Nhất định tôi phải lên Na Rì

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Hàng chục năm trôi qua, vết thương do bom đạn khiến tôi đau mười phần thì vết thương lòng về tình cảm của tôi với Sao đau gấp trăm, gấp ngàn lần...
Có những sự kiện dù đã lùi rất xa, đã lâu lắm nhưng ta không bao giờ quên, không thể nào quên. Nó in đậm trong ký ức ta không thể phai mờ. Đó là vào tháng 2-1963, gia đình tôi cùng với 32 gia đình khác từ tỉnh Thái Bình lên đường đi kinh tế mới tại bản Nà Tảng, xã Trần Phú, huyện Na Rì. Năm ấy tôi 18 tuổi, đang học lớp 9 và phải bỏ học giữa chừng để theo gia đình.
Niềm vui trên vùng đất mới
Chúng tôi đi ôtô sang Nam Định rồi đi tàu lên Thái Nguyên, rồi lại đi ôtô lên Bắc Kạn. Khi lên đến huyện Na Rì, chúng tôi xuống xe, bắt đầu tay xách nách mang, gánh gánh gồng gồng, cuốc bộ vào Nà Tảng. Đường vào Na Rì hồi ấy là đường mòn cheo leo trên sườn núi. Tôi có 3 đứa em. Đứa lớn cuốc bộ. Đứa giữa tôi cõng. Còn đứa em út thì bố bỏ vào quang gánh. Không biết chúng tôi đi qua bao nhiêu quả đồi, bao nhiêu khu rừng rậm mới tới được bản Nà Tảng.
 
