Đại Lải, mãi tuôn trào sức trẻ - Bài cuối: Nơi xuất hiện nhiều kiện tướng...

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Ở thời điểm hiện nay, khó có thể hình dung những thanh niên xung phong (TNXP) chân đất, đầu trần và những phương tiện thô sơ lại có thể làm nên một công trình quy mô như hồ Đại Lải.

Dưới lá cờ Tổ quốc, cờ Đoàn tung bay trong gió, không khí lao động ban ngày hăng say, ban đêm rộn vang tiếng hát. Tại đây đã xuất hiện những kiện tướng gánh đất, kiện tướng đẩy xe…

Bà Phạm Thị An, ở xã Liên Mạc (Mê Linh) có thể gánh từ 90 – 120 kg/lượt, được kết nạp Đảng ngay trên công trường.
Bà Phạm Thị An, ở xã Liên Mạc (Mê Linh) có thể gánh từ 90 – 120 kg/lượt, được kết nạp Đảng ngay trên công trường.

Ngày gánh đất, đêm ca hát, học tập

Tiếp mạch chuyện về những ngày làm việc trên đại công trường thủy nông hồ Đại Lải, bà Nguyễn Thị Kim Thao 83 tuổi, người ở xã Vĩnh Thịnh (Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) nhớ lại: “Cổ nhân có câu “vạn sự khởi đầu nan”, quả thật đúng. Những ngày đến công trường vô cùng khó khăn, thiếu thốn. Bữa ăn kham khổ, gạo không đủ no phải trộn thêm ngô, khoai, sắn. Thức ăn mỗi ngày khi có thêm một vài miếng thịt, đậu, còn lại là rau. Còn ở thì làm lán trại bằng nứa, lợp mái tranh. Chị em ngủ tập trung từng lán; quần áo, chăn màn thiếu thốn. Những ngày đông về giá buốt chúng tôi phải ôm nhau ngủ cho đỡ lạnh”.

Bà Thao cho biết, công việc hàng ngày của bà chủ yếu là gánh đất vì máy móc rất ít. “Ngày nắng cũng như ngày mưa, đầu trần chân đất, chúng tôi gánh từng gánh đất, đá từ suối lên bờ. Có nơi suối sâu 20 -25m. Rồi lại gánh từ đồi cao xuống đập 1, đập 2, đập 3. Những ngày đầu, nhiều người chưa quen, vai sưng tím. Có người chân tay phồng rộp nước vì đẩy xe cút kít chở đất lên bờ, xuống suối. Nhưng với tinh thần của tuổi trẻ, sức khỏe của thanh niên, khó khăn vất vả đó nhanh chóng qua đi. Có những gánh đất ban đầu chỉ xúc vài xẻng, sau dần lên 50-60kg, có người gánh lên 80kg vẫn đi thoăn thoắt. Nhiều người đã trở thành dũng sỹ - chiến sỹ thi đua trong các chiến dịch vận chuyển.

Bà Thao kể, để vơi đi nỗi buồn, sự mệt nhọc, khơi dậy tinh thần cho anh chị em, sau ngày lao động vất vả, các chương trình văn nghệ, buổi giao lưu thể thao, các lớp học bổ túc văn hóa được tổ chức vào mỗi buổi chiều, tối. Tiếng hát át sự mệt nhọc, làm cho cuộc sống thêm vui tươi. Cả công trường giống như một đại gia đình, sống hòa thuận, chân thành, coi nhau như anh chị em ruột.

Ông Lê Đức Thịnh (thứ 2 từ trái sang) trong lần đi thu thập thông tin phiên hiệu đơn vị TNXP.
Ông Lê Đức Thịnh (thứ 2 từ trái sang) trong lần đi thu thập thông tin phiên hiệu đơn vị TNXP.

Ông Lê Đức Thịnh ở xã Minh Quang, huyện Tam Đảo là một trong những TNXP có mặt sớm nhất ở công trường. Lúc đó, ông Thịnh và hàng nghìn TNXP khác chính là đội quân chủ lực đảm nhiệm tất cả các khâu kỹ thuật, từ phá đá, nổ mìn, tuyển chọn nguyên vật liệu, cát sỏi đến làm cốp-pha, cạo sắt rỉ, đổ bê tông...

