(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Trước những biến động của thị trường và thời tiết, nhiều nông dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai lựa chọn đa dạng cây trồng để phân tán rủi ro, duy trì nguồn thu quanh năm.
(GLO)- Ngày 8-9, tại xã Kbang, Ban Quản lý Dự án Hỗ trợ trồng cây lâm nghiệp cảnh quan và phát triển nông lâm kết hợp tại tỉnh Gia Lai (Dự án GLAD) tổ chức hội thảo “Phát triển các mô hình nông lâm kết hợp: Thực trạng, bài học kinh nghiệm và hướng đi cho tỉnh Gia Lai”.
(GLO)- Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, đầu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi được Gia Lai xác định là giải pháp tối ưu nhằm chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả sản xuất, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
(GLO)- Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc triển khai Công văn số 9035/BNNMT-TSKN ngày 10-8-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường hoạt động phối hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo Kế hoạch liên tịch số 628/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an,
(GLO)- Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Việt Nam vừa ký gói tài trợ trị giá 42,76 triệu USD triển khai Dự án hiện đại hóa thủy lợi thích ứng biến đổi khí hậu tại Đồng Nai, Gia Lai và Quảng Ngãi. Dự án mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 295.500 người.
(GLO)- Ứng dụng khoa học công nghệ, sản xuất theo tiêu chuẩn và xây dựng vùng nguyên liệu đang giúp nông nghiệp Gia Lai chuyển dần từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất có kiểm soát, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu.
(GLO)- Sáng 4-9, Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức tập huấn, phổ biến quy định pháp luật về thủy sản, phòng chống khai thác IUU và bảo đảm an toàn tàu cá cho 100 chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên của phường Hoài Nhơn Bắc, phường Tam Quan.
(GLO)- Sầu riêng tiếp tục là động lực lớn nhất giúp xuất khẩu rau quả Việt Nam tăng tốc. Với kim ngạch xuất khẩu 7 tháng đã đạt khoảng 1,77 tỷ USD và bước vào cao điểm thu hoạch tại Tây Nguyên, mặt hàng này đang đứng trước khả năng lần đầu chạm mốc 1 tỷ USD trong một tháng.
(GLO)- Theo thông tin từ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai, từ 13 giờ ngày 31-8, Công ty sẽ vận hành điều tiết nước qua tràn hồ chứa Ayun Hạ với lưu lượng từ 60-180 m3/s; thời gian kết thúc đợt điều tiết vào lúc 17 giờ ngày 7-9-2026.
(GLO)- Khu vực Tây Gia Lai đang bước vào cao điểm mùa mưa. Trước nguy cơ mưa lớn, lũ kéo dài, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đang khẩn trương sửa chữa, gia cố các hồ chứa, chủ động phương án bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.
(GLO)- Chiều 28-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị phát động Chiến dịch tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP chuẩn hóa thông tin dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê gắn với thực hiện cấp mã số vùng trồng và kết nối Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.
(GLO)- Gia Lai đang đẩy nhanh việc thiết lập, cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, ưu tiên các ngành hàng chủ lực như sầu riêng, cà phê phục vụ xuất khẩu.
(GLO)- Ngày 25-8, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai phối hợp với cơ quan chuyên môn cùng UBND các xã, phường đồng loạt tổ chức tập huấn hướng dẫn rà soát, thu thập, chuẩn hóa thông tin dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê gắn thực hiện cấp mã số vùng trồng trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Nhằm hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo đồng bào dân tộc thiểu số trồng cà phê xen canh cây mắc ca, Phòng Kinh tế xã Đak Sơmei (tỉnh Gia Lai) vừa triển khai dự án hỗ trợ cây cà phê giống, mắc ca và vật tư nông nghiệp cho Tổ cộng đồng trồng và chăm sóc cà phê tại 2 làng Kon Jốt và Kon Ma ha.
(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.
(GLO)- Gia Lai hiện có hơn 9.900 ha sầu riêng, trong đó nhiều diện tích đang bước vào cao điểm thu hoạch. Giá sầu riêng giảm so với năm trước, song những nhà vườn duy trì được năng suất, chất lượng quả vẫn có thể bảo đảm hiệu quả sản xuất.
(GLO)- Khi được kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc, chỉ cần dùng điện thoại để quét mã QR trên bao bì nông sản, người tiêu dùng có thể kiểm tra nhiều dữ liệu liên quan đến vùng trồng, hộ sản xuất, cơ sở đóng gói và lô hàng, qua đó có thêm căn cứ trước khi lựa chọn sản phẩm.
(GLO)- Đến nay, tỉnh Gia Lai có tổng diện tích rừng trồng sản xuất gỗ lớn đạt 10.497,9 ha, vượt chỉ tiêu 10.007 ha do Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao tại Quyết định số 31/QĐ-BNN-LN ngày 3-1-2024 về kế hoạch phát triển rừng trồng gỗ lớn giai đoạn 2024-2030.
(GLO)- Từ những diện tích mía kém hiệu quả, người dân xã Tơ Tung (tỉnh Gia Lai) đang mạnh dạn chuyển sang trồng chanh dây, dứa mật, đồng thời phát triển nghề nuôi trâu theo hướng sinh sản.
(GLO)- Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai, trong 2 ngày 15 và 16 - 8, Đoàn công tác liên ngành của tỉnh do Công an tỉnh chủ trì đã kiểm tra, rà soát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động tại các xã, phường ven biển trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Sầu riêng Việt Nam đang đứng trước yêu cầu nâng chất lượng, kiểm soát chặt vùng trồng và mở rộng thị trường xuất khẩu. Chính phủ vừa đưa ra nhiều yêu cầu mới nhằm phát triển ngành hàng này theo hướng ổn định, bền vững hơn.
(GLO)- Chiều 14-8, Hội Nông dân xã Tơ Tung (tỉnh Gia Lai) tổ chức ra mắt mô hình “Cánh đồng không vỏ thuốc bảo vệ thực vật” tại làng Klếch, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, hình thành thói quen thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đúng quy định.
(GLO)- Sáng 14-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định tại Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP gắn với xây dựng vùng nguyên liệu tập trung đạt chuẩn và phát triển chuỗi liên kết.