Tác giả (thứ tư, từ trái qua) trước lúc cùng gia đình đi kinh tế mới ở Na Rì
Tác giả (thứ tư, từ trái qua) trước lúc cùng gia đình đi kinh tế mới ở Na Rì
Khu nhà của dân kinh tế mới Thái Bình được làm bằng tranh tre nứa lá, trên một quả đồi rộng. Xung quanh là ruộng bậc thang. Dưới chân đồi là dòng suối trong vắt.
Chưa từng đi xa, bà con Thái Bình nói chung và anh em tôi nói riêng lạ lẫm lắm. Nhưng rồi sau 3 tháng, 6 tháng cũng quen dần. Bà con miền xuôi đến chơi với bà con dân bản. Bà con dân bản lại đến chơi với bà con miền xuôi. Đã chơi với nhau là phải có rượu. Đêm đêm, bao nhiêu câu chuyện miền ngược, miền xuôi diễn ra rôm rả trong các tiệc rượu giữa núi rừng.
Riêng tôi đã học gần xong lớp 9 nên được xã mời làm giáo viên bình dân học vụ dạy chữ, dạy toán cho các em trong bản. Trong số 15 học trò, có Sao - cô gái Tày kém tôi 1 tuổi. Sao học dở cấp 2, được tôi xếp vào học lớp 6. Ngoài giờ học chính hằng ngày, bố mẹ Sao còn nhờ tôi phụ đạo thêm buổi tối để sau này Sao có thể làm cán bộ xã.
Ở bản này, kể cả ở xã này, từ xưa đến nay, hiếm có người có trình độ lớp 9 như tôi. Hình như tôi ăn nói cũng "có duyên" nên bố mẹ Sao và ba chị em gái Sao, người nào cũng quý và coi tôi như người thân trong nhà. Những buổi tối tôi đến, hầu như hôm nào gia đình cũng tổ chức tiệc sắn nướng, ngô nướng, thậm chí tiệc rượu thết đãi.
Sao là cô gái đẹp, có thể nói là "hoa khôi của núi rừng". Tôi ngây ngất trước sắc đẹp hồn nhiên tinh khiết của Sao. Vẻ đẹp của Sao có thể ví như cảnh ban mai của núi rừng Tây Bắc. Đó là đỉnh núi xanh cổ quàng mây trắng, là hơi sương sớm trong lành, là tiếng suối róc rách reo vui, là con nai vàng ngơ ngác, là tiếng hoẵng "toác, toác", là trăm ngàn tiếng líu lo ríu rít chim trời...
Sao cũng là một cô gái thông minh. Sao tiếp thu nhanh, có nhiều sáng tạo. Tôi dạy Sao về kiến thức sử, địa, toán, lý, hóa; Sao dạy lại tôi nhiều điều về văn hóa dân tộc, văn hóa núi rừng. Có nhiều lúc, tôi cứ ngây người ra trước cô học trò.
Phiên chợ hạnh phúc
Một chủ nhật, tôi và Sao rủ nhau đi chợ huyện Na Rì. Chợ cách Nà Tảng gần 30 km. Tôi và Sao đi từ sớm tinh mơ, gần 10 giờ mới tới chợ. Chợ huyện họp dưới một thung lũng rộng có nhiều nhà dân, có cả cánh đồng xanh mướt, xung quanh là núi non bao bọc.
Buổi chiều, chúng tôi về, qua được 2 quả đồi thì trời đổ mưa như trút, màn đêm cũng sắp sửa ập xuống. Thấy có ngôi nhà sàn trên sườn núi cách đường đi một đoạn xa xa, hai đứa bảo nhau cố gắng trèo lên trên đó để trú ẩn. Ngôi nhà này bỏ hoang, chủ nhân dọn đi nhưng cũng còn để lại ít củi và một số đồ dùng, vật dụng có thể sử dụng được.
Màn đêm buông xuống nhanh chóng trùm lấy núi rừng. Bên ngoài vẫn mưa như trút. May mắn, tôi mang theo bật lửa và giấy. Từ hồi ở rừng, trong túi tôi bao giờ cũng có bật lửa và giấy bút. Giấy bút để tôi thỉnh thoảng làm thơ (tôi mê thơ từ nhỏ). Bật lửa để chống lại ve, vắt khi cần thiết.
Sẵn có củi, hai đứa đốt lửa lên cho ấm. Quần áo ướt sũng. Chúng tôi cởi quần áo ngoài vắt khô rồi phơi lên chiếc sào tre gần bếp lửa. Chúng tôi lấy bánh ra ăn và đun nước uống (may nhà sàn này lại còn cái ấm đun nước).
Đêm ấy, bên bếp lửa hồng, tôi và Sao ngồi nói chuyện suốt đêm. Càng ở bên Sao, tôi càng phát hiện cái duyên thầm của Sao. Người ta bảo đẹp người thì hay xấu nết. Nhưng đối với Sao thì hoàn toàn không phải như vậy.
Đến gần sáng, tôi và Sao nằm lăn ra nhà sàn cho đỡ mỏi. Hai đứa nằm sát bên nhau nhưng cố gắng vẫn giữ một khoảng cách. Tôi giả vờ nằm im như ngủ, không động đậy. Tôi nghe rõ từng hơi thở gấp gáp của Sao. Mùi thơm con gái quyến rũ lạ lùng... Nhưng tôi cố nén lòng lại.
Thế rồi hai đứa cũng ngủ được một giấc bình yên. Nhờ giời, không sao cả.
