Tăng tốc trên đại công trường
Những ngày đầu tháng 5, trên công trường Dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng nhiều máy móc, thiết bị đang làm việc liên tục theo phương châm “3 ca, 4 kíp” để tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi.
Theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh, dự án thành phần 1 và dự án thành phần 3 đã được khởi công từ ngày 19-12-2025. Riêng dự án thành phần 2 đang hoàn thiện thủ tục kỹ thuật để lựa chọn nhà thầu, dự kiến khởi công trong quý II-2026.
Tại dự án thành phần 1, hai gói thầu xây lắp có tổng giá trị hơn 4.838 tỷ đồng đang được triển khai đồng loạt. Nhiều hạng mục cầu lớn như An Nhơn, An Nhơn 1, An Nhơn 4, Gò Cầy, Hà Nhe, Sông Côn và cầu vượt cao tốc Bắc - Nam đang thi công phần hạ bộ, khoan cọc nhồi và đúc dầm.
Ông Đoàn Minh Hoàng - Tư vấn giám sát của Công ty CP Tư vấn VNC - cho biết: “Riêng cầu An Nhơn 4 hiện đã khoan được 12/24 cọc nhồi, đạt 50% khối lượng. Mặt bằng phần cầu cơ bản đã được bàn giao đầy đủ, đơn vị đang chờ thêm vật liệu để triển khai phần tiếp cận cầu”.
Theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh, gói thầu XL.01 hiện đạt giá trị thực hiện khoảng 24 tỷ đồng; gói XL.02 đạt khoảng 40 tỷ đồng.
Tại dự án thành phần 3, hai gói thầu xây lắp trị giá hơn 6.394 tỷ đồng cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Các đơn vị thi công đã triển khai làm nền đường, bãi đúc dầm, cọc khoan nhồi, hầm chui dân sinh và nhiều hạng mục cầu lớn như Ia Băng 1, Ia Băng 2, Đăk Ayun 1, Đăk Ayun 2. Riêng gói XL.02 đã đạt giá trị thực hiện khoảng 135 tỷ đồng. Các nhà thầu cũng đang hoàn thiện thủ tục khai thác các mỏ đất, đá, cát để chủ động nguồn vật liệu phục vụ dự án.
Cùng với thi công, công tác giải phóng mặt bằng cũng được các địa phương tập trung thực hiện. Đến nay, dự án thành phần 1 đã bàn giao khoảng 126,54 ha mặt bằng, tương ứng 15,5/22 km, đạt 70,5%. Dự án thành phần 3 đã bàn giao khoảng 200,83 ha mặt bằng, tương ứng 25,03/34,85 km, đạt 72%.
Đáng chú ý, toàn dự án có hơn 4.600 hộ dân bị ảnh hưởng, khoảng 620 hộ phải bố trí tái định cư và hơn 2.900 ngôi mộ cần di dời. Hiện tỉnh đang triển khai xây dựng 12 khu tái định cư phục vụ dự án và dự kiến cơ bản hoàn thành trong tháng 6.2026 để người dân ổn định nơi ở.
Ông Lưu Nhất Phong - Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh - đánh giá: “Tiến độ các dự án thành phần hiện cơ bản đáp ứng kế hoạch theo Nghị quyết số 336/NQ-CP của Chính phủ. Các nhà thầu đang tận dụng tối đa thời tiết thuận lợi để tăng tốc thi công”.
Kiến nghị tháo gỡ khó khăn về vốn
Dù tiến độ thi công đang được duy trì tích cực, song theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn.
Theo đó, tổng nhu cầu vốn của dự án giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 42.836 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương dự kiến hơn 42.384 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương khoảng 452 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay, nguồn vốn trung ương năm 2026 vẫn chưa được bố trí, trong khi nguồn vốn đối ứng của tỉnh đã giải ngân gần như toàn bộ để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và thi công.
Cụ thể, tại dự án thành phần 1, tổng vốn đã giải ngân là 724,83 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch vốn được bố trí. Ngoài ra, tỉnh còn tạm ứng thêm 420 tỷ đồng ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và đã giải ngân hết.
Đối với dự án thành phần 3, tổng giải ngân hơn 511,45 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch. Riêng phần vốn tạm ứng ngân sách địa phương cho giải phóng mặt bằng là 600 tỷ đồng, hiện đã giải ngân hơn 574 tỷ đồng, đạt gần 96%.
Theo ông Lưu Nhất Phong, trong bối cảnh giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cao do ảnh hưởng từ tình hình xung đột tại Trung Đông, việc chậm bố trí vốn đang tạo áp lực rất lớn cho các đơn vị thi công. “Các nhà thầu phải huy động khối lượng lớn nhân lực, máy móc và vật tư để giữ tiến độ. Nếu công tác thanh toán, tạm ứng chậm sẽ ảnh hưởng khả năng xoay vòng vốn, nhất là khi giá vật liệu liên tục biến động” - ông Phong cho hay.
Trước thực tế đó, Ban Quản lý dự án kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ sớm bố trí nguồn vốn ngân sách trung ương năm 2026 để đủ điều kiện tổ chức lựa chọn nhà thầu dự án thành phần 2 trong quý II-2026, đồng thời bảo đảm nguồn lực triển khai thi công các dự án thành phần còn lại.
