nghề - mô hình mới tương đương với bậc THPT - sẽ không được chứa cụm "phổ thông", "cơ sở" để tránh gây hiểu nhầm.
(GLO)- Em Vũ Hoàng Nam (lớp 7A5, Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt, phường Pleiku) là học sinh duy nhất của Đoàn đại biểu tỉnh Gia Lai tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, diễn ra ngày 26 và 27-12 tại Hà Nội.
(GLO)- Sáng 24-12, tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025-2026 chính thức khai mạc.
(GLO)- Sáng 24-12, Công ty CP Đầu tư Xuất bản - Thiết bị Giáo dục Việt Nam (VEPIC) phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai tổ chức trao tặng sách giáo khoa cho các trường học chịu ảnh hưởng bởi bão lũ trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Suốt nửa thế kỷ, bao thế hệ học trò phố núi đã trưởng thành cùng tiếng trống vang vọng từ ngôi trường THPT Pleiku. Hành trình 50 năm của THPT Pleiku (1975-2025) là câu chuyện về truyền thống hiếu học, đoàn kết, vượt khó và khát vọng vươn lên không ngừng.
(GLO)- Nhân kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22-12), nhiều cơ sở giáo dục mầm non và tiểu học trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã tổ chức các hoạt động trải nghiệm phong phú, sinh động. Qua đó, trẻ được bồi dưỡng lòng yêu nước và sự trân trọng đối với hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”.
(GLO)- Trường Châu Á Thái Bình Dương Gia Lai (APC Gia Lai) đã trao quà, hỗ trợ quỹ khuyến học cho học sinh tại hai cụm trường thuộc xã Uar với tổng giá trị hơn 67 triệu đồng.
(GLO)- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch tuyển dụng viên chức trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập tỉnh Gia Lai năm 2025.
(GLO)- Đề tài “Quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy võ cổ truyền trên địa bàn tỉnh Bình Định” của hai sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn vừa xuất sắc giành giải nhì Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2025.
