(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc, các HTX nông nghiệp đang trở thành điểm tựa giúp nông dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, nhiều hộ đã chuyển sang liên kết theo chuỗi, sản xuất bài bản để nâng cao giá trị nông sản.
(GLO)- Những năm qua, xã An Lão (tỉnh Gia Lai) đã tập trung triển khai nhiều giải pháp giảm nghèo bền vững, phát huy hiệu quả các mô hình sản xuất và nguồn vốn tín dụng chính sách, giúp người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số từng bước vươn lên, ổn định cuộc sống.
(GLO)- Phát triển mô hình cánh đồng lớn gắn với liên kết chuỗi giá trị đang được xác định là một trong những giải pháp then chốt để tái cấu trúc sản xuất lúa theo hướng bền vững.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch phát triển trồng trọt giai đoạn 2026 - 2030, hướng đến mục xóa bỏ tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ để chuyển sang mô hình nông nghiệp tuần hoàn, phát thải thấp và có giá trị gia tăng cao.
(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thủy sản trong tháng 4-2026 đạt 6,05 tỷ USD, giảm 3,8% so với tháng trước và giảm 0,8% so với cùng kỳ năm 2025.
(GLO)- Tại Gia Lai, các mô hình trình diễn giống lúa chất lượng cao được triển khai hiệu quả, kết hợp với liên kết sản xuất tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất lúa gạo và hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững.
(GLO)- Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng, khí hậu, nông dân vùng sâu Tây Gia Lai đang chuyển sang sản xuất nông nghiệp sạch theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Các mô hình từ dưa lưới, chanh dây đến cà phê giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra và cải thiện thu nhập cho nông dân.
(GLO)- Những tuần qua, các địa phương ven biển của tỉnh Gia Lai đồng loạt tăng tốc triển khai chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá cho ngư dân. Qua khảo sát, phần lớn các xã, phường đã thành lập hội đồng thẩm định tàu, tích cực hướng dẫn ngư dân hoàn thiện thủ tục theo quy định.
(GLO)- Cuối tháng 4-2026, cảng cá Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) trở nên nhộn nhịp khi từng đoàn tàu đánh bắt xa bờ nối đuôi nhau cập bến. Mỗi khoang tàu đầy ắp cá tươi, trong đó có những con cá ngừ đại dương "khổng lồ", nặng hơn 300 kg.
(GLO)- Trước diễn biến thời tiết phức tạp, nắng nóng kéo dài, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đã chủ động điều tiết, vận hành hiệu quả các công trình, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân trên địa bàn.
(GLO)- Từ 2 bàn tay trắng, bà Nguyễn Thị Minh (SN 1983, ở thôn Thanh Long, phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai) đã gây dựng mô hình kinh tế tổng hợp với 160 ha rừng trồng, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.
(GLO)- Mô hình nuôi heo đen lai theo hướng tự nhiên không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình, mô hình này còn mở ra hướng đi triển vọng cho nhiều nông hộ địa phương.
(GLO)- Ở Gia Lai, nhiều vườn cà phê đạt trên 30 tấn quả tươi/ha, vượt ngưỡng năng suất từng được xem là “trần” trong canh tác. Kết quả này không đến từ may rủi mà là thành quả của sự đầu tư bài bản, ứng dụng khoa học kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
(GLO)- Sáng 24-4, tại xã Đak Đoa (tỉnh Gia Lai), Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Mang Yang phối hợp với Công ty TNHH Thai Binh Seed - Miền Trung Tây Nguyên (trực thuộc Tập đoàn ThaiBinh Seed) tổ chức hội thảo mô hình trình diễn sản xuất giống lúa nước chất lượng cao TBR16.
(GLO)- Ngày 23 và 24-4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND các xã Kông Chro, Ya Ma, Chơ Long, Chư Krey tổ chức 4 lớp tập huấn kỹ thuật canh tác ớt theo tiêu chuẩn VietGAP cho người dân trên địa bàn.
(GLO)- Từ ngày 24 đến 26-4, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), Trung tâm Khuyến công và xúc tiến thương mại (Sở Công Thương) tổ chức Không gian trải nghiệm cà phê đặc sản và trưng bày giới thiệu sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP.
(GLO)- Những năm gần đây, cùng với việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, các địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã chủ động tạo lập, chuyển giao nhiều mô hình phù hợp, giúp người dân phát triển sản xuất.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa có công văn về việc tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp xảy ra trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Hôm nay (19-4), giá cà phê trong nước tiếp đà giảm sâu 2.000-2.100 đồng/kg, đưa giá thu mua tại các vùng trồng trọng điểm lùi về mức 84.500-85.000 đồng/kg.
(GLO)- Hôm nay (18-4), giá cà phê đứt đà tăng 4 ngày liên tiếp, quay đầu giảm mạnh 1.300 đồng/kg. Hiện thương lái thu mua cà phê tại các vùng trọng điểm với mức 86.600-87.200 đồng/kg.
(GLO)- Theo thông tin từ Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 1 đến 15-4, các thành viên của WTO đã ban hành 40 thông báo về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS), tác động trực tiếp đến xuất khẩu nông sản của Việt Nam.
