(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Trước áp lực những đợt nắng nóng kéo dài của mùa khô ở khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, việc tiết kiệm nước tưới không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu trong sản xuất nông nghiệp.
(GLO)- Sáng 1-4, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai phối hợp tổ chức thả cá giống tại khu vực hồ thủy điện Ia Ly (xã Ia Ly) nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm 67 năm Ngày truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam (1/4/1959 - 1/4/2026).
(GLO)- Công tác quản lý, bảo vệ động vật hoang dã tại các xã, phường thuộc địa bàn Hạt Kiểm lâm khu vực Tuy Phước - Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) quản lý đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, tình trạng mua bán, nuôi nhốt trái phép động vật hoang dã vẫn còn xảy ra.
(GLO)- Những ngày này, nông dân tại phía Tây Gia Lai bước vào cao điểm thu hoạch hồ tiêu niên vụ 2025-2026. Dù giá tiêu duy trì ở mức cao, song tình trạng khan hiếm nhân công đang ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch.
(GLO)- Giá hồ tiêu trong nước hôm nay (30-3) duy trì ở mức cao, dao động khoảng 139.000-140.500 đồng/kg. So với ngày hôm qua, thị trường ghi nhận sự biến động trái chiều ở các vùng trồng trọng điểm.
(GLO)- Theo thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 348 mã số vùng trồng đã được cơ quan chức năng cấp với diện tích hơn 11.107 ha cây trồng theo tiêu chuẩn xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.
(GLO)- Sau nhiều phiên đi ngang và điều chỉnh nhẹ, thị trường hồ tiêu trong nước ngày 29-3 ghi nhận đà tăng trở lại với mức 1.500-2.000 đồng/kg, đưa mặt bằng giá lên mức 138.500-141.000 đồng/kg.
(GLO)- Thị trường nông sản nội địa ngày 27-3 ghi nhận sự ổn định của giá hồ tiêu, trong khi cà phê đảo chiều giảm 800-1.000 đồng/kg so với hôm qua. Hiện giá cà phê nhân xô dao động trong khoảng 92.200-93.200 đồng/kg tại các vùng trồng trọng điểm.
(GLO)- Ngày 25-3, Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật tỉnh tổ chức hội nghị sơ kết Dự án “Hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu cây dược liệu sa nhân dưới tán rừng cho cộng đồng dân tộc thiểu số, góp phần cải thiện sinh kế, bảo tồn hệ sinh thái rừng, thích ứng biến đổi khí hậu ở xã Bình Phú”.
(GLO)- Ngày 26-3, giá hồ tiêu bật tăng mạnh sau nhiều phiên đi ngang, với mức 2.000-3.000 đồng/kg. Giá hồ tiêu trong nước hiện dao động trong khoảng 137.000-139.000 đồng/kg. Cà phê cũng đảo chiều tăng 500-600 đồng/kg.
(GLO)- Sau gần 30 năm vận hành, đập dâng Uar (xã Uar, tỉnh Gia Lai) đang xuống cấp, không còn đáp ứng nhu cầu nước tưới cho sản xuất nông nghiệp. Tình trạng thiếu nước tưới kéo dài khiến người dân chật vật xoay xở.
(GLO)- Đối với các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu nông sản, việc phải tạm nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) 5% ở khâu thương mại khiến một lượng vốn lớn bị “giam” trong hàng tồn kho và hàng chờ xuất khẩu.
(GLO)- Theo kế hoạch, năm 2026, tỉnh Gia Lai trồng khoảng 40.000 ha rừng và 2.500 ha cây phân tán. Hiện nay, các địa phương, đơn vị và các chủ rừng đang tập trung chuẩn bị các điều kiện để thực hiện đạt chỉ tiêu được giao.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành quyết định tạm cấp kinh phí cho các xã, phường để thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản tàu cá không đủ điều kiện hoạt động.
(GLO)- Ngày 21-3, thị trường nông sản trong nước tiếp tục ghi nhận sự giảm sâu của giá hồ tiêu với 1.500-2.000 đồng/kg. Ngược lại, cà phê tăng thêm 800-1.000 đồng/kg, đưa giá thu mua lên mức 92.300-93.500 đồng/kg.
(GLO)- Sau nhiều năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, diện mạo nhiều vùng nông thôn của tỉnh có nhiều khởi sắc. Trên nền tảng kết quả đạt được, các địa phương tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao.
(GLO)- Giá hồ tiêu trong nước ngày 20-3 giảm mạnh 3.000-5.000 đồng/kg so với hôm qua, đưa giá thu mua xuống còn 137.000-138.000 đồng/kg. Đây cũng là mức giá thấp nhất kể từ đầu tháng 8-2025.
(GLO)- Vùng nguyên liệu các loại nông sản chủ lực trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang dần hình thành theo hướng tập trung, tạo nền tảng cho chế biến và xuất khẩu. Tuy nhiên, yêu cầu về tiêu chuẩn, liên kết chuỗi và truy xuất nguồn gốc đang đặt ra nhiều thách thức cần giải quyết.
