(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Những ngày này, khi phố xá bắt đầu rộn ràng sắc xuân ấm, thì trên các cánh đồng mênh mông phía Tây tỉnh, những người trồng dưa vẫn cặm cụi ghim dây, chọn quả.
(GLO)- Việc đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất an toàn, liên kết theo chuỗi giá trị.
(GLO)- Vào thời điểm này, mùa ruốc bước vào chính vụ trên vùng biển Quy Nhơn. Tàu thuyền nối nhau ra khơi, mang về những mẻ ruốc tươi theo con nước. Nguồn thu từ ruốc giúp nhiều gia đình ngư dân cải thiện thu nhập.
(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, cánh đồng Plei Thơ Ga (xã Chư Pưh, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào vụ Ðông Xuân. Tiếng máy làm đất xen lẫn tiếng cười nói rôm rả của bà con nông dân vang lên khắp cánh đồng, báo hiệu một vụ sản xuất mới đang được khởi động trong tâm thế đầy phấn khởi.
(GLO)- Giá tiêu trong nước hôm nay (28-1) bật tăng mạnh mẽ đến 3.000 đồng/kg sau nhiều ngày lặng sóng. Hiện hồ tiêu trong nước giao dịch quanh ngưỡng 149.000-152.000 đồng/kg. Trong khi giá cà phê cũng tiếp tục tăng 300-600 đồng/kg so với hôm qua.
(GLO)- Sau sáp nhập, xã Ia Le (tỉnh Gia Lai) có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là đầu tư hạ tầng giao thông và phát triển nông nghiệp. Hạ tầng đồng bộ góp phần đổi mới diện mạo nông thôn, tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững, hướng tới xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026-2030.
(GLO)- Thị trường cà phê trong nước hôm nay (25-1) ghi nhận sự khởi sắc của giá cà phê khi tăng thêm 1.600-1.800 đồng/kg. Hiện giá thu mua tại các vùng trọng điểm dao động đã vượt ngưỡng 100.000 đồng/kg.
(GLO)- Sau đợt lũ cuối năm 2025, khi đất vừa kịp ráo, nông dân tỉnh Gia Lai đã khẩn trương xuống giống vụ rau Tết. Điểm nhấn của vụ sản xuất năm nay là tập trung phát triển rau an toàn, vừa bảo đảm nguồn cung cho thị trường Tết, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm.
(GLO)- Thị trường giỏ quà, hộp quà tết năm nay ghi nhận sự vào cuộc chủ động của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất. Xu hướng chung là giỏ quà, hộp quà được thiết kế dựa trên tiêu chí thiết thực, sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và mang đậm bản sắc địa phương.
(GLO)- Hôm nay (24-1), giá cà phê quay đầu giảm 700-900 đồng/kg, xuống còn 98.800-99.300 đồng/kg. Trong khi đó, giá hồ tiêu bật tăng 500-1.000 đồng/kg sau nhiều ngày đứng im.
(GLO)- Thị trường cà phê nội địa hôm nay (23-1) ghi nhận sự khởi sắc trở lại khi quay đầu tăng 1.800-2.100 đồng/kg, đưa giá thu mua tại các vùng trồng trọng điểm lên 99.500-100.000 đồng/kg.
(GLO)- Biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, chi phí đầu vào tăng cao, thị trường nông sản nhiều rủi ro đang đặt nông nghiệp Gia Lai trước yêu cầu thay đổi.
(GLO)- Ngày 22-1, giá cà phê trong nước đảo chiều giảm mạnh 1.300-1.400 đồng/kg, đưa mức thu mua tại các vùng trọng điểm xuống còn 97.400-98.200 đồng/kg.
(GLO)- Hôm nay (21-1), cà phê trong nước tăng nhẹ 400-600 đồng/kg sau những phiên đi ngang, đưa giá thu mua tại các vùng trọng điểm tiến sát mốc 99.000 đồng/kg.
(GLO)- Chiều 20-1, tại phường Quy Nhơn Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tổng kết công tác quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.
(GLO)- Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học - công nghệ, đầu tư máy móc hiện đại trên tàu cá đã trở thành hướng đi chủ đạo, tạo bước chuyển rõ nét trong phát triển nghề khai thác hải sản xa bờ của ngư dân các thôn Vĩnh Lợi 1, Vĩnh Lợi 2, Vĩnh Lợi 3 (xã An Lương, tỉnh Gia Lai).
(GLO)- Gắn bó với nghề trồng rau an toàn những năm qua, hàng trăm hộ dân ở phường An Bình (tỉnh Gia Lai) đã từng bước đưa địa phương trở thành một trong những vựa rau lớn ở phía Tây tỉnh.
(GLO)- Từ nuôi theo kinh nghiệm, phụ thuộc thời tiết, người nuôi tôm ở xã An Lương (tỉnh Gia Lai) đang chuyển mạnh sang thâm canh, ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.
