Kỷ cương phải được thể hiện qua việc chấp hành và thực thi pháp luật. Trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương phải được đánh giá bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Mọi chủ trương, giải pháp đều phải hướng đến bảo vệ tài nguyên, môi trường, giữ gìn cuộc sống bình yên và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.
Gia Lai có vị trí chiến lược quan trọng, địa bàn rộng, kết nối khu vực Tây Nguyên với duyên hải miền Trung, có hệ sinh thái rừng đa dạng và nguồn tài nguyên phong phú.
Những điều kiện đó mở ra cơ hội phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý địa bàn, phòng, chống tội phạm, khai thác và sử dụng tài nguyên, bảo vệ rừng và phòng, chống thiên tai.
Buông lỏng quản lý ở bất kỳ khâu nào cũng có thể gây thất thoát tài nguyên, ngân sách, làm suy thoái môi trường hoặc đe dọa sự an toàn của người dân. Những hậu quả đó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.
Từ phòng, chống ma túy, quản lý khoáng sản, bảo vệ và phát triển rừng đến phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, mỗi lĩnh vực đều đòi hỏi tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thực thi nghiêm pháp luật và phát huy vai trò của Nhân dân.
Tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28-7-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển cần được cụ thể hóa thành những nhiệm vụ và việc làm thiết thực ngay tại cơ sở.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý và trách nhiệm của người đứng đầu
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương phải bắt đầu từ việc chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa. Cơ quan quản lý phải bảo đảm công khai, minh bạch, thường xuyên kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm, đúng đối tượng, đúng hành vi, đúng thẩm quyền, không có ngoại lệ. Cần chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, quản lý hình thức, kiểm tra thiếu thường xuyên hoặc xử lý thiếu kiên quyết, dẫn đến vi phạm kéo dài và gây bức xúc trong Nhân dân.
Cấp ủy, chính quyền các cấp phải nắm chắc tình hình địa bàn, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Kết quả giải quyết kiến nghị, phản ánh của người dân và việc chấp hành pháp luật trên địa bàn là căn cứ đánh giá trách nhiệm thực thi nhiệm vụ.
Phân cấp, phân quyền phải gắn với kiểm soát quyền lực, hướng dẫn nghiệp vụ và tăng cường hậu kiểm để bảo đảm mọi nhiệm vụ đều có cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật và phát triển sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
Chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy
Tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục đe dọa an ninh, trật tự, sức khỏe cộng đồng và tương lai của thế hệ trẻ. Hoạt động giao thương, đi lại trên tuyến biên giới ngày càng phát triển có thể bị các đối tượng lợi dụng để mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy.
Trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm, các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương phải phối hợp chặt chẽ trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng ngay từ khu dân cư.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai phát hiện 390 vụ, bắt giữ 854 đối tượng phạm tội về ma túy và xử lý hành chính 241 vụ với 415 đối tượng. Toàn tỉnh đang quản lý 2.425 người thuộc các nhóm người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện. Tình hình trên đòi hỏi phải tăng cường quản lý địa bàn, thực hiện tốt công tác quản lý, hỗ trợ đối với từng nhóm, phòng ngừa tái nghiện và ngăn chặn tội phạm phát sinh.
Thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16-8-2019 và Kết luận số 132-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy, tỉnh xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt. Cần kết hợp chặt chẽ phòng ngừa xã hội với phòng ngừa nghiệp vụ, tăng cường kiểm soát các tuyến, địa bàn trọng điểm và triệt xóa các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy.
Đồng thời, cần thực hiện tốt công tác cai nghiện, quản lý sau cai và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Việc xây dựng xã, phường không ma túy phải bảo đảm thực chất, bền vững, lấy kết quả duy trì các tiêu chí làm căn cứ đánh giá.
Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu duy trì kết quả tại 28 xã, phường đã được công nhận không ma túy trong năm 2025, xây dựng thêm 40 xã, phường đạt tiêu chí, phấn đấu nâng tổng số lên 68 trong số 135 xã, phường.
Cấp ủy, chính quyền cơ sở phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn. Cần phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình, già làng, người có uy tín và cộng đồng dân cư trong tuyên truyền phòng, chống ma túy, phát hiện, tố giác tội phạm và giúp đỡ người sau cai nghiện.
