Đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu giáo viên: Có nên áp một mốc tuổi cho tất cả?

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Liên quan đến đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu của giáo viên xuống 55 tuổi với nữ và 60 tuổi với nam, các đại biểu Quốc hội cho rằng cần nghiên cứu nghiêm túc. 

Thay vì áp dụng đồng loạt nên hướng tới cơ chế nghỉ hưu linh hoạt, có điều kiện, phù hợp với đặc thù từng cấp học và bảo đảm quyền lợi lâu dài của nhà giáo.

Gửi kiến nghị đến Quốc hội, cử tri thành phố Đà Nẵng kiến nghị nghiên cứu, xem xét điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phù hợp với tính chất đặc thù của nghề nghiệp. Theo đó, đối với ngành giáo dục nói chung, giáo viên và người làm công tác giảng dạy nói riêng, cần nghiên cứu quy định theo hướng giảm tuổi nghỉ hưu, với mức 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam. Kiến nghị này đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau.

Nghề giáo viên có một đặc điểm rất khác

Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu đối với giáo viên là “vấn đề nên được nghiên cứu nghiêm túc”. Tuy nhiên, bà cho rằng chưa nên đặt vấn đề theo hướng giảm đồng loạt tuổi nghỉ hưu của tất cả giáo viên xuống mốc cố định như 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam.

Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng).
Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng).

Từng là giảng viên, đại biểu Quốc hội cho hay, nghề giáo viên có một đặc điểm rất khác: sức lao động không chỉ được đo bằng thể lực. Một giáo viên lớn tuổi có thể giảm về sức khỏe, khả năng thích ứng với một số phương pháp hoặc công nghệ mới, nhưng đồng thời lại có kinh nghiệm nghề nghiệp, kinh nghiệm xử lý tình huống sư phạm và vốn kiến thức mà một giáo viên trẻ chưa chắc có được.

Từ phân tích trên, bà Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, nếu lấy một mốc tuổi thấp để tất cả giáo viên đều phải nghỉ thì chúng ta có thể giải quyết được một phần bài toán trẻ hóa đội ngũ, nhưng lại có nguy cơ làm mất đi một bộ phận nhà giáo có năng lực và vẫn còn khả năng đóng góp.

Ngược lại, nếu giữ nguyên một mốc tuổi chung cho tất cả thì cũng chưa chắc phù hợp, bởi điều kiện lao động của giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông và giảng viên đại học rất khác nhau. Vì vậy, theo đại biểu Quốc hội, vấn đề nên được tiếp cận theo hướng “tuổi nghỉ hưu có biên độ lựa chọn” thay vì chỉ đặt câu hỏi có giảm hay không giảm.

Qua đó, nhà giáo có thể được quyền lựa chọn nghỉ sớm hơn trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội; đồng thời, những người còn đủ sức khỏe, năng lực chuyên môn và có nhu cầu tiếp tục làm việc thì có thể tiếp tục công tác theo cơ chế phù hợp.

“Luật Nhà giáo hiện hành đã bắt đầu đi theo tư duy này khi dành cơ chế nghỉ sớm cho giáo viên mầm non và cơ chế nghỉ ở tuổi cao hơn cho một số nhà giáo có trình độ, chuyên môn đặc thù”, nữ đại biểu Quốc hội nhìn nhận.

Nghiên cứu đặc thù từng cấp học

Vẫn theo bà Trịnh Thị Tú Anh, nếu nghiên cứu mở rộng chính sách nghỉ sớm cho giáo viên thì cần đánh giá rất kỹ ba vấn đề.

Trước tiên là đặc thù của từng cấp học. Không nên mặc nhiên coi “giáo viên” là một nhóm nghề nghiệp hoàn toàn đồng nhất. Áp lực thể chất và tâm lý của giáo viên mầm non rất khác giáo viên tiểu học, trung học và càng khác với giảng viên đại học.

Đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu giáo viên nhận được nhiều ý kiến khác nhau. (Ảnh minh họa)
Đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu giáo viên nhận được nhiều ý kiến khác nhau. (Ảnh minh họa)

Thứ hai, phải tính đầy đủ tác động đến hệ thống bảo hiểm xã hội và thu nhập của chính giáo viên. Giảm tuổi nghỉ hưu không chỉ là cho phép nghỉ việc sớm hơn mà còn liên quan trực tiếp đến số năm đóng bảo hiểm, thời gian hưởng lương hưu và mức hưởng.

