Trong mọi hoàn cảnh, đồng chí luôn vững niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng, vào tương lai tươi sáng của dân tộc.
Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo uy tín
Đồng chí Phạm Văn Đồng, bí danh Tô, sinh ngày 1-3-1906 trong một gia đình công chức tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi); từ trần ngày 29-4-2000 tại Thủ đô Hà Nội.
Ngay từ những năm đầu thế kỷ XX, khi còn là thanh niên, đồng chí đã sớm giác ngộ cách mạng, tìm hiểu tư tưởng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc qua các ấn phẩm được truyền bá vào Việt Nam như báo “Người cùng khổ”, “Nhân đạo”, “Tạp chí thư tín quốc tế”… Năm 1926, đồng chí trở thành học trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong những lớp huấn luyện cán bộ đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Từ một trí thức yêu nước, qua rèn luyện và thử thách, đồng chí trở thành một chính khách, một thành viên trong ban lãnh đạo của cách mạng Việt Nam.
Trong giai đoạn trước khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ (tháng 12-1946) đến tháng 1-1949, trên cương vị đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại Nam Trung Bộ, đồng chí đã có nhiều cống hiến trong xây dựng vùng tự do Nam - Ngãi - Bình - Phú; củng cố căn cứ địa kháng chiến; thực hiện khẩu hiệu tự lực cánh sinh, chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến trường kỳ.
Trên cương vị Phó Thủ tướng, rồi Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, trong hơn 30 năm đứng đầu Chính phủ, đồng chí đặc biệt quan tâm củng cố bộ máy chính quyền nhà nước. Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân, đồng chí nhấn mạnh nguyên tắc tổ chức của Nhà nước ta là tập trung dân chủ - trong đó, dân chủ và tập trung là hai mặt không thể tách rời, phải gắn bó, kết hợp chặt chẽ với nhau. Từ nhận thức lý luận đến tổ chức thực tiễn, đồng chí luôn trăn trở xây dựng một chính quyền thực sự của dân, do dân, vì dân; kiến tạo nền tảng cho xã hội mới, xã hội XHCN phù hợp với bản sắc dân tộc Việt Nam.
Quán triệt quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, đồng chí cho rằng, Đảng phải chăm lo cán bộ, đảng viên “như người làm vườn”, vừa vun xới, bồi dưỡng, vừa kiên quyết nhổ cỏ, trừ sâu tận gốc. Trước tệ quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, đồng chí yêu cầu phải “quét dọn mọi rác rưởi và dơ bẩn”, coi đó là điều kiện để tạo lập môi trường thuận lợi cho mọi công tác khác.
Tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng
Không chỉ là nhà lãnh đạo uy tín, đồng chí Phạm Văn Đồng còn là tấm gương tiêu biểu về đạo đức cách mạng. Ở đồng chí hội tụ những phẩm chất của người cộng sản trung kiên, tận trung với Đảng, với nước; tận hiếu với dân; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; nói đi đôi với làm; kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham ô, lãng phí; giàu lòng nhân ái và bao dung…
Với tinh thần nhân văn sâu sắc, đồng chí quan niệm bất kỳ ai là người Việt Nam, không phân biệt thành phần, ở trong nước hay ngoài nước, nếu có lòng yêu nước, mong muốn đóng góp cho dân, cho nước đều được trân trọng. Ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, trong các chuyến công tác tại Pháp, đồng chí đã gặp gỡ, cảm hóa, thuyết phục một số trí thức Việt kiều trở về Tổ quốc tham gia kháng chiến, xây dựng đất nước; đồng thời vận động nhiều trí thức ở vùng địch tạm chiếm tham gia cách mạng.
Trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, đồng chí luôn coi việc chăm lo lợi ích của nhân dân, giải quyết khó khăn cấp bách cho dân là nhiệm vụ hàng đầu. Đồng chí thường xuyên chỉ đạo các cấp, ngành tìm giải pháp khắc phục khó khăn, nâng cao đời sống nhân dân; đồng thời sẵn sàng nhận trách nhiệm về mình và về các cơ quan thuộc Hội đồng Bộ trưởng trước Quốc hội và nhân dân.
Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng ngày 6-7-1987, trước những khó khăn, yếu kém trong quản lý, điều hành KT-XH, đồng chí nhấn mạnh: “Nếu chúng ta không suy nghĩ ngày đêm để phấn đấu cho nền KT-XH có chuyển biến, có những bước phát triển để đời sống của nhân dân tốt hơn, đỡ khổ hơn, nếu chúng ta không làm như vậy, tôi nghĩ là chúng ta không xứng đáng”. Đồng chí coi việc khắc phục yếu kém trong công cuộc đổi mới là công việc văn hóa; ai không chấp nhận điều đó là “vô văn hóa”.
Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, đồng chí Phạm Văn Đồng khẳng định: Đổi mới là xây dựng đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân, là dân giàu, là xây dựng một nền văn hóa mới, xây dựng thành công CNXH. Đồng chí nghiêm khắc đòi hỏi bản thân và đội ngũ phải làm việc có năng suất, chất lượng; thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí.
* * *
Thành kính tưởng nhớ và tri ân công lao của đồng chí Phạm Văn Đồng cùng các lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân càng ý thức sâu sắc hơn trách nhiệm học tập, lao động, công tác, chiến đấu; nêu cao tinh thần đoàn kết, tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường; sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên CNXH.
