Với diện tích tự nhiên hơn 2,15 triệu ha, đây là thách thức lớn đối với tỉnh Gia Lai bởi không chỉ là số hóa dữ liệu đất đai mà còn phải đồng bộ, làm sạch và vận hành thống nhất toàn bộ hệ thống trên quy mô lớn.
Trong bối cảnh đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 184/KH-UBND ngày 12-5-2026 về đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Mục tiêu đến cuối năm 2026, 100% thửa đất trên địa bàn tỉnh được tạo lập dữ liệu số.
Khối lượng dữ liệu lớn, phân tán và thiếu đồng bộ
Gia Lai có 135 đơn vị hành chính cấp xã với địa hình đa dạng, phong phú, dân cư phân bố không đồng đều, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ.
Hiện nay, toàn tỉnh đã hình thành cơ sở dữ liệu với 2.232.507 thửa đất, được xây dựng từ 2 nguồn dữ liệu của tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai trước sáp nhập.
Tuy nhiên, 2 nguồn này vận hành trên 2 hệ thống với phần mềm khác nhau là VNPT-iLIS và VBDLIS, dẫn tới tình trạng chưa đồng bộ về cấu trúc, chuẩn thông tin và quy trình quản lý.
Bên cạnh đó, khối lượng bản đồ địa chính cần chỉnh lý cũng rất lớn. Toàn tỉnh mới đo đạc lập bản đồ địa chính theo hệ tọa độ VN-2000 được 260.155 ha, tập trung chủ yếu tại một số địa bàn cấp huyện (cũ) như Tuy Phước, Phù Cát, Phù Mỹ, An Lão, Hoài Nhơn, Tây Sơn, Pleiku, Chư Prông, Đức Cơ...
Từ năm 2000 đến nay, nhiều biến động về đất đai nhưng chưa được cập nhật, chỉnh lý biến động kịp thời. Điều này đồng nghĩa khối lượng công việc cần thực hiện trong thời gian tới không chỉ là bổ sung dữ liệu mới mà còn phải rà soát, chỉnh lý và chuẩn hóa toàn bộ hệ thống dữ liệu.
Thực hiện Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT ngày 31-8-2025 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh đã hoàn thành rà soát, xác thực thông tin chủ sử dụng đất cho 2.053.343/2.062.125 thửa đất trên địa bàn tỉnh; bổ sung thông tin mã định danh cho hơn 1,73 triệu thửa đất. UBND cấp xã cũng đã thu thập, quét hơn 51.500 giấy chứng nhận chưa có trong cơ sở dữ liệu để đưa vào hệ thống quản lý.
Theo kết quả rà soát, phân loại, cơ sở dữ liệu đất đai hiện nay được chia thành 3 nhóm gồm: nhóm dữ liệu đã bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”; nhóm dữ liệu cần chỉnh lý, bổ sung, xác thực thông tin chủ sử dụng đất; nhóm dữ liệu không còn giá trị sử dụng, phải tổ chức đo đạc, xây dựng lại từ đầu.
Trong đó, tỷ lệ dữ liệu cần tiếp tục làm sạch và hoàn thiện chiếm khối lượng lớn nhất, là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn triển khai kế hoạch.
Bứt tốc hoàn thiện dữ liệu số đất đai
Từ nay đến cuối năm 2026 là giai đoạn cao điểm triển khai đo đạc lồng ghép đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Toàn tỉnh sẽ chuyển đổi, vận hành thống nhất 1 phần mềm quản lý đất đai duy nhất trên tất cả 135 xã, phường nhằm bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa và đồng bộ theo thời gian thực với cơ sở dữ liệu quốc gia.
Điểm đột phá là tỉnh thay đổi phương thức tiếp cận công nghệ, ưu tiên sử dụng các công nghệ như thiết bị bay không người lái (UAV/Drone), hệ thống định vị vệ tinh GNSS và trí tuệ nhân tạo để quét ảnh số, xử lý và chuẩn hóa dữ liệu.
Để bảo đảm tiến độ, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực; thành lập các tổ kỹ thuật cấp tỉnh phối hợp trực tiếp với từng địa phương để rà soát, đối chiếu, xác minh thực địa. Việc phân công nhiệm vụ được thực hiện theo nguyên tắc “rõ người - rõ việc - rõ thời gian - rõ trách nhiệm - rõ sản phẩm”.
Ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết: Sở đang phối hợp các cơ quan, địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết, bố trí nhân lực, thiết bị và sớm thành lập các tổ/đội kỹ thuật làm giàu, làm sạch dữ liệu tại cấp tỉnh, phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã trong triển khai thực hiện.
Xây dựng kế hoạch thực hiện chi tiết, phân công trách nhiệm cụ thể, tiến độ rõ ràng; bố trí đủ nhân lực, thiết bị đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
Ngày 19-5-2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Công văn số 530/TTg-NN về tăng cường đo đạc lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Theo đó, yêu cầu các bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo triển khai; rà soát toàn bộ khối lượng công việc; phân công trách nhiệm theo tinh thần “6 rõ”; thường xuyên kiểm tra tiến độ và xử lý nghiêm trường hợp chậm trễ, báo cáo không đúng thực chất.
Không chỉ là yêu cầu về tiến độ, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai còn được xác định là nền tảng cho quá trình vận hành chính quyền số và cải cách thủ tục hành chính.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh khẳng định: Hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống” chính là “chìa khóa” mở ra không gian phát triển KT-XH minh bạch, hiện đại, tạo nền móng vững chắc cho chính quyền số vì nhân dân phục vụ.
Sức ép hoàn thành đúng tiến độ là rất lớn, nhưng đổi lại, lợi ích của việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai cũng rất rõ ràng. Khi dữ liệu được đồng bộ và cập nhật theo thời gian thực, các thủ tục liên quan đến đất đai như cấp giấy chứng nhận, chuyển nhượng, thế chấp hay đăng ký biến động sẽ được rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế tình trạng hồ sơ chồng chéo, bổ sung nhiều lần.
“Tỉnh sẽ tập trung đôn đốc các sở, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ, hoàn thiện hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; đồng thời xử lý kiên quyết trường hợp chậm trễ, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong quá trình triển khai” - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh.
