"Dòng sông trôi qua tôi"

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Với những độc giả thường xuyên của Báo Gia Lai Điện tử, Đào An Duyên là cái tên khá quen thuộc trong mảng văn hóa văn nghệ với những bài thơ, tạp bút, tản văn về vùng đất và con người Phố núi.

 

Là giáo viên dạy Ngữ văn, cô giáo Đào An Duyên tìm đến thơ văn như một cách để cảm nhận và sẻ chia những cảm xúc của bản thân. 3 tập thơ lần lượt ra mắt độc giả, rồi thoắt cái, chị lại cho ra đời tiếp tập tản văn “Dòng sông trôi qua tôi”.

 Bìa tập tản văn “Dòng sông trôi qua tôi”. Ảnh: Đ.A.D
Bìa tập tản văn “Dòng sông trôi qua tôi”. Ảnh: Đ.A.D



Tập tản văn có hơn 60 bài viết, có thể chia ra làm 2 phần rõ rệt: phần dành cho Tây Nguyên nơi chị đang sinh sống và làm việc; phần tìm về ký ức nơi miền quê xứ Bắc. Với chị, Tây Nguyên là hiện tại, là niềm yêu của con người được lớn lên trên miền đất đỏ bazan với những cơn mưa dai dẳng thành tràn sông tràn núi, với nắng nóng bụi đường nhuộm quạch đỏ một mùa. “Thứ đất dẻo quánh vào mùa mưa, dính vào quần áo thì thuốc tẩy cũng không tẩy sạch; ấy thế mà lại tinh ra như bột vào mùa khô, thứ “bột đỏ” ấy dày cả gang tay, chỉ một trận gió xoáy ngang qua là tạo thành những “cơn lốc đỏ” (Miền thơm thảo). Tình yêu ấy hồn nhiên và giản dị, chia đều cho từng cánh hoa dã quỳ, loài hoa đặc trưng của Phố núi: “Em cứ rút ruột mà vàng, mà gợi nhớ gợi thương, mà mênh mang bồng bềnh níu chân lãng khách...” (Mênh mang hoa quỳ vàng). Mộc mạc như hoa cà phê cũng hiển hiện một cách giản dị, chân thành khi “Người ta ví mùa hoa cà phê là mùa tuyết trên cao nguyên. Cái vẻ tinh khôi ấy ướp vào không gian một mùi hương dịu dàng, thanh khiết đến mê hoặc, chỉ muốn hít căng lồng ngực cái hương thơm tựa như ban mai trong trẻo” (Tây Nguyên ở phía tháng ba). Không gian dành cho Tây Nguyên trong tập tản văn này rất rộng. Dường như Đào An Duyên “nghiện” Pleiku, nghiện cái sóng sánh của Biển Hồ, nghiện mảnh đất bazan màu mỡ nên luôn có những cái nhìn thật sâu sắc về những điều tưởng như vụn vặt ở chính nơi “đất ở”, chẳng cần phải chờ đến “khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”. Bởi ngay cả khi ở trong lòng Phố núi, chị vẫn thấy nhớ, vẫn thấy yêu từng góc nhỏ thân thương. 

Bên cạnh đó, một phần tâm hồn của Đào An Duyên luôn dành cho ký ức nơi miền quê hương thơ ấu. Đó là xứ Bắc với những triền sông vàng hoa cải, với những ngày mưa bão chạy lụt, với tuổi học trò xa lăng lắc tay mực tay cặp… Những cái nhìn ấu thơ đọng lại trong các tản văn về gia đình, về người bà gần gũi, về dáng mẹ tần tảo, về người bố quân nhân… Đó còn là những kỷ niệm của một thời thiếu thốn mà mơ mộng: “Thời đi học của chúng tôi thiếu thốn mọi thứ. Quan trọng nhất là sách vở. Sách giáo khoa được mượn từ thư viện nhà trường. Đầu năm xuống đăng ký, ôm sách về bao bọc lại thật cẩn thận. Những quyển sách giáo khoa cũ mèm, có quyển bong tróc, sút gáy, phải lấy đinh đục hai cái lỗ, rồi dùng kim khâu gáy sách lại cho chắc. Quyển nào mất bìa thì dùng tấm giấy cứng tự “vẽ” chữ lên rồi đóng thêm vào” (Chạm vào kỷ niệm).