Ông Thịnh nhớ lại, trên công trường hàng ngày có hơn một nghìn người tham gia. Lớp lớp người đội nón, đội mũ lá, quần áo muôn màu sắc, đan xen là các lán trại cắm cờ đỏ sao vàng và lá cờ Đoàn tung bay trong gió. Mỗi người mỗi việc, người đào mương, khơi ngòi, xẻ rãnh, đắp đập, người đầm nền, vận chuyển đất đá. Còn đội của ông thì nổ mìn, phá đá, khai thác cát sỏi, khiêng ống thép mạ kẽm để lắp ống cống. Một đội khác có kỹ thuật cao hơn thì đổ bê tông cống, đập tràn xả lũ…

Ông Nguyễn Tiến Thông, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phúc Yên, cho biết, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã phê duyệt chủ trương xây dựng tượng đài TNXP xây dựng hồ Đại Lải nằm cạnh hồ, hiện đang trong quá trình chuẩn bị mặt bằng để khởi công. Ngoài ra, thành phố Phúc Yên bố trí một phần diện tích tại nhà điều hành BQL hồ Đại Lải để trưng bày những kỷ vật của TNXP xây dựng hồ Đại Lải để phục vụ khách đến tham quan, ghi nhận công lao to lớn của các TNXP tham gia xây dựng nên hồ Đại Lải.

Chuyện của những kiện tướng

Ông Thịnh kể rằng, những ngày đó vất vả nhưng lại rất vui vẻ lạc quan, nhất là những ngày công trường có đợt thao diễn. Các cuộc thi giữa các phân đội, liên đội được tổ chức như thi đổ bê tông, gánh đất đá, đẩy xe cút kít, kè bờ đập hay gánh đất hoàn thổ các cửa khẩu tùy thuộc vào tiến độ của công trường. Những ngày thao diễn là những ngày năng suất lao động ở công trường đạt cao nhất. Cả công trường rộn ràng tiếng loa tuyên truyền, cổ động. Lãnh đạo Tỉnh đoàn, Ban chỉ huy công trường cũng đến động viên. Nhiều kiện tướng gánh đất, kiện tướng đẩy xe cút kít được vinh danh như chị Nguyễn Thị Mạc, ở xã An Tường (Vĩnh Tường); Phạm Thị An, ở xã Liên Mạc (Mê Linh) có thể gánh từ 90 - 120 kg/lượt; hay các anh Tùng, anh Xê đẩy những chiếc xe cút kít chở đất nặng 140 - 150 kg… Có người được kết nạp Đảng ngay trên công trường như chị Phạm Thị An vì có nhiều thành tích xuất sắc. Chị An khi đó mới 20 tuổi, nhiều lần đạt danh hiệu kiện tướng tại các kì thao diễn.

Bà Nguyễn Thị Kim Thao (thứ 2 từ phải sang) 83 tuổi, người ở xã Vĩnh Thịnh (Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc).
Bà Nguyễn Thị Kim Thao (thứ 2 từ phải sang) 83 tuổi, người ở xã Vĩnh Thịnh (Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc).

Ông Thịnh cho biết, trong gần 4 năm sát cánh bên nhau, sau những buổi lên lớp học văn hóa sau giờ đi làm, tất cả những đội viên có trình độ văn hóa thấp đã được đào tạo đến hết cấp I. Qua những buổi học, buổi giao lưu, thi đua trên công trường nhiều mối tình đẹp và trong sáng cũng nảy nở trong những ngày tháng sôi nổi ấy. Như mối tình của ông Thịnh và vợ ông là bà Bùi Thị Quốc. Trong những ngày tháng gian khổ đó, ông bà Thịnh - Quốc từng cùng nhau chia ngọt sẻ bùi. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở công trình Đại Lải cả hai đã cùng nhau về làm việc tại Nông trường Tam Đảo rồi kết hôn, sinh con, lập nghiệp.

