Rèn luyện kỹ năng quan sát

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tháng 5 năm ngoái, tôi đưa 2 con đến hồ bơi. Vì trời nắng nóng nên hồ bơi rất đông. Trẻ con đùa giỡn ở dưới nước, người lớn ở trên bờ, các bà mẹ nói chuyện với nhau, có người nhìn chăm chú vào điện thoại. Tôi nhìn 2 con bơi tung tăng. Đứa lớn biết bơi chút ít vì có học qua, còn em gái nhỏ 4 tuổi ôm phao bơi hình tròn, kẹp vào nách và tung tăng trong nước. Con gái tôi di chuyển ra xa hơn, rồi tụt tay khỏi phao bơi, chới với trong hồ nước.

Thấy vậy, tôi vội nhảy xuống hồ và bế con lên. Con gái tôi hoảng sợ, khóc thét lên, còn tôi và những người ở quanh hồ bị một phen bàng hoàng. Cho dù hồ bơi có nhân viên cứu hộ, có đầy đủ phương tiện, áo phao nhưng hàng trăm đứa trẻ đang đùa nghịch trong hồ, 2 nhân viên để mắt không xuể.

Hôm rồi tôi đọc báo, thấy có tin giáo viên dạy bơi dẫn học sinh đến hồ bơi, không may có học sinh tử vong do đuối nước. Đứa trẻ khá lâu mới được tìm thấy. Điều đó nói lên rằng mức độ chủ quan, kỹ năng quan sát của giáo viên chưa được trang bị đầy đủ. Dù chuyện buồn đã xảy ra, nhưng qua đó, mỗi người sẽ tự rút ra được bài học cho mình và bài học đó đối với nhiều người có thể trả giá bằng thời gian, sinh mạng, cơ hội.

Thực tiễn cho thấy, kỹ năng quan sát của nhiều người không được thực hành đầy đủ. Mà kỹ năng, nếu không thực hành thường xuyên thì sẽ không được củng cố và dần mất đi. Con người sinh ra, dùng mắt để quan sát, bao quát xung quanh để xem những nguy hiểm đến từ môi trường, những chú ý trong giao tiếp mà mọi người hay dùng từ “để ý” nhưng nếu lâu dần không chú ý quan sát thì kỹ năng không hình thành hoặc có nhưng không đầy đủ. Chẳng thế mà, cha ông ta đã dạy “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”. Đây không chỉ là lễ nghi, phép tắc mà còn là sự quan sát để thấy được nơi nào nên ngồi, ăn khi nào thì dừng.

Tôi làm ở môi trường giáo dục. Việc để ý những chi tiết để từ đó làm gương, giáo dục cho học sinh là rất cần thiết. Giáo dục gia đình cũng nên chú trọng để con trẻ tự lập, được về với tự nhiên, biết trồng cây, ngắm bông hoa ven đường, thưởng thức hương sắc của nó, từ những điều đó giúp con nhìn thế giới bằng lăng kính của mình, đa chiều, nhiều màu sắc, đặc biệt hình thành được cách thức tương tác, yêu thiên nhiên và qua đó con quan sát được nhiều hơn, tầm mắt hướng lên cao, mở ra xung quanh chứ không chỉ nhìn vào một vài điểm cố định (như việc lướt các thiết bị điện tử hiện nay). Tôi có đọc một cuốn sách đại ý nói rằng, ngày nay, vì phụ thuộc vào các thiết bị điện tử, công nghệ mà một số kỹ năng của con người dần mất đi. Chúng ta không phủ nhận những tiện ích mà sự phát triển của công nghệ mang lại, nhưng có một điều chắc chắn rằng, việc thường xuyên sử dụng các thiết bị công nghệ phần nào khiến khả năng quan sát của chúng ta giảm đi theo thời gian.

Trẻ con bắt chước người lớn để hình thành các kỹ năng cơ bản. Chính vì vậy mà cha mẹ cần hướng dẫn cho con, làm gương để con có thể hình thành và thường xuyên rèn luyện kỹ năng quan sát.

Có thể bạn quan tâm

Em Huỳnh Việt Triết giành vòng nguyệt quế “Đường lên đỉnh Olympia” Trường THPT chuyên Hùng Vương

Em Huỳnh Việt Triết giành vòng nguyệt quế “Đường lên đỉnh Olympia” Trường THPT chuyên Hùng Vương

(GLO)- Chiều 24-10, Trường THPT chuyên Hùng Vương (tỉnh Gia Lai) tổ chức vòng chung kết Cuộc thi “Đường lên đỉnh Olympia” cấp trường lần thứ IX, năm học 2026-2027. Sau khi chiến thắng ở câu hỏi phụ, em Huỳnh Việt Triết đã giành vòng nguyệt quế danh giá.

AI làm bài thay học sinh: Đã đến lúc phải đổi cách dạy và thi?

AI làm bài thay học sinh: Đã đến lúc phải đổi cách dạy và thi?

(GLO)- AI có thể giải bài tập, viết văn chỉ trong vài giây, nhưng nếu học sinh phụ thuộc vào câu trả lời có sẵn, khả năng tư duy độc lập có thể bị ảnh hưởng. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách học để người học làm chủ công nghệ, không để AI suy nghĩ thay mình.

Vụ học sinh lớp 1 tử vong ở Hải Phòng: Rà soát quy trình quản lý, đón trả trẻ

Vụ học sinh lớp 1 tử vong ở Hải Phòng: Rà soát quy trình quản lý, đón trả trẻ

(GLO)- Từ vụ học sinh lớp 1 tử vong trong khuôn viên trường sau giờ tan học tại Trường Tiểu học An Dương (phường An Dương), lãnh đạo TP. Hải Phòng yêu cầu làm rõ trách nhiệm của nhà trường, giáo viên và những người liên quan; đồng thời rà soát quy trình quản lý, giám sát, đưa đón, bàn giao học sinh.

114 trường có trên 100 lớp sau sắp xếp: Chính phủ yêu cầu rà soát, điều chỉnh

114 trường có trên 100 lớp sau sắp xếp: Chính phủ yêu cầu rà soát, điều chỉnh

(GLO)- Chính phủ yêu cầu rà soát 114 trường có trên 100 lớp sau sắp xếp, kịp thời điều chỉnh những cơ sở vượt khả năng quản trị, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, an toàn và quyền học tập của học sinh. Việc rà soát, điều chỉnh phải hoàn thành trong tháng 10-2026.

null