(GLO)- Buổi trò chuyện đã mở ra không gian đối thoại thân mật, nơi khoa học trở nên gần gũi, sống động và đầy cảm hứng với thế hệ trẻ.
Giáo viên là người truyền cảm hứng khoa học
Khởi đầu buổi trò chuyện, GS Haldane nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo viên trong hành trình dẫn dắt học sinh đến với khoa học. Theo ông, hầu hết nhà khoa học thành công từng có một người thầy đặc biệt truyền cảm hứng cho họ từ khi còn rất nhỏ. Đồng thời, khẳng định một người thầy nhiệt huyết, đam mê với môn học chính là người có thể khơi dậy sự tò mò và khám phá cho mỗi học sinh, điều không thể thiếu trong khoa học.
GS. Duncan Haldane vui vẻ giải đáp các câu hỏi được bạn trẻ đặt ra với mình xoay quanh câu chuyện nghiên cứu khoa học. Ảnh: An Nhiên
Vũ Lê Anh Khôi, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, đặt câu hỏi đầy tò mò: “Có phải trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, việc giành được giải Nobel là điều khiến giáo sư cảm thấy hạnh phúc nhất?”. Khẳng định giải Nobel là đỉnh cao danh giá, nhưng GS Haldane cũng chia sẻ chân tình: Điều khiến ông hạnh phúc nhất trong hành trình khoa học không phải là giải thưởng, mà chính là những khoảnh khắc khám phá ra điều gì đó hoàn toàn mới mẻ. Giải thưởng là sự công nhận, nhưng niềm vui và động lực thật sự lại đến từ đam mê khám phá, từ cảm giác rung động khi trí tuệ con người chạm đến điều chưa từng được biết đến.
Lĩnh vực nghiên cứu chính của GS Haldane là cơ học lượng tử, đặc biệt là hiện tượng “vướng víu lượng tử” và “thông tin lượng tử”. Theo ông, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lượng tử thứ hai, với nhiều ứng dụng tiềm năng trong công nghệ như: máy tính lượng tử, mã hóa dữ liệu an toàn tuyệt đối và các vật liệu thông minh. Các định luật cơ bản của cơ học lượng tử tuy được khám phá từ gần một thế kỷ trước, nhưng các hiện tượng bất ngờ chỉ mới được hiểu rõ trong vài chục năm gần đây.
Ông cho rằng, phát hiện ban đầu của mình từng bị nhiều nhà khoa học nghi ngờ và bác bỏ, nhưng thực nghiệm cuối cùng đã chứng minh tính đúng đắn. Trong khoa học, điều quan trọng không phải là ai bàn tán ai, căn bản là bằng chứng từ thí nghiệm để chứng minh.
GS Haldane cũng dành chút thời gian để giải thích rõ hơn về khái niệm tôpô - lĩnh vực giúp ông đạt giải thưởng Nobel Vật lý năm 2016. Ông ví von đó là cách phân biệt các vật thể theo số lượng lỗ của chúng, ví dụ như cái bánh vòng có một lỗ, còn quả bóng thì không có lỗ. Chính những tính chất ổn định của tôpô đã mở ra khả năng xây dựng các hệ thống lưu trữ và xử lý thông tin lượng tử bền vững, nền tảng của máy tính lượng tử thế hệ mới.
“Microsoft hiện đang phát triển hướng đi này. Chúng ta hãy chờ xem liệu có thành công không”, ông chia sẻ.
Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) - nơi diễn ra Hội nghị Quốc tế “Từ Mê Kông đến Đại dương: Kết nối thế hệ trẻ của các Trường trung học thuộc khối Label France Education”.
Đam mê là yếu tố then chốt để vượt qua thử thách
Nhiều câu hỏi thú vị được các bạn trẻ gửi đến GS Haldane không chỉ về khoa học, đó còn là những tâm tư bên lề cuộc sống. Bạn Trần Bảo Thiên - học sinh Trường Quốc tế Pháp Marguerite Duras (TP Hồ Chí Minh) tò mò: Trên hành trình nghiên cứu khoa học, có bao giờ ông cảm thấy đơn độc?”. GS Haldane chân tình chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc về hành trình nghiên cứu. Đó là những lúc đơn độc, những ý tưởng bị từ chối và cả sự may mắn tình cờ.
