Vì Tây Nguyên xanh và phát triển bền vững

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng vừa đồng ý về nguyên tắc việc xây dựng chương trình Tây Nguyên III. Đây là chương trình “Nghiên cứu đánh giá tổng hợp tài nguyên- môi trường, kinh tế- xã hội và đề xuất luận cứ khoa học công nghệ phục vụ chiến lược phát triển bền vững Tây Nguyên giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn 2030”. Sở dĩ thời điểm này chọn khu vực Tây Nguyên để nghiên cứu bởi tầm quan trọng của nó về mặt địa lý hành chính, địa lý tự nhiên, địa lý kinh tế đối với khu vực và trong cả nước.
Sau 35 năm kể từ ngày đất nước thống nhất và  25 năm đổi mới, đến nay diện mạo của Tây Nguyên đã thay đổi cơ bản và toàn diện, cả về điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội. Bên cạnh những thay đổi tích cực, hàng loạt những tác động tiêu cực của quá trình phát triển cũng đang ngày càng lộ rõ.
Thu hoạch hồ tiêu. Ảnh: K.N.B
Thu hoạch hồ tiêu. Ảnh: K.N.B
Trong hơn 2 thập kỷ qua, Tây Nguyên là vùng có tốc độ phát triển dân số cơ học và tỷ lệ suy thoái rừng cao nhất nước. Nếu như năm 1989, Tây Nguyên chỉ mới chỉ có gần 2,5 triệu người bao gồm 12 dân tộc, chủ yếu là dân tộc thiểu số bản địa như: Jrai, Bahnar, Ê Đê, Mơ Nông… thì đến năm 2008 dân số Tây Nguyên đã lên đến hơn 5 triệu người, với thành phần dân tộc cũng đã được mở rộng, gồm 47 dân tộc. Sự gia tăng dân số đột biến, đặc biệt là tình trạng di cư tự do đã tạo ra nhiều hệ lụy, nhất là tài nguyên rừng bị khai thác ồ ạt; phân hóa xã hội ngày càng gia tăng.
Tây Nguyên cũng là vùng đất có điều kiện tự nhiên thuận lợi với hơn 2,9 triệu ha đất đỏ bazan và nhiều loại khoáng sản với trữ lượng lớn, trong đó trữ lượng bauxite đạt gần 5,5 tỷ tấn… Mặc dù đầu tư của Nhà nước vào Tây Nguyên không ngừng gia tăng nhưng tăng trưởng kinh tế không bền vững, GDP đầu người thấp chỉ bằng 51% so với trung bình của cả nước, tỷ lệ nghèo đói cao (38%), chỉ sau vùng Tây Bắc (42%).
Chương trình Tây Nguyên III sẽ ưu tiên vấn đề nghiên cứu tình hình kinh tế- xã hội, đánh giá thực hiện chính sách; tập trung phục vụ trực tiếp một số hoạt động quản lý. Chương trình dự kiến thực hiện trong 5 năm (2011-2015) với tổng chi phí khoảng 350 tỷ đồng. Theo dự kiến, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam chủ trì chương trình với sự tham gia của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường…
Chương trình được xây dựng với 4 mục cơ bản. Trước hết là đánh giá thực trạng tài nguyên môi trường tự nhiên và kinh tế, văn hóa, xã hội của Tây Nguyên sau hơn 20 năm khai thác (kể từ sau chương trình Tây Nguyên II (năm 1988) nhằm đề xuất và xây dựng luận cứ khoa học công nghệ phát triển bền vững Tây Nguyên giai đoạn 2010-2020 và tầm nhìn 2030. Ngoài ra, chương trình còn cung cấp cơ sở dữ liệu phục vụ quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội Tây Nguyên và các địa phương xây dựng kế hoạch 5 năm trước mắt và tiếp theo. Nghiên cứu đề xuất chuyển giao công nghệ tạo ra các sản phẩm hàng hóa và công nghệ xử lý môi trường nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường, phát triển tiềm lực khoa học công nghệ Tây Nguyên. Mục tiêu cuối cùng là nghiên cứu cảnh báo thiên tai, đồng thời xây dựng các giải pháp phòng tránh giảm nhẹ thiên tai.
Thanh Chương

Chương trình Tây Nguyên I (1976-1980) với mục đích điều tra cơ bản điều kiện tự nhiên và tài nguyên của Tây Nguyên nhằm xây dựng định hướng phát triển của vùng.