Đồng thời, tăng cường phối hợp với lực lượng chức năng Campuchia trong trao đổi thông tin và đấu tranh với tội phạm ma túy trên tuyến biên giới. Giữ gìn cuộc sống bình yên của Nhân dân phải bắt đầu từ từng gia đình, từng thôn, làng, tổ dân phố.
Siết chặt quản lý khoáng sản, kiên quyết xử lý khai thác trái phép, bảo vệ tài nguyên và môi trường
Khoáng sản là nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là xây dựng kết cấu hạ tầng và triển khai các công trình, dự án trọng điểm. Việc quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản phải được thực hiện chặt chẽ ở từng khâu, từ quy hoạch, đấu giá quyền khai thác, cấp phép đến khai thác, vận chuyển, tập kết, tiêu thụ và phục hồi môi trường.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, theo số liệu, tỉnh đã tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với 52 khu vực mỏ, phát hiện và xử lý 112 vụ vi phạm, trong đó khởi tố 7 vụ án với 43 bị can.
Khai thác trái phép, khai thác vượt phạm vi, công suất hoặc độ sâu được cấp phép, vận chuyển và kinh doanh khoáng sản sai quy định có thể gây thất thoát tài nguyên, thất thu ngân sách, làm suy thoái môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Cần tăng cường kiểm tra việc cấp phép, thanh tra, giám sát hoạt động sau cấp phép và kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm. Khi xảy ra vi phạm, phải làm rõ trách nhiệm của cơ quan, cán bộ được giao quản lý địa bàn và xử lý theo quy định các trường hợp buông lỏng quản lý, bao che hoặc tiếp tay.
Thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10-2-2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh phải bảo đảm khai thác, sử dụng khoáng sản đúng quy hoạch, đúng quy định pháp luật, tiết kiệm và hiệu quả.
Hoạt động khai thác phải gắn với bảo vệ môi trường, phục hồi cảnh quan, bảo đảm an toàn, sinh kế và quyền, lợi ích hợp pháp của cộng đồng dân cư. Đồng thời, cần kịp thời tháo gỡ khó khăn để bảo đảm nguồn vật liệu hợp pháp cho các công trình, hạn chế nguy cơ thiếu hụt nguồn cung làm phát sinh khai thác, kinh doanh khoáng sản trái phép.
Giữ nghiêm kỷ cương trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng
Rừng có vai trò quan trọng trong bảo vệ nguồn nước, duy trì đa dạng sinh học, giảm nguy cơ thiên tai và tạo sinh kế lâu dài cho Nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa. Giữ vững diện tích, trữ lượng và chất lượng rừng góp phần bảo vệ môi trường sống, duy trì nguồn sinh thủy và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã trồng 15.375 ha rừng tập trung. Tuy nhiên, vi phạm pháp luật về lâm nghiệp vẫn diễn biến phức tạp, nhất là các hành vi phá rừng tự nhiên, khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép, lấn chiếm và sử dụng đất lâm nghiệp sai quy định. Thời tiết cực đoan làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, suy thoái rừng, đòi hỏi phải chủ động hơn trong quản lý, bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng trong tỉnh phát hiện 257 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, đã xử lý 145 vụ; diện tích rừng bị phá là 279.067 m². Số vụ vi phạm và diện tích rừng bị phá cho thấy cần tăng cường phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn vi phạm ngay tại cơ sở.
Tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12-1-2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Cần xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, lực lượng kiểm lâm và chủ rừng, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ. Phải phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất rừng. Đồng thời, cần kiểm tra, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo quy định các trường hợp thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, bao che hoặc tiếp tay cho vi phạm.
Bảo vệ rừng phải gắn với phát triển sinh kế bền vững cho người dân. Cần thực hiện hiệu quả việc giao rừng, giao đất lâm nghiệp, khoán bảo vệ rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng và hỗ trợ phát triển kinh tế dưới tán rừng theo quy định. Việc bảo đảm người dân được tham gia, được hưởng lợi chính đáng và có trách nhiệm cụ thể trong bảo vệ rừng sẽ giúp duy trì kết quả lâu dài.