“Nếu chính sách được thiết kế không phù hợp thì một đề xuất nhằm bảo vệ giáo viên lại có thể làm giảm quyền lợi dài hạn của chính họ”, nữ đại biểu nói.

Thứ ba, bà Trịnh Thị Tú Anh cho rằng cần tránh cách tiếp cận “nghỉ hưu sớm để giải quyết bài toán thiếu chỗ cho giáo viên trẻ”. Trẻ hóa đội ngũ là cần thiết, nhưng đó phải là bài toán về quy hoạch biên chế, tuyển dụng, đào tạo và sử dụng nhân lực; không nên giải quyết chủ yếu bằng cách đẩy nhanh thời điểm nghỉ hưu của những người đang làm việc.

“Nếu đặt tôi vào vị trí nghiên cứu chính sách, tôi sẽ đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Nội vụ, cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ sở giáo dục đánh giá dữ liệu thực tế trước khi quyết định. Cần phân tích tuổi, giới tính, cấp học, môn học, tình trạng sức khỏe nghề nghiệp, năng suất và chất lượng giảng dạy, tỷ lệ giáo viên muốn nghỉ sớm hoặc muốn tiếp tục làm việc, cũng như tác động tài chính của từng phương án”, bà Trịnh Thị Tú Anh nói.

Từ phân tích trên, theo bà Trịnh Thị Tú Anh, có thể thiết kế một cơ chế linh hoạt hơn: những nhóm nghề có cường độ lao động đặc biệt cao có thể được xem xét nghỉ sớm; những giáo viên đáp ứng điều kiện về sức khỏe và chuyên môn có thể tiếp tục làm việc; còn những trường hợp bình thường thì thực hiện theo tuổi nghỉ hưu chung.

Đánh giá chính sách với giáo viên mầm non

Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) cho rằng, kiến nghị giảm tuổi nghỉ hưu của giáo viên cần được lắng nghe nghiêm túc. Tuy nhiên, bà Nga chưa tán thành hạ đồng loạt xuống mốc 55 tuổi với nữ, 60 tuổi với nam; Theo bà Nga nên nghiên cứu cơ chế nghỉ sớm tự nguyện, có điều kiện, dựa trên đặc thù công việc.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng).
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng).

Theo Điều 169 Bộ luật Lao động và Nghị định 135/2020/NĐ-CP, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường tăng theo lộ trình; năm 2026 là 61 tuổi 6 tháng đối với nam, 57 tuổi đối với nữ. “Đây là chính sách chung, về nguyên tắc áp dụng cả với công chức, viên chức, nhằm thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm an sinh lâu dài. "Vì vậy, điều chỉnh riêng cho giáo viên phải được xem xét trong tương quan với các ngành nghề khác”, bà Nga nói.

Theo bà Nga, nghề dạy học có áp lực về thể lực, giọng nói, tâm lý và trách nhiệm với học sinh. Nhưng mức độ hao tổn khác nhau giữa các cấp học, môn học, địa bàn. Y tế, công tác xã hội và nhiều nghề khác cũng có áp lực lớn. Công bằng không có nghĩa mọi nghề phải nghỉ cùng tuổi, mà sự khác biệt phải có căn cứ khách quan. Đồng thời, không thể mặc định giáo viên lớn tuổi dạy kém; kinh nghiệm và năng lực sư phạm là nguồn lực cần được trân trọng.

Đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, pháp luật đã có bước phân biệt phù hợp. Điều 26 Luật Nhà giáo cho phép giáo viên mầm non, nếu có nguyện vọng, nghỉ sớm tối đa 5 tuổi; có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội thì không bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi. Tuy nhiên, không bị trừ tỷ lệ vì nghỉ sớm không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hưởng mức lương hưu tối đa.

Về tài chính, nghỉ sớm làm thời gian hưởng lương hưu dài hơn; nếu không có người thay thế đóng góp tương ứng, nguồn thu cũng giảm. Ngay cả khi tuyển giáo viên mới, mức đóng thay thế chưa chắc bù được phần chi tăng. Do vậy, cần tính cụ thể tác động đến quỹ hưu trí, tử tuất, khoản đóng bảo hiểm y tế cho người hưởng lương hưu và ngân sách hỗ trợ; không nên gộp tất cả thành một “quỹ an sinh”.

Nữ đại biểu đề nghị đánh giá việc thực hiện chính sách với giáo viên mầm non trước khi mở rộng; khảo sát sức khỏe nghề nghiệp, nhu cầu nghỉ sớm và khả năng tuyển người thay thế.

"Nghỉ sớm có thể mở cơ hội cho người trẻ, nhưng cũng làm thiếu giáo viên, mất người giàu kinh nghiệm. Bảo vệ thầy cô phải bắt đầu cả từ giảm quá tải, giảm việc ngoài chuyên môn và cải thiện điều kiện dạy học, đồng thời thiết kế quyền lựa chọn nghỉ hưu thực chất, với quyền lợi và nguồn bảo đảm rõ ràng”, bà Nga cho hay.

Theo Luân Dũng (TPO)

Có thể bạn quan tâm

Mở rộng diện đóng BHXH bắt buộc: Shipper, tài xế công nghệ có thuộc diện?

Mở rộng diện đóng BHXH bắt buộc: Shipper, tài xế công nghệ có thuộc diện?

(GLO)- Sáng 9-11, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH, vấn đề mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tiếp tục được nhiều đại biểu quan tâm. Đáng chú ý, nhóm lao động làm việc trên nền tảng số, shipper và tài xế công nghệ được đề cập.

TP. Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ hơn 616 tỷ đồng cho gần 11.800 người nghỉ việc

TP. Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ hơn 616 tỷ đồng cho gần 11.800 người nghỉ việc

(GLO)- UBND TP. Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến dự thảo chính sách hỗ trợ một lần đối với 11.773 người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc sau sắp xếp khu phố, ấp, thôn, khu dân cư hoặc do địa phương kiện toàn, trẻ hóa đội ngũ. Mức hỗ trợ bình quân 50-60 triệu đồng/người tùy nhóm đối tượng.

Bộ Nội vụ rà soát vị trí việc làm, xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031

Bộ Nội vụ rà soát vị trí việc làm, xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031

(GLO)- Ngày 20-10, Bộ Nội vụ thành lập Tổ công tác rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031 của Bộ. Việc rà soát hướng tới bố trí nhân lực sát nhiệm vụ, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Dạy trường tư rồi thi vào công lập, thời gian trước đó có được cộng để tính thâm niên?

Dạy trường tư rồi thi vào công lập, thời gian trước đó có được cộng để tính thâm niên?

(GLO)- Giáo viên mầm non từng giảng dạy tại trường tư thục, có đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, khi được tuyển dụng vào trường công lập có thể được cộng thời gian công tác trước đó để tính hưởng phụ cấp thâm niên nhà giáo, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Nhận email cho nghỉ việc, hôm sau công ty nói gửi nhầm: Người lao động phải làm gì?

Nhận email cho nghỉ việc, hôm sau công ty nói gửi nhầm: Người lao động phải làm gì?

(GLO)- Một email thông báo chấm dứt hợp đồng lao động được gửi đi rồi thu hồi với lý do “nhân sự gửi nhầm” không đồng nghĩa người lao động mặc nhiên được xác định đã nghỉ việc. Một vụ tranh chấp mới đây cho thấy người lao động cần đặc biệt thận trọng trước khi quyết định không trở lại làm việc.

Nhiều trường đại học tăng đãi ngộ, trả lương đến 50 triệu đồng/tháng để hút giảng viên trình độ cao

Nhiều trường đại học tăng đãi ngộ, trả lương đến 50 triệu đồng/tháng để hút giảng viên trình độ cao

(GLO)- Nhiều trường đại học tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh tuyển dụng giảng viên, nghiên cứu viên, trong đó ưu tiên nhân lực trình độ tiến sĩ. Một số trường đưa ra mức thu nhập từ 50 triệu đồng/tháng cùng nhiều chính sách hỗ trợ nghiên cứu.

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn: Mở lối sinh kế bền vững

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn: Mở lối sinh kế bền vững

(GLO)- Không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng nghề, các lớp đào tạo nghề ngắn hạn ở Gia Lai hướng dần đến nhu cầu và điều kiện thực tế của lao động nông thôn, nhất là người đồng bào DTTS. Đào tạo nghề đang trở thành giải pháp giúp người dân tự tạo sinh kế, nâng cao thu nhập bền vững.

null