Đấy là 2 phần nội dung xét về không gian. Còn nếu xét về thời gian, ta cũng sẽ bắt gặp trong tập tản văn “Dòng sông trôi qua tôi” những cảm nhận về mùa thật tươi mới. Ở đó có một Tây Nguyên 2 mùa mưa nắng rõ rệt với những đặc trưng riêng biệt, có một mùa Tết rạng rỡ đan xen từ ký ức đến hiện tại với những cảm nhận khác nhau về Tết Bắc và Tết Tây Nguyên. Ta cũng lại thấy trong tập sách rất nhiều mùa hoa rực rỡ. Dường như Đào An Duyên dành rất nhiều tình cảm cho Tết và hoa qua những trang viết đầy xúc cảm. Chưa kể một mùa đặc biệt nữa nơi Phố núi: mùa sương mù lãng đãng, tạo nên nét trữ tình cho “Dòng sông trôi qua tôi”. Khép sách lại, ta có thể hình dung một dòng sông tâm cảm đã trôi qua tác giả từ ấu thơ đến hiện tại, từ ký ức về miền Bắc xa xôi bên xóm Bờ Sông thắp vàng hoa cải đến Phố núi với dã quỳ quanh quất vàng ruộm nhớ thương… Tất cả tự làm thành một dòng chảy trôi mải miết qua lòng độc giả.

Cũng bởi có đến hơn 60 tản văn dài ngắn chỉ viết về Tây Nguyên và về thơ ấu nên không tránh khỏi việc đôi chỗ có những chồng chéo, lặp lại về cảm xúc. Vẫn có một số tản văn hơi “tham” khi giới thiệu địa lý như một bài báo về du lịch khiến bài viết chưa thật sự rung lên những âm vang cần thiết. Nhưng trên hết, những cảm xúc của Đào An Duyên đã dẫn dắt độc giả về một vùng tâm tưởng thật dịu dàng. Để rồi, đọng lại trong lòng mỗi độc giả chính là những yêu thương, trân trọng của tác giả dành cho ký ức, hiện tại và cho phố nhỏ thân thương.

KIM SƠN
 

Có thể bạn quan tâm

Chạm vào thế giới trẻ thơ...

Chạm vào thế giới trẻ thơ...

(GLO)- Từ ống kính nhiếp ảnh, nét cọ hội họa, câu chữ văn chương đến giai điệu âm nhạc, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đang lặng lẽ gìn giữ, khơi gợi, ươm hạt giống tâm hồn cho thế giới tuổi thơ; đồng thời, gửi gắm thông điệp về sự kết nối, về trách nhiệm của người lớn trước “tuổi thơ đang mất dần”.

Giải Booker 2025: Danh sách đề cử đa dạng nhất trong lịch sử 56 năm

Giải Booker 2025: Danh sách đề cử đa dạng nhất trong lịch sử 56 năm

(GLO)-Danh sách đề cử của Giải Booker 2025 danh giá mới được công bố, trong đó có 13 tác phẩm của các tác giả đến từ nhiều quốc gia khác nhau, cũng như sự cân bằng về tỷ lệ nam - nữ và sự đan xen giữa tên tuổi cũ và mới. Điều này cho thấy sự đa dạng nhất trong lịch sử 56 năm của giải thưởng này.

Triển vọng “Cây cọ nhí” Nguyễn Trịnh Gia Thy

Triển vọng “Cây cọ nhí” Nguyễn Trịnh Gia Thy

(GLO)- 11 tuổi, Nguyễn Trịnh Gia Thy (học sinh lớp 5.9, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, phường Pleiku) được nhiều người ưu ái gọi là “cây cọ nhí”. Những bức tranh của Thy không chỉ khéo léo về đường nét, bố cục, màu sắc mà còn chứa đựng những thông điệp ý nghĩa về cuộc sống.

