(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Hôm nay (12-3), giá cà phê trong nước giảm 800-1.000 đồng/kg sau các phiên đi ngang. Hiện giá cà phê tại các vùng trồng trọng điểm trong khoảng 95.300-95.800 đồng/kg.
(GLO)- Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành quyết định chuyển mục đích sử dụng 3,16 ha rừng sang mục đích khác để triển khai Dự án Hệ thống kênh nhánh công trình thủy lợi Ia Mơr (xã Ia Mơ).
(GLO)- Ngày 11-3, Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) đã có buổi khảo sát nhằm triển khai Dự án trồng cây lâm nghiệp cảnh quan và phát triển nông lâm kết hợp (GLAD) tại xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai).
(GLO)- Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thủy sản 2 tháng đầu năm 2026 đạt 11,3 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm 2025.
(GLO)- Với lợi thế tự nhiên, sự nỗ lực của người trồng chanh dây, đồng hành của doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu, ngành chanh dây Gia Lai đang từng bước hình thành chuỗi giá trị theo hướng liên kết, ổn định đầu ra, hướng tới phát triển bền vững.
(GLO)- Thời điểm đầu vụ thu hoạch, giá hạt điều tươi tại các xã vùng biên Gia Lai dao động trong khoảng 35-37 ngàn đồng/kg, cao hơn những năm trước, mang lại kỳ vọng thu nhập khá cho bà con nông dân. Tuy vậy, mưa trái mùa xuất hiện đúng thời điểm cây ra bông, đậu trái khiến nhiều vườn điều rụng bông, làm dấy lên nỗi lo giảm năng suất.
(GLO)- Hôm nay (10-3), giá cà phê thế giới có sự biến động trái chiều qua các kỳ giao hàng. Trong khi đó, cà phê trong nước vẫn giữ mức giá ổn định so với hôm qua.
(GLO)- Sáng 10-3, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức cuộc họp góp ý dự thảo Đề án phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2050. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp chủ trì cuộc họp.
(GLO)- Xung đột tại khu vực Trung Đông đang tác động đến hoạt động vận tải biển quốc tế, khiến thời gian giao hàng kéo dài và chi phí logistics tăng cao.
(GLO)- Giá cà phê và hồ tiêu trong nước hôm nay (7-3) tạm chững vào phiên cuối tuần. Trong khi trên thị trường thế giới, giá cà phê tiếp tục tăng, còn hồ tiêu quay đầu hạ nhiệt.
(GLO)- Thị trường nông sản nội địa ngày 6-3 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ khi cả giá cà phê và hồ tiêu cùng bật tăng. Trong đó, cà phê nhích thêm 1.200-1.300 đồng/kg, còn hồ tiêu tăng 500-2.000 đồng/kg.
(GLO)- Sau Tết Bính Ngọ 2026, giá chanh dây liên tục tăng cao, mang lại lợi nhuận cho nông dân. Tuy nhiên, nguồn cung ngày càng khan hiếm, nhiều cơ sở thu mua hoạt động cầm chừng. Nếu không sớm ổn định vùng nguyên liệu thì sẽ thiếu hụt nguồn cung cho chế biến và xuất khẩu.
(GLO)- Cao điểm mùa khô đã bắt đầu ở phía Tây tỉnh, trùng với giai đoạn quyết định năng suất cây trồng, nhất là cà phê. Chủ động né hạn, các đơn vị liên quan, chính quyền các địa phương và người dân cùng thực hiện phương án điều tiết nước linh hoạt, bảo đảm sản xuất.
(GLO)- Thị trường nông sản ngày 5-3 “kém vui” khi cả giá cà phê và hồ tiêu cùng quay đầu giảm. Trong đó, cà phê mất thêm 1.100-1.400 đồng/kg, còn hồ tiêu giảm sâu đến 2.000 đồng/kg so với hôm qua.
(GLO)- Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định ban hành Kế hoạch phát triển hợp tác xã năm 2026, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh.
(GLO)- Khi vùng cao nguyên phía Tây tỉnh Gia Lai bước vào cao điểm mùa khô cũng là lúc bà con dân tộc thiểu số lên núi thu hoạch mì xắt lát phơi khô. Tiếng cười nói hân hoan giữa núi đồi tạo nên bức tranh lao động với những sắc màu tươi mới đầu năm.
(GLO)- Thực hiện Dự án 3 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, các chủ rừng trong tỉnh đã đẩy mạnh giao khoán bảo vệ rừng cho cộng đồng.
(GLO)- Những cơn mưa xuất hiện ngày 27 và 28-2 đúng thời điểm người trồng cà phê ở các vùng trọng điểm của tỉnh Gia Lai chuẩn bị tưới nước đợt 2. Những cơn “mưa vàng” này giúp bà con tiết kiệm hàng triệu đồng mỗi hecta cà phê.
(GLO)- Sau những thiệt hại nặng nề do cơn bão số 13 gây ra cuối năm 2025, người dân ở các vùng nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang khẩn trương cải tạo ao đìa, xử lý môi trường, gia cố hạ tầng để bước vào vụ nuôi chính năm 2026.
(GLO)- Thị trường nông sản trong nước ngày 28-2 ghi nhận sự cùng “đi lui” của giá cà phê và hồ tiêu. Theo đó, cà phê đảo chiều giảm 800-1.000 đồng/kg, còn hồ tiêu rớt giá từ 1.000-1.500 đồng/kg so với hôm qua.
