Ngày 23-1, Mỹ chính thức rút khỏi WHO, bất chấp cảnh báo rằng động thái này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến các nỗ lực nâng cao chất lượng y tế của Mỹ và toàn cầu.
Quyết định rút Mỹ khỏi WHO được Tổng thống Donald Trump đưa ra ngay ngày đầu nhiệm kỳ thứ 2 thông qua sắc lệnh hành pháp ký ngày 22-1-2025.
Theo quy định pháp luật Mỹ, việc rút khỏi WHO sẽ có hiệu lực sau một năm và nước này phải hoàn tất mọi nghĩa vụ tài chính. Trước đó ngày 20-1, Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp về việc rút khỏi WHO.
Tổng thống Donald Trump đã thông báo ý định rời WHO ngay trong ngày đầu nhậm chức năm 2025 thông qua một sắc lệnh hành pháp.
Theo thông cáo chung của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) cùng Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington sẽ chỉ duy trì hợp tác ở mức rất hạn chế với WHO để hoàn tất quá trình rút khỏi tổ chức này.
Ngày 22-1, người phát ngôn Liên hợp quốc Stéphane Dujarric xác nhận Mỹ hiện không còn tham gia các hoạt động của WHO. Phát biểu trước báo giới, ông Dujarric cho biết: “Tôi nghĩ rằng trên thực tế, Mỹ không còn tham gia vào công việc của WHO. Những chi tiết pháp lý đó có lẽ sẽ cần được xử lý thêm”.
Các chuyên gia y tế toàn cầu cảnh báo động thái này có thể làm suy yếu hệ thống hợp tác quốc tế trong việc phát hiện, phòng ngừa và ứng phó với các mối đe dọa y tế.
Bill Gates - Chủ tịch Quỹ Gates - nhận định, Mỹ khó có khả năng quay lại WHO trong ngắn hạn nhưng nhấn mạnh: “Thế giới cần WHO”.
Theo luật Mỹ, Washington phải thông báo trước một năm và thanh toán toàn bộ các khoản phí còn nợ - ước tính khoảng 260 triệu USD - trước khi rút khỏi tổ chức. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng luật không bắt buộc phải thanh toán các khoản này trước khi hoàn tất việc rút khỏi WHO.
Trong khi đó, theo WHO, Mỹ vẫn chưa chi trả các khoản phí cho năm 2024 và 2025. Vấn đề này dự kiến sẽ được thảo luận tại cuộc họp Ban chấp hành WHO vào tháng 2-2026.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi chính quyền Tổng thống Trump cân nhắc rút lại quyết định, nhấn mạnh việc Mỹ rời WHO là “mất mát cho cả Mỹ và thế giới”.
Trong khi đó, tỷ phú Bill Gates - người đứng đầu và tài trợ cho nhiều sáng kiến về y tế toàn cầu nhận định khả năng Mỹ quay lại WHO trong ngắn hạn là rất thấp.
Việc Mỹ rút lui và dừng cung cấp hỗ trợ tài chính đã đẩy WHO vào khủng hoảng ngân sách, buộc tổ chức này phải cắt giảm mạnh nhân sự và thu hẹp hoạt động, làm dấy lên lo ngại về khả năng ứng phó với các mối đe dọa y tế toàn cầu trong tương lai.