Vũ Văn Tam Lang & 50 cây violon đặc chế

Vũ Văn Tam Lang và 50 cây violon đặc chế

(GLO)- Cách đây vài năm, khi ngắm 22 cây đàn violon do ông Vũ Văn Tam Lang (phường An Phú, tỉnh Gia Lai) chế tác bằng tất cả tâm huyết được giới chuyên môn đánh giá cao, tôi thầm nghĩ, ông đã có thể tự hài lòng với những gì mình có.

Mở lối vào thế giới sắc màu

Mở lối vào thế giới sắc màu

(GLO)- Từ nét màu nước chấm phá, mực tàu loang trên giấy dó, đến những dòng thư pháp bay bổng hay gam màu rực rỡ của tranh sáp màu, acrylic - tất cả hòa quyện tại những lớp học vẽ. Mùa hè, những lớp học nhỏ ấy lặng lẽ góp phần vun đắp tâm hồn nghệ thuật cho nhiều bạn trẻ.

Hòa điệu cùng tình yêu nghệ thuật múa

Cặp đôi nghệ sĩ Nguyễn Cơ-Hồng Mai: Hòa điệu cùng tình yêu nghệ thuật múa

(GLO)- Cùng sinh năm rồng (1988) và lớn lên với tình yêu dành cho từng nhịp vũ đạo, Nguyễn Văn Cơ và Trần Thị Hồng Mai-hai nghệ sĩ trưởng thành từ Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San trở thành cặp đôi hiếm hoi của làng múa ở cao nguyên Pleiku, luôn song hành cả trên sân khấu và trong đời sống.

Ngọn đèn nhỏ bên khung cửa

Ngọn đèn nhỏ bên khung cửa

(GLO)- Chồng tôi nhận quyết định chuyển công tác vào một sáng cuối tháng Năm, khi sương vẫn còn giăng mờ trên những con dốc quen thuộc của phố núi Pleiku. Tin anh phải xuống Quy Nhơn theo diện hợp nhất 2 tỉnh không bất ngờ.

"Núi trên đất bằng"

"Núi trên đất bằng"

(GLO)- Tiến sĩ Hà Thanh Vân đã nhận xét Tiểu thuyết "Núi trên đất bằng" của Võ Đình Duy là một tác phẩm văn chương đầu tay ra mắt năm 2025, đánh dấu bước chuyển đầy bất ngờ từ một kiến trúc sư trẻ sống ở Gia Lai sang hành trình kiến tạo thế giới văn chương.

NHÀ THƠ ĐÀO AN DUYÊN: Thiết tha giữ lại những xanh tươi cuộc đời

Nhà thơ Đào An Duyên: Thiết tha giữ lại những xanh tươi cuộc đời

(GLO)- Với nhà thơ Đào An Duyên, đọc và viết chính là hành trình nuôi chữ. Trong hành trình ấy, chị chọn một lối đi riêng, chắt chiu xúc cảm, gửi tiếng lòng vào từng con chữ với niềm mong giữ lại những xanh tươi cuộc đời, từ đó góp thêm một giọng thơ giàu hương sắc cho văn chương Gia Lai.

BẢO TỒN CÁC KỊCH BẢN TIÊU BIỂU CỦA HÁT BỘI BÌNH ĐỊNH: Nên tìm hướng đi mới, phù hợp thực tế

Bảo tồn các kịch bản tiêu biểu của hát bội Bình Định: Nên tìm hướng đi mới, phù hợp thực tế

(GLO)- Hát bội Bình Định là một di sản văn hóa đặc sắc với nhiều vở tuồng kinh điển như: Sơn Hậu, Tam nữ đồ vương, Ngũ hổ Bình Tây, Hồ Nguyệt Cô hóa cáo (còn có tên khác là Chém cáo, Cổ miếu vãn ca) của Nguyễn Diêu, Trầm hương các, Diễn võ đình và Cổ thành… của Đào Tấn.

null