Tranh thủ thời tiết nắng ấm, bà Ksor H’Chơc (buôn Ia Rniu, xã Ia Broắi, huyện Ia Pa) cùng các con ra đồng thu hoạch 4 sào bắp sinh khối. Bà H’Chơc cho biết: Khu đất này trước đây trồng mỗi năm 2 vụ bắp lấy hạt, thu được khoảng 15 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Tuy nhiên, từ khi chuyển sang trồng bắp sinh khối, lợi nhuận đạt cao hơn.
“Bắp sinh khối có thể canh tác được 3 vụ/năm với năng suất bình quân gần 20 tấn/vụ. Với giá bán 800-1.100 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, gia đình tôi lãi 30-45 triệu đồng/năm”-bà H’Chơc nói.
Tương tự, bà R’Ô Teo (buôn Ia Rniu) cho biết: Để nâng cao năng suất cây trồng, tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích, 2 năm trở lại đây, bà đã chuyển đổi 5 sào đất vốn chỉ trồng bắp lấy hạt sang trồng 1 vụ thuốc lá và 2 vụ bắp sinh khối.
“Trước đây, cũng trên khu đất này, gia đình tôi chỉ lãi khoảng 25-30 triệu đồng/năm từ trồng bắp lấy hạt. Từ khi chuyển sang trồng luân phiên thuốc lá và bắp sinh khối, mỗi năm, gia đình tôi lãi hơn 100 triệu đồng”-bà Teo phấn khởi cho hay.
Ông Vương Chí Thông-Chủ tịch UBND xã Ia Broắi-thông tin: Toàn xã có hơn 2.373 ha cây trồng các loại. Nắm bắt kịp thời nhu cầu thị trường cũng như điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng, người dân đã chủ động chuyển đổi một số diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Trong đó, chủ yếu là chuyển từ trồng lúa, mì, bắp lấy hạt sang trồng luân phiên thuốc lá, bắp sinh khối... nên đã cho thu nhập cao hơn.
Còn ông Tô Văn Hữu-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa thì cho hay: Để nâng cao hiệu quả kinh tế, thời gian qua, Phòng thường xuyên phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện và các xã triển khai các mô hình trình diễn giống mới, tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc, phòng bệnh trên cây trồng. Đồng thời, tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi các diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như: thuốc lá, mía, cây ăn quả, bắp sinh khối. Năm 2024, toàn huyện đã chuyển đổi được 4.717 ha cây trồng các loại.
“Nhìn chung, các loại cây trồng chuyển đổi đều sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao. Trong đó, nhiều hộ sau khi chuyển đổi sang trồng thuốc lá, bắp sinh khối, dưa hấu có thu nhập 50-100 triệu đồng/ha/vụ, cao gấp gần 2 lần so với trồng lúa”-ông Hữu khẳng định.
Tương tự, người dân huyện Phú Thiện cũng nâng cao được thu nhập nhờ chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Đưa chúng tôi tham quan vườn nhãn sai trĩu quả, ông Lại Quang Huấn (làng Ia Chă Wău, xã Chư A Thai) vui vẻ cho biết: Gia đình ông có hơn 10 ha đất. Trước đây, ông trồng mía, đậu, bắp nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Năm 2016, khi giá mía xuống thấp, ông quyết định mua 2.000 cây nhãn và 260 cây xoài Úc từ các tỉnh miền Tây về trồng. Sau hơn 2 năm, vườn nhãn và xoài bắt đầu cho thu hoạch. Nhờ nắm bắt kỹ thuật cho hoa ra trái vụ nên vườn cây ăn quả cho thu hoạch quanh năm.
“Mỗi năm, tôi thu được khoảng hơn 20-30 tấn nhãn và xoài; bán với giá 25-30 ngàn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, tôi lãi khoảng 500-700 triệu đồng/năm, cao gấp đôi so với trồng mía”-ông Huấn nói.
Ông Mai Ngọc Quý-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Phú Thiện-cho biết: Từ năm 2022 đến nay, người dân trong huyện đã chuyển đổi hơn 1.511 ha cây trồng kém hiệu quả sang trồng các loại cây khác có giá trị kinh tế cao hơn.
Qua kiểm tra, các loại cây trồng được chuyển đổi đều phát triển tốt, năng suất đạt cao nên người dân có lợi nhuận cao gấp 2-3 lần so với khi chưa chuyển đổi. Tuy nhiên, huyện cũng khuyến cáo người dân không nên chuyển đổi ồ ạt mà phải tìm hiểu kỹ thổ nhưỡng và các loại cây trồng có năng suất cao gắn với đầu ra ổn định nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.
Trao đổi với P.V, ông Hoàng Thi Thơ-Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh-thông tin: Những năm qua, các địa phương trong tỉnh đã linh hoạt lựa chọn và thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Riêng năm 2024, toàn tỉnh đã chuyển đổi trên 9.026 ha cây trồng các loại.
Nhìn chung, các mô hình, đối tượng cây trồng chuyển đổi đều mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 2-5 lần so với trước. Đây là cơ sở để các địa phương, doanh nghiệp, người dân tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cây trồng và tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa tập trung, quy mô lớn, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm theo hình thức liên kết chuỗi giá trị bền vững.
“Để đạt mục tiêu chuyển đổi khoảng 6.283,8 ha trong năm 2025, các địa phương cần tập trung xây dựng kế hoạch chuyển đổi, phát triển diện tích cây trồng có lợi thế theo định hướng, quy hoạch của tỉnh; sử dụng có hiệu quả nguồn lực; xây dựng các vùng sản xuất tập trung gắn với các nhà máy chế biến.
Ngoài ra, áp dụng đồng bộ các quy trình canh tác bền vững, đẩy mạnh cơ giới hóa; tăng cường ứng dụng công nghệ cao, xây dựng các chuỗi liên kết để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm; khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, từ đó nâng cao giá trị nông sản. Đồng thời, tiếp tục rà soát, đề xuất điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách của Trung ương, của tỉnh nhằm thúc đẩy nhanh việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng”-ông Thơ cho biết thêm.