“Bạn phải đủ sự hiếu kỳ và chuẩn bị sẵn sàng để nhận ra cơ hội khi nó xuất hiện. Giống như đi trên bãi biển, nếu không để ý bạn sẽ bước qua một kho báu mà không hề hay biết”, ông hóm hỉnh ví von.
GS. Duncan Haldane, 74 tuổi. Ông nhận bằng tiến sĩ tại Trường ĐH Cambridge (Anh) và chọn làm việc tại ĐH Princeton từ năm 1990. Ông được biết đến với nhiều đóng góp cơ bản cho vật lý, vật chất cô đặc bao gồm lý thuyết về chất lỏng Luttinger, lý thuyết về chuỗi spin một chiều, lý thuyết về hiệu ứng hội trường lượng tử phân đoạn.
GS Haldane nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “tìm ra điều gì đó mình thực sự yêu thích”. Đồng thời, nhấn mạnh sự đam mê là yếu tố then chốt để kiên trì và vượt qua thử thách. Ông khuyến khích học sinh đầu tư vào Toán học và khoa học, bởi “Toán là ngôn ngữ của khoa học”, là nền tảng giúp giải quyết các vấn đề lớn của tương lai.
Về tầm nhìn xa hơn, GS Haldane bày tỏ sự lạc quan khoa học và công nghệ có thể giúp con người vượt qua những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Ông đặc biệt ủng hộ năng lượng hạt nhân, đồng thời đề cập đến vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong xã hội hiện đại. Đồng thời, tin tưởng rằng trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi cách làm việc, tăng hiệu quả và giúp con người tập trung vào những công việc sáng tạo, thú vị hơn dù có thể làm biến mất một số nghề nghiệp truyền thống.
TS Trần Thanh Sơn, Phó Giám đốc ICISE, cho hay: Buổi giao lưu với GS Duncan Haldane chỉ diễn ra hơn 1 giờ, nhưng đã giúp học sinh hiểu thêm về những khái niệm phức tạp như lượng tử, tôpô hay trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, qua buổi nói chuyện, giáo sư đã truyền thông điệp về lòng đam mê, sự kiên nhẫn và tinh thần khám phá không ngừng. Với sự dí dỏm, giản dị và trí tuệ sắc sảo, giáo sư đã mở ra cánh cửa đầy cảm hứng để thế hệ trẻ bước vào thế giới khoa học, nơi mọi câu hỏi đều đáng giá và mỗi khám phá đều là bước tiến của nhân loại.
(GLO)- Từ ngày 7-9-2026, Quyết định số 38/2026/QĐ-TTg về Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và Quyết định số 39/2026/QĐ-TTg về Khung trình độ quốc gia Việt Nam chính thức có hiệu lực.
Báo cáo tổng kết năm học 2025 - 2026 của Bộ GD&ĐT khẳng định, có tình trạng vi phạm pháp luật, quy chế thi nghiêm trọng tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang (Tuyên Quang) và điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) trong kỳ thi tốt nghiệp năm nay.
(GLO)- Năm 2026, nhiều quốc gia như Anh, Canada, Mỹ và Thụy Điển tiếp tục điều chỉnh chính sách visa theo hướng kiểm soát chặt chẽ hơn. Xu hướng chung là ưu tiên những ứng viên có mục đích học tập rõ ràng, hạn chế tình trạng lợi dụng visa du học để lao động hoặc định cư trái mục đích.
Chính quyền sở tại đã giao cơ quan công an phối hợp với ban giám hiệu nhà trường xác minh thông tin 'tố' việc một học sinh lớp 6 bị nhét bút vào hậu môn.
(GLO)- Xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) là địa phương đầu tiên trên cả nước ban hành quy định tạm thời về quản lý việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội đối với học sinh dưới 16 tuổi. Thông tin này nhận được rất nhiều phản hồi tích cực, cho rằng cần nhân rộng cách làm này trên phạm vi toàn quốc.
(GLO)- Gia Lai có 2 học sinh được lựa chọn vào đội tuyển Việt Nam tham dự Cuộc thi Vô địch kỹ năng số IC3 quốc tế 2026 (IC3 Digital Literacy International Championship).
(GLO)- Theo Đề án đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo khoảng 3.900 nhân lực trình độ đại học và cao đẳng để phục vụ vận hành Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.
(GLO)- Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư ban hành điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục. Trong đó, Bộ đề xuất cấm ban đại diện cha mẹ học sinh đứng ra thu hộ các khoản cho nhà trường nhằm tránh lạm thu.
(GLO)- Theo kế hoạch của NXB Giáo dục Việt Nam, năm học 2026-2027, đơn vị sẽ phát hành tổng cộng 204,47 triệu bản sách giáo khoa (SGK) và 37,32 triệu bản sách bài tập.
(GLO)- Ngày 20-7, UBND tỉnh Gia Lai ban hành văn bản số 9639/UBND-KGVX về việc tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Dự án 7 Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới.
(GLO)- Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chính sách ưu tiên tuyển sinh, hỗ trợ học tập đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người. Trong đó, đề xuất mức hỗ trợ 30-150% mức lương cơ sở/người/tháng.
(GLO)- Chỉ còn đến hết ngày 22-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xem xét, xử lý các trường hợp thí sinh chưa đăng ký được nguyện vọng xét tuyển đại học hoặc gặp sự cố trong quá trình thực hiện trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung.
(GLO)- Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Gia Lai vừa thông báo lấy ý kiến thăm dò dư luận đối với 48 trường hợp đề nghị xét chọn danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu năm 2026.
Sau một tuần xác minh thông tin phản ánh tiêu cực thi tốt nghiệp THPT tại điểm Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị), Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án và 2 giáo viên của trường để điều tra hành vi 'lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ'.
Cả 4 thành viên của đội tuyển Việt Nam dự thi Olympic hóa học quốc tế năm 2026 đều giành huy chương vàng. Với kết quả này, Việt Nam có 2 năm liên tiếp giành được 4 huy chương vàng.
(GLO)- Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 1-9-2026 lần đầu tiên quy định cụ thể về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu.
(GLO)- Theo hướng dẫn tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo không được yêu cầu thí sinh nộp lại những giấy tờ hoặc minh chứng đã có trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung hoặc đã được kết nối từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.
(GLO)- Theo quy định tại Thông tư số 54/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT vừa ban hành, đối với trình độ đại học, chuẩn đầu ra phải có yêu cầu về năng lực số, nội dung về trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và học tập suốt đời.
Đại diện Bộ GD-ĐT khẳng định việc thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đăng ký xét tuyển đại học hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến quyền lợi hay giảm cơ hội trúng tuyển của các thí sinh khác.
(GLO)- Theo thông tin từ Bộ GD&ĐT, tính đến 17 giờ ngày 14-7, hơn 367.000 thí sinh không đăng ký nguyện vọng trên hệ thống chung của Bộ, bỏ cơ hội vào đại học (chiếm gần 30%).
(GLO)- Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện, chế độ làm việc, bổ nhiệm và xếp lương đối với nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học. Trong đó, lần đầu tiên năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và AI được đưa vào tiêu chuẩn bắt buộc với nhóm nhân sự này.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành kế hoạch triển khai thanh toán trực tuyến lệ phí đăng ký xét tuyển ĐH-CĐ năm 2026. Thí sinh sẽ thực hiện nộp lệ phí đăng ký xét tuyển theo hình thức trực tuyến từ ngày 15.7 đến 17 giờ ngày 21.7.
(GLO)- Ngày 14-7, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Gia Lai thông báo điều chỉnh thời gian xác nhận nhập học đối với học sinh trúng tuyển lớp 10 các trường THPT công lập năm học 2026-2027.
