(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Chiều 28-9, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Kinh tế xã Ia Hrung tổ chức trao giấy chứng nhận VietGAP cho 2 hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã.
(GLO)- 8 tháng năm 2026, sầu riêng Việt Nam mang về khoảng 1,97 tỷ USD, trong đó Trung Quốc chiếm khoảng 1,85 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường lớn nhất cũng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.
(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.
(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.
(GLO)- Sáng 25-9, tại phường Pleiku, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai tổ chức Tọa đàm liên kết doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất trong xây dựng, quản lý và duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
(GLO)- Tốt nghiệp ngành Hóa dầu (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội) năm 2003 và từng làm việc cho doanh nghiệp Hàn Quốc ở Đồng Nai, 5 năm sau, chị Nguyễn Thị Thu Trang (SN 1980, quê ở Tuy Phước, tỉnh Gia Lai) lại quyết định rời bỏ công việc để lên Mang Yang làm nông nghiệp.
(GLO)- Sau những đợt mưa kéo dài, nhiều vườn sầu riêng tại xã Chư Prông (tỉnh Gia Lai) bị bệnh, cây chết hàng loạt. Không ít hộ dân buộc phải chặt bỏ cả vườn sau nhiều năm đầu tư, đối mặt với thiệt hại hàng trăm triệu đồng.
(GLO)- UBND tỉnh vừa thống nhất chủ trương triển khai phương án sử dụng rừng và đất lâm nghiệp của Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai và Công ty TNHH Lâm nghiệp Gia Lai, với tổng diện tích quản lý hơn 661.639 ha.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa quyết định bố trí hơn 38,3 tỷ đồng từ nguồn kinh phí sự nghiệp ngân sách tỉnh năm 2026 để đối ứng thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Những ngày qua, vùng biển Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) xuất hiện cá cơm dày đặc, giúp bà con ngư dân thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi ngày.
(GLO)- Theo Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Gia Lai, từ đầu mùa mưa đến nay, lượng nước về các hồ chứa thủy lợi khu vực Tây Gia Lai khá lớn. Một số hồ, lượng nước tích trữ đã vượt tràn tự do.
(GLO)- Sáng 18-9, tại thôn Thanh Bình, xã Uar (tỉnh Gia Lai), Công ty TNHH ThaiBinh Seed khu vực miền Trung - Tây Nguyên (thuộc Tập đoàn ThaiBinh Seed) tổ chức hội thảo đầu bờ mô hình trình diễn giống lúa thuần chất lượng cao OM468 vụ Hè Thu năm 2026.
(GLO)- Nhờ thay đổi nếp nghĩ, cách làm, nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số trong tỉnh tìm được hướng phát triển kinh tế phù hợp. Ðồng hành cùng hội viên, các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh Gia Lai đã hỗ trợ vốn, kiến thức, sinh kế, tạo thêm điểm tựa để phụ nữ nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.
(GLO)- Ngày 16-9, tại Nhà văn hóa cộng đồng thôn Thượng Giang, Phòng Kinh tế xã Bình Khê (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tây Sơn tổ chức lớp tập huấn lần 2 thuộc Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng về chăn nuôi bò sinh sản trên địa bàn xã.
(GLO)- Từ giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học đến tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, nhiều nông hộ ở xã Kon Gang (tỉnh Gia Lai) chuyển sang canh tác cà phê xanh. Cách làm này góp phần bảo vệ đất, sức khỏe, môi trường, nâng chất lượng, giá trị cà phê và đáp ứng yêu cầu thị trường.
(GLO)- Từ gần 1.500 ha hiện nay, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu phát triển hơn 7.486 ha cây dược liệu vào năm 2030, trong đó chú trọng dược liệu dưới tán rừng gắn với bảo tồn tài nguyên và sinh kế cộng đồng.
(GLO)- Sáng 15-9, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Nông dân tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh ký kết chương trình phối hợp tuyên truyền, vận động, giám sát sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản chất lượng, an toàn giai đoạn 2026-2030.
(GLO)- Theo Nghị định 346/2026/NĐ-CP, cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ tối đa 95% phí bảo hiểm nông nghiệp, tăng từ mức tối đa 90% hiện nay. Với cá nhân sản xuất nông nghiệp không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, mức hỗ trợ tối đa được nâng từ 20% lên 50%.
(GLO)- Hơn 80 tấn ốc hương của khoảng 13 hộ nuôi tại xã Đại Lãnh, tỉnh Khánh Hòa bị chết, gây thiệt hại lớn cho người dân. Cơ quan chuyên môn đang tiếp tục lấy mẫu, phân tích để xác định nguyên nhân.
(GLO)- Với gần 977 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, ngành chức năng và các địa phương đang triển khai nhiều giải pháp mở rộng đầu ra cho nông sản, từ xây dựng chuỗi liên kết, đẩy mạnh chế biến, phát triển sản phẩm OCOP đến thương mại điện tử, xúc tiến xuất khẩu.
(GLO)- Ðến thời điểm này, nông dân khu vực phía Ðông tỉnh Gia Lai cơ bản thu hoạch xong lúa vụ Hè Thu 2026. Năng suất bình quân toàn vụ ước đạt 69,4 tạ/ha, tăng nhẹ so với cùng kỳ.
(GLO)- Cùng với 3 cảng cá Quy Nhơn, Đề Gi, Tam Quan, việc bổ sung 11 cảng cá, điểm lên cá tạm thời và tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân khai báo sản lượng đang từng bước lấp khoảng trống trong quản lý nhóm tàu cá từ 6 m đến dưới 12 m.
(GLO)- Ngày 9-9, tại nhà văn hóa làng Do - Guăh, UBND phường An Phú (tỉnh Gia Lai) tổ chức lễ phát động chiến dịch rà soát, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê gắn với cấp mã số vùng trồng và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.