Sáng hôm sau, trời yên gió lặng. Chúng tôi quyết định từ giã ngôi nhà sàn ân nhân, ra đường về bản. Đi chừng 2 km, chúng tôi giật mình nghe thấy tiếng nước chảy ào ào. Trước mặt chúng tôi, hôm qua còn là con suối cạn lội đến mắt cá chân, hôm nay đã thành một dòng sông lớn cuốn phăng cả những cây rừng theo dòng chảy của nó. Đứng tần ngần một lúc lâu, hai đứa đành phải quay về ngôi nhà sàn đêm qua.
Đành phải quay về nhà sàn nhưng thật lòng, trong bụng tôi mừng khấp khởi vì lại được một ngày nữa chỉ có tôi và Sao ở bên nhau. Sao bảo: "Hôm nay anh giảng cho em mấy bài lý, hóa hôm nọ em chưa hiểu". Thế là tôi mang hết vốn liếng của mình để giảng cho Sao. Cứ nhìn vào đôi mắt long lanh lúng liếng, nhìn vào cái miệng cười tươi như đóa hoa rừng của em, những vốn liếng hơi bị ít ỏi của tôi lại bay đi đâu mất cả. Tôi lại phải huy động lại, nhớ lại... Nhiều lúc tôi không hiểu mình đang nói những gì. Thế mà em, đôi mắt của em cứ long lanh, cái miệng như nụ hoa kia cứ chúm chím đợi chờ.
Ngày hôm ấy trôi đi nhanh quá. Rồi đến đêm. Đêm ấy, chúng tôi quấn lấy nhau, trao cho nhau nụ hôn đầu và một lời hẹn ước. May sao hai đứa vẫn còn nén lòng giữ được trinh tiết "để dành" cho nhau vào một "ngày lành tháng tốt".
Biệt ly không hẹn ước
Nhưng, cái "ngày lành tháng tốt" ấy mãi mãi không bao giờ diễn ra. Không ngờ, lần đầu tiên hai đứa quấn lấy nhau cũng là lần cuối cùng... Ngày hôm sau, chúng tôi về bản thì tôi có quyết định lên nhận chức cán bộ tuyên huấn huyện. Rồi sau đó, tôi có lệnh lên đường ra trận cùng với lớp tân binh của Na Rì đi B (vào Nam chiến đấu) năm ấy. Tôi không kịp về từ biệt Sao và gia đình nữa. Rồi sau đó ít lâu, bố mẹ tôi cũng chuyển về Thái Bình sinh sống.
Sau 10 năm chiến trường, tôi trở về với một thân hình còm nhom và 15 vết thương trong người. Tự nghĩ với thân hình và sức khỏe như thế này, có lẽ tôi không thể nào mang lại hạnh phúc cho Sao được. Cũng đã 10 năm rồi, có thể Sao đã có một mái ấm, tôi không nên đến làm đảo lộn cuộc sống của em, vì thế tôi quyết định không lên Na Rì nữa.
Tôi cũng không có ý định lấy vợ. Nhưng vì bố mẹ thúc giục nhiều quá. Hơn nữa, có Ngoan là cô gái nết na, thùy mị ở cùng xóm. Những năm tôi đi chiến đấu xa nhà, Ngoan vẫn thường tới thăm nom, chăm sóc bố mẹ tôi. Mãi 3 năm sau, tôi cưới Ngoan.
Nhờ giời, sức khỏe của tôi dần dần bình phục. Tình yêu giữa tôi và Ngoan nảy nở và lớn lên dần. Chúng tôi có được 2 đứa con: 1 gái, 1 trai kháu khỉnh.
Thời gian cứ vô tình trôi đi. Vết thương cũ cứ đêm ngày hành hạ thể xác tôi. Nhưng những vết thương ấy hành hạ tôi mười phần thì vết thương lòng về tình cảm của tôi với Sao đau hơn gấp trăm, gấp ngàn lần. Nó cứ đau đớn, giằng xé tâm can tôi không khi nào nguôi đi được.
Không! Không! Không! Dù có già, dù có yếu, dù có đau mấy đi nữa, tôi cũng phải lên Na Rì một lần cuối. Nhất định, nhất định tôi phải lên Na Rì một lần cuối... 
PHẠM MINH GIANG (NLĐO)

Có thể bạn quan tâm

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Giữa miền biên viễn phía tây Gia Lai, trên dòng Pô Kô hùng vĩ, hàng chục gia đình từ Tây Nam bộ tìm đến lập nghiệp, dựng nên những căn nhà nổi chông chênh giữa sóng nước. Cuộc mưu sinh lặng lẽ thể hiện nghị lực của con người, ý chí bám trụ và khát vọng sống chan hòa cùng sông nước.

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

(GLO)- Ẩn giữa rừng sâu xã Krong (tỉnh Gia Lai), những căn lán nhỏ được dựng ngay dưới gốc giáng hương cổ thụ. Đó là nơi lực lượng bảo vệ rừng ăn ngủ, thay nhau canh giữ từng cây hương quý - những “báu vật” của đại ngàn.

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí bầu cử nơi biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí ngày hội lớn của toàn dân nơi biên giới

(GLO)- Những ngày cận kề cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) phối hợp với chính quyền, già làng, người uy tín đến từng làng tuyên truyền, vận động bà con sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của toàn dân.

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

null