Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai thực hiện chuyên đề Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao” - vỏ bọc tội phạm mua bán người, phản ánh thực trạng này nhằm nâng cao cảnh giác trong cộng đồng.
Trước đây, tội phạm mua bán người thường hoạt động lén lút tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ nhạy cảm như karaoke, nhà nghỉ, thì nay đã chuyển hướng sang không gian mạng, nơi bẫy rập được giăng sẵn tầng tầng lớp lớp.
Trên các nền tảng Facebook, Zalo, TikTok, những tin tuyển dụng “hấp dẫn” xuất hiện dày đặc: “Việc nhẹ, thu nhập 15-20 triệu đồng/tháng”, “Làm games tại nước ngoài, bao ăn ở”, “Không cần giấy tờ, có người đón tận nơi”… Nhưng đằng sau lớp vỏ hào nhoáng ấy là một chuỗi bi kịch, bị tước đoạt tự do, bóc lột sức lao động, hành hạ thể xác lẫn tinh thần và biến thành món hàng mua đi bán lại.
Từ “món hàng” bị rao bán, sang tay…
Theo thượng tá Nguyễn Ngọc Lâm-Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh), các đối tượng tổ chức mua bán người theo mô hình “chăn dắt”, thuê nhà nghỉ, homestay, chung cư để quản lý người sa bẫy, nhất là các cô gái tuổi vị thành niên, rồi “chuyển giao” cho nhau phục vụ tại các quán karaoke, cà phê trá hình. Tháng 8-2025, lực lượng Công an đã phá tan một nhóm gồm 8 đối tượng hoạt động theo kiểu này.
Một trong những nạn nhân là em T.B.N. (SN 2012, phường Quy Nhơn