Chủ động phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng, nơi ở và cuộc sống của Nhân dân
Với địa hình trải dài từ miền núi, cao nguyên đến đồng bằng và ven biển, Gia Lai thường xuyên đối mặt với bão, mưa lớn, lũ lụt, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán và thiếu nước. Bão số 13 và đợt mưa lũ lớn tháng 11-2025 đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Theo thống kê cả năm 2025, thiên tai làm 7 người chết, 4 người mất tích và 14 người bị thương. Toàn tỉnh có 1.191 ngôi nhà bị sập, cuốn trôi và 134.597 ngôi nhà bị hư hại. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 11.658 tỷ đồng. Những mất mát đó cho thấy bảo vệ tính mạng và bảo đảm nơi ở an toàn cho Nhân dân phải là ưu tiên hàng đầu trong công tác phòng, chống thiên tai.
Thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24-3-2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, các cấp, các ngành phải chủ động nhận diện nguy cơ, chuẩn bị phương án ứng phó và triển khai biện pháp giảm thiểu thiệt hại. Cần rà soát các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt để cảnh báo sớm và kịp thời di dời các hộ dân đến nơi an toàn. Đồng thời, phải kiểm tra an toàn hồ, đập và các công trình hạ tầng, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư phù hợp với từng tình huống, từng địa bàn. Cơ quan, địa phương được giao nhiệm vụ phải chủ động triển khai ngay từ khi có cảnh báo nguy cơ.
Trước mắt, cần đẩy nhanh tiến độ 16 dự án, phương án bố trí, ổn định dân cư khẩn cấp vùng thiên tai của tỉnh, gồm 13 dự án tái định cư tập trung và 3 phương án bố trí xen ghép, nhằm bố trí nơi ở an toàn cho 1.858 hộ dân thuộc diện phải di dời. Các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan phải khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, bồi thường, giải phóng mặt bằng, giao đất và đầu tư hạ tầng. Cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ đầu tư, từng địa phương và thời hạn hoàn thành từng phần việc để sớm đưa các hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm.
Địa điểm bố trí dân cư phải bảo đảm an toàn về địa chất, địa hình và khả năng thoát nước. Các công trình phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, đồng thời bảo đảm điều kiện thiết yếu về giao thông, điện, nước sinh hoạt, học tập và chăm sóc sức khỏe. Chính sách hỗ trợ phải được công khai, minh bạch. Chính quyền địa phương cần lắng nghe nguyện vọng chính đáng của người dân, kịp thời giải quyết vướng mắc trong quá trình di dời, xây dựng nhà ở và hỗ trợ sinh kế phù hợp để các hộ dân sớm an cư, ổn định sản xuất và đời sống.
Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong dự báo, cảnh báo sớm, quản lý nguồn nước và chỉ huy, điều hành ứng phó thiên tai. Phát huy phương châm “bốn tại chỗ”, huy động lực lượng vũ trang, các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia ứng phó, hỗ trợ Nhân dân. Công tác khắc phục hậu quả phải gắn với phục hồi sản xuất, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng trước thiên tai.
* * *
Phòng, chống ma túy, quản lý khoáng sản, bảo vệ và phát triển rừng, phòng, chống thiên tai đều đòi hỏi sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, sự chỉ đạo sát sao của chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ của cả hệ thống chính trị. Cần phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an, Quân đội, Kiểm lâm và các cơ quan chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Đồng thời, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát của cấp ủy và cơ quan chức năng, phát huy vai trò giám sát của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân. Công tác tuyên truyền, vận động cần giúp cán bộ, đảng viên và người dân hiểu rõ trách nhiệm, tự giác chấp hành pháp luật, kịp thời cung cấp thông tin về vi phạm và tích cực tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn an toàn cộng đồng.
Tăng cường kỷ cương và nâng cao hiệu lực quản lý phải tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật trong môi trường công bằng, minh bạch. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị và địa phương phải xác định rõ từng nhiệm vụ, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả cần đạt. Tiến độ và kết quả thực hiện phải được kiểm tra thường xuyên để kịp thời chấn chỉnh hạn chế, xử lý nghiêm sai phạm. Thực hiện tốt các nhiệm vụ này sẽ góp phần sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ rừng và môi trường, giữ vững an ninh, trật tự và bảo đảm cuộc sống bình yên của Nhân dân, tạo nền tảng để Gia Lai phát triển nhanh và bền vững.
THÁI ĐẠI NGỌC
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai