(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành các quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với 2 dự án chăn nuôi heo tại các xã Kon Chiêng và Kông Chro.
(GLO)- Tỉnh Gia Lai có quy mô nuôi yến lớn thứ hai cả nước với khoảng 2.860 nhà yến, sản lượng khoảng 18,8 tấn/năm, chỉ sau tỉnh Kiên Giang. Nghề nuôi yến đang mở ra một ngành hàng có giá trị kinh tế cao, góp phần hình thành chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
(GLO)- Quản lý gần 488.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai đang gặp nhiều khó khăn khi lực lượng trực tiếp tuần tra, kiểm soát bị thiếu hụt. Nếu không sớm bổ sung nhân lực, nguy cơ xuất hiện khoảng trống trong bảo vệ rừng là rất lớn.
(GLO)- Chiều 29-7, tại Nhà văn hóa tổ dân phố An Hòa, Hội Nông dân phường Bình Định (tỉnh Gia Lai) tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn trong sản xuất nông nghiệp vụ Hè thu năm 2026.
(GLO)- Từ lựa chọn giống có nguồn gốc rõ ràng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật đến tham gia chuỗi liên kết, nhiều nông hộ ở Gia Lai đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất cà phê. Cách làm mới giúp nâng cao năng suất, chất lượng vườn cây, giảm chi phí và tạo nền tảng cho sản xuất bền vững.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 2994/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Hưng Phát tại xã Kbang với tổng vốn đầu tư 16,5 tỷ đồng.
(GLO)- Ngày 28-7, Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai) phối hợp với UBND phường Tam Quan Bắc và xã Đề Gi tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật cho 100 ngư dân đang hoạt động khai thác thủy sản tại địa phương.
(GLO)- Thông qua hướng dẫn sản xuất theo tiêu chuẩn, xây dựng mã số vùng trồng, phát triển sản phẩm OCOP và liên kết tiêu thụ, các hợp tác xã góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và tăng thu nhập cho người dân.
(GLO)- Ngày 25-7, tại công trình thủy lợi hồ chứa nước Ia Mơr, Công ty TNHH Đông Bình Gia Lai phối hợp với UBND xã Ia Mơ tổ chức lễ thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản và khởi động mô hình nuôi cá lồng bè kết hợp quảng canh tại hồ Ia Mơr.
(GLO)- Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, khoảng 3.821 ha lúa vụ Hè Thu thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên phải lùi, giãn thời vụ do ảnh hưởng của nắng nóng kéo dài và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp.
(GLO)- Gia Lai đang tập trung chuẩn hóa vùng nguyên liệu, thu hút doanh nghiệp đầu tư công nghệ cao và hoàn thiện chuỗi giá trị ngành chuối. Hướng đi này góp phần nâng cao giá trị, mở rộng thị trường xuất khẩu và khẳng định vị thế sản phẩm chuối của tỉnh trên thị trường quốc tế.
(GLO)- Không chỉ hỗ trợ quảng bá sản phẩm, các hội, đoàn thể đang tích cực hỗ trợ nông dân vùng sâu từng bước tiếp cận kinh tế số. Với cách làm sáng tạo, qua các phiên livestream, nhiều sản phẩm đã tìm được đầu ra mới, đến gần hơn với người tiêu dùng.
(GLO)- Ngày 19-7, Công ty CP Cà phê Gia Lai cho biết: Đến ngày 17-7, toàn bộ 295/295 hộ dân liên quan đã hoàn tất việc ký hợp đồng giao nhận khoán với Công ty, đạt tỷ lệ 100%, khép lại những vướng mắc trong công tác giao nhận khoán kéo dài gần 7 năm qua.
(GLO)- Chiều 18-7, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Mang Yang hỗ trợ 20 hộ dân làng Đak Mong thả 30.000 con cá điêu hồng nuôi lồng bè trong lòng hồ thủy điện Đak Đoa (xã Kon Gang).
(GLO)- Trước nguy cơ vi rút lở mồm long móng chủng SAT1 xâm nhập vào địa bàn, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đang phối hợp với các địa phương, lực lượng chức năng tăng cường giám sát, kiểm soát vận chuyển gia súc và đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng, tạo “lá chắn” bảo vệ đàn vật nuôi.
(GLO)- Nghị định số 246/2026/NÐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 29-6-2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18-8-2026) không chỉ bổ sung nhiều chế tài xử phạt trong lĩnh vực thủy sản mà còn hoàn thiện khung pháp lý nhằm thúc đẩy phát triển bền vững ngành thủy sản.
(GLO)- Sau sáp nhập, xã Gào (tỉnh Gia Lai) đã tập trung khai thác tiềm năng nông nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư và đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, từng bước đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực phát triển của địa phương.
(GLO)- Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Mang Yang phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai vừa tổ chức tập huấn kỹ thuật nuôi cá điêu hồng trong lồng, bè trên lòng hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện gắn tiêu thụ sản phẩm cho 20 hộ dân thôn Đak Mong, xã Kon Gang.
(GLO)- Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Thanh Thương vừa ký trình UBND tỉnh Công văn số 7723/SNNMT-TS đề nghị ban hành chỉ đạo tăng cường công tác bảo đảm an toàn PCCC đối với tàu cá tại các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và các khu vực tập trung neo đậu tàu cá trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Sáng 11-7, UBND xã Ia Krái (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Viện Ứng dụng công nghệ và Phát triển nông nghiệp Việt Nam và Công ty cổ phần Đầu tư Tâm Gia Phát bế giảng lớp tập huấn chuyển đổi và quản lý sản xuất sầu riêng, cà phê theo tiêu chuẩn hữu cơ.
(GLO)- Tình trạng cà phê rụng quả non xuất hiện tại nhiều vùng trồng ở phía Tây tỉnh Gia Lai khiến nông dân lo lắng. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần xác định đúng nguyên nhân, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát sâu bệnh để hạn chế thiệt hại.
(GLO)- Ở tuổi ngoài 50, khi công việc kinh doanh đang thuận lợi, ông Nguyễn Chất Sâm lại đưa ra một quyết định khiến nhiều người bất ngờ: rời vị trí giám đốc một doanh nghiệp nông sản ở TP. Hồ Chí Minh để trở về xã Ia Ly (tỉnh Gia Lai) đầu tư phát triển nông nghiệp.
(GLO)- Sau khi sắp xếp địa giới hành chính, tỉnh Gia Lai hiện có hệ thống thủy lợi phát triển không đồng đều. Khu vực phía Ðông có mạng lưới hồ chứa, đập dâng và kênh mương tương đối hoàn chỉnh, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và dân sinh.