Ông Thịnh cũng không thể nào quên ngày công trình hoàn thành và các lán, trại được dỡ đi. Đứng trên đập phía Đông, ông chứng kiến cảnh nước cuồn cuộn chảy qua công trường 2 và cống Đồng Đò với kênh dẫn 11km; còn đứng trên đập phía Tây sẽ thấy kênh dẫn 5,6 km. Ở đó, ông cảm nhận sức mạnh của những con nước đang băng băng về với ruộng đồng, thấy được sức mạnh của sự đoàn kết, của tập thể thanh niên.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch hội Cựu TNXP tỉnh Vĩnh Phúc kể, năm 1951, Bác Hồ đến thăm Liên phân đội TNXP 312, Vĩnh Phúc đang làm nhiệm vụ tại cầu Nà Cù, thôn Nà Tu, xã Cẩm Giàng (Bạch Thông, Bắc Kạn) do lập được nhiều chiến công xuất sắc. Bác Hồ đã tặng đơn vị 4 câu thơ: “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”. Bốn câu thơ sau này trở thành tài sản vô giá của mỗi người dân Việt Nam, là kim chỉ nam hành động cho thế hệ trẻ ngày nay và mãi mãi mai sau.

Theo ông Quang, câu chuyện trên là tiền đề để năm 1959, TNXP Vĩnh Phúc đã cùng nhau đoàn kết, quyết tâm làm nên đại công trình thủy nông hồ Đại Lải, góp phần cải thiện đời sống nhân dân, tăng nguồn lương thực cho quân đội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Theo Đức Anh (TPO)

Có thể bạn quan tâm

Ngày mới bên sông Pô Cô

E-magazine Ngày mới bên sông Pô Cô

(GLO)- Sớm mai ở Ia Krái, dòng Pô Cô uốn lượn như dải lụa bạc giữa mênh mông cây cối. Nước sông lăn tăn, gợn sóng nhỏ vỗ vào bãi cát vàng, len qua vườn rẫy, tạo thành một bản hòa ca của thiên nhiên và con người.

Giữ cây thuốc quý giữa đại ngàn An Toàn

Giữ cây thuốc quý giữa đại ngàn An Toàn

(GLO)- Tự xa xưa người Bahnar ở đại ngàn An Toàn (tỉnh Gia Lai) đã biết sử dụng nhiều loài cây rừng để làm thuốc chữa bệnh. Kinh nghiệm được chắt lọc qua nhiều thế hệ, không chỉ chăm sóc sức khỏe cộng đồng mà còn thể hiện sự am hiểu sâu sắc về tự nhiên, góp phần gìn giữ giá trị y học dân gian.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ cuối: Xây dựng thế trận lòng dân- tường lửa ngăn tà đạo

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ cuối: Xây dựng thế trận lòng dân- tường lửa ngăn tà đạo

(GLO)- Ba đối tượng cốt cán cuối cùng của tà đạo “Hà Mòn” bị bắt giữ tại khu vực núi Jơ Mông (giáp ranh xã Hra và xã Lơ Pang) vào ngày 19-3-2020 đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng, khép lại hành trình đấu tranh kéo dài hơn một thập kỷ.

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Bấp bênh xóm chài vùng biên

Bấp bênh xóm chài vùng biên

(GLO)- Xóm chài trên mặt hồ thủy điện Sê San (làng Tăng, xã Ia O) hiện có 17 hộ với 58 nhân khẩu, đến từ các tỉnh ở miền Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Không đất ở, thiếu giấy tờ tùy thân, họ tự dựng nhà bè, bám lấy con nước để mưu sinh.

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

(GLO)- Ẩn giữa rừng sâu xã Krong (tỉnh Gia Lai), những căn lán nhỏ được dựng ngay dưới gốc giáng hương cổ thụ. Đó là nơi lực lượng bảo vệ rừng ăn ngủ, thay nhau canh giữ từng cây hương quý - những “báu vật” của đại ngàn.

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí bầu cử nơi biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí ngày hội lớn của toàn dân nơi biên giới

(GLO)- Những ngày cận kề cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) phối hợp với chính quyền, già làng, người uy tín đến từng làng tuyên truyền, vận động bà con sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của toàn dân.

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

(GLO)- “Chuyện giặc Pháp xâm lăng ngang ngược, xin ra lịnh cho người có đạo giúp nước lập công, ai phản nghịch sẽ giết cả họ. Kẻ có đạo dù có thịt nát xương tan cũng cố báo đền ơn nước, quyết chẳng hai lòng”.

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

null