(GLO)- Buổi trò chuyện đã mở ra không gian đối thoại thân mật, nơi khoa học trở nên gần gũi, sống động và đầy cảm hứng với thế hệ trẻ.
Giáo viên là người truyền cảm hứng khoa học
Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Ngày 1-8 vừa qua, Sở Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Gia Lai đã công nhận 507 sáng kiến có phạm vi ảnh hưởng cấp cơ sở, 33 sáng kiến được đề nghị công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn tỉnh năm 2026.
Chính phủ vừa ban hành dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung về chính sách học phí. Theo dự thảo này, học phí bậc đại học (ĐH) năm học 2026-2027 cao nhất ở mức bao nhiêu?
(GLO)- Học tại nhà có thể mang lại sự linh hoạt nhưng nếu sau vài năm trẻ muốn trở lại trường phổ thông, khoảng cách chương trình, hồ sơ học tập và khả năng thích nghi có thể trở thành trở ngại. Đây là những vấn đề phụ huynh nên tính từ đầu.
(GLO)- Nhiều ngành sư phạm năm 2026 có điểm chuẩn trên 29, thí sinh phải đạt trung bình gần 10 điểm mỗi môn mới có cơ hội trúng tuyển. Những con số này cho thấy sức hút đáng chú ý của nghề giáo với học sinh giỏi.
(GLO)- Lễ khai giảng năm học 2026-2027 tiếp tục được tổ chức đồng loạt trên toàn quốc vào ngày 5-9. Điểm đáng chú ý trong năm nay là điểm cầu trung tâm được đặt tại 1 trường phổ thông nội trú ở xã biên giới Mường Khương, tỉnh Lào Cai.
(GLO)- Nhiều trường đại học, học viện trên cả nước đã thông báo hoặc dự kiến tuyển bổ sung năm 2026 với hàng trăm chỉ tiêu. Mức nhận hồ sơ khá rộng, có trường từ 16 điểm thi tốt nghiệp THPT.
(GLO)- Từ ngày 15-8, quy định mới về ứng dụng AI trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp chính thức có hiệu lực. Sinh viên có thể sử dụng ChatGPT và các công cụ AI để hỗ trợ học tập nhưng phải bảo đảm liêm chính học thuật, không dùng AI để gian lận, đạo văn hoặc làm sai lệch kết quả học tập.
(GLO)- Trước thềm năm học 2026-2027, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu siết quản lý bữa ăn trong trường học, từ nguồn thực phẩm, đơn vị cung cấp đến khay ăn thực tế; đồng thời, phản ánh của phụ huynh phải được xử lý trong vòng 24 giờ.
(GLO)- Bộ GD&ĐT đề xuất nâng mức học phí tối đa đối với trường đại học công lập tự bảo đảm chi thường xuyên từ 2 lên 2,5 lần mức trần chung. Nếu được thông qua, dư địa tăng học phí của một số trường sẽ lớn hơn từ năm học 2026-2027.
(GLO)- Chiều 14-8, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 74 (Binh đoàn 15) tổ chức gặp mặt, khen thưởng các em học sinh là con cán bộ, nhân viên và người lao động đạt thành tích xuất sắc trong năm học 2025-2026.
(GLO)- Sáng 14-8, 326 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) bước vào kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026. Đây là điểm thi từng gây chú ý khi xuất hiện 147 điểm 10 môn Toán trong kỳ thi chính thức.
(GLO)- Ngày 13-8, đoàn công tác do Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Trương Văn Đạt làm trưởng đoàn đã tiến hành khảo sát thực tế tình hình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã Ia Chia, Ia Dom và Ia Púch.
(GLO)- Thí sinh đã trúng tuyển đại học nhưng chưa xác nhận nhập học vẫn có thể từ chối kết quả để đăng ký xét tuyển bổ sung vào trường khác. Tuy nhiên, sau khi xác nhận nhập học, việc xét tuyển nơi khác sẽ bị hạn chế.
(GLO)- Chủ trương sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập đang nhận được sự quan tâm, đồng thuận của đội ngũ cán bộ, giáo viên và toàn xã hội. Với mục tiêu lấy người học làm trung tâm, việc tinh gọn đầu mối, sắp xếp lại đội ngũ ngành giáo dục được kỳ vọng tạo nền tảng nâng cao chất lượng dạy và học.
(GLO)- Nhiều ngành sư phạm có điểm chuẩn ở mức cao, thí sinh phải đạt khoảng 29 điểm mới có cơ hội trúng tuyển. Sau khi nhập học, sinh viên ngành đào tạo giáo viên có thể được Nhà nước hỗ trợ học phí cùng 3,63 triệu đồng/tháng chi phí sinh hoạt theo quy định hiện hành.
(GLO)- Lớp học hè miễn phí do cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Púch (Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tổ chức đã trở thành điểm hẹn thân thương của trẻ em người dân tộc thiểu số trong suốt 5 năm qua.
(GLO)- Từ 107 đội của 73 cơ sở giáo dục tham gia vòng chung kết cấp tỉnh Gia Lai Cuộc thi tài năng robot ROBOTACON WRO - 2026, 49 đội xuất sắc giành quyền bước tiếp vào vòng toàn quốc.
(GLO)- Điểm chuẩn đại học năm 2026 ghi nhận nhiều biến động ở các ngành “hot”. Nhóm kinh tế phân hóa với mức tăng, giảm trái chiều, công nghệ tiếp tục cạnh tranh cao, y dược tăng ở nhiều ngành, trong khi điểm chuẩn một số chuyên ngành báo chí giảm mạnh so với năm 2025.
(GLO)- Sáng 10-8, tại Trường Cao đẳng nghề số 21 (Bộ Quốc phòng) thuộc phường Thống Nhất, Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị ký kết các chương trình phối hợp thực hiện Đề án “Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030” trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Đảng ủy UBND tỉnh Gia Lai đã có tờ trình gửi Ban Thường vụ Tỉnh ủy về chủ trương thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa cho hơn 182.000 học sinh thuộc các nhóm ưu tiên, với kinh phí dự kiến khoảng 42,29 tỷ đồng.
(GLO)- Sau khi có kết quả thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026, 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang sẽ được xét tuyển đại học theo quy trình riêng. Hồ sơ, nguyện vọng các em đã đăng ký vẫn được lưu giữ trên hệ thống.