Chương trình Tây Nguyên II (1984-1988), với mục đích đánh giá toàn diện nhu cầu và điều kiện tự nhiên phục vụ phát triển kinh tế- xã hội của vùng.

Chương trình Tây Nguyên III (2011-2015) nghiên cứu đánh giá tổng hợp tài nguyên- môi trường, kinh tế- xã hội và đề xuất luận cứ khoa học công nghệ phục vụ chiến lược phát triển bền vững Tây Nguyên giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn 2030.

Có thể bạn quan tâm

Nỗ lực đảm bảo dự toán thu thuế nội địa

Nỗ lực đảm bảo dự toán thu thuế nội địa

(GLO)- Công tác thu thuế nội địa hơn 4 tháng đầu năm ghi nhận tín hiệu rất khả quan, tạo nguồn lực để tỉnh Gia Lai đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Hiện các sở, ngành đang tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều biện pháp, nhằm đảm bảo dự toán thu đã được UBND tỉnh giao.

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

(GLO)- Sau các đợt mưa bão cuối năm 2025, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, ngành chức năng và các tổ chức tín dụng, nhiều hộ nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh đã khắc phục khó khăn để tái sản xuất và bắt đầu có thu hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

(GLO)- Ngày 26-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án chăn nuôi heo khởi công mới năm 2026 tại các xã Pờ Tó, Ia Pa và Kông Chro. Cùng đi có lãnh đạo các địa phương và đại diện sở, ban, ngành của tỉnh.

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

(GLO)- Đầu vụ muối 2026, thời tiết tại xã Đề Gi và An Lương (tỉnh Gia Lai) diễn biến thất thường. Mưa trái mùa và nguồn nước có độ mặn thấp làm gián đoạn quá trình kết tinh, khiến năng suất sụt giảm. Cùng với đó, việc muối tiêu thụ chậm cũng tạo áp lực lớn lên diêm dân ngay từ những ngày đầu vụ.

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

Canh tác thông minh, thu lợi tiền tỷ

(GLO)- Giữa cái nắng gay gắt của mùa khô Tây Nguyên, vườn cà phê rộng 20 ha của gia đình ông Nguyễn Ngọc Nghĩa ở thôn 1 (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) vẫn phủ một màu xanh mướt. Những hàng cây thẳng tắp được chăm sóc kỹ lưỡng nhờ hệ thống tưới tự động vận hành liên tục, đưa nguồn nước đến tận gốc.

Bấp bênh giá nông sản

Bấp bênh giá nông sản

(GLO)- Vụ Đông Xuân 2025-2026, thời tiết thuận lợi giúp nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Gia Lai đạt năng suất cao. Tuy nhiên, bên cạnh các loại nông sản được giá thì vẫn còn nhiều loại rớt giá mạnh khiến người trồng khó khăn, chật vật.

Nới vốn chính sách, nông dân thêm nguồn lực đầu tư sản xuất.

Nới vốn chính sách, nông dân thêm nguồn lực đầu tư sản xuất

(GLO)- Theo Nghị định 338/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, mức cho vay hỗ trợ tạo việc làm được nâng lên tối đa 200 triệu đồng/người. Chính sách mới đang tạo thêm nguồn lực quan trọng, giúp nông dân Gia Lai mạnh dạn cải tạo vườn cây, đầu tư sản xuất, phát triển chăn nuôi, nâng cao thu nhập.

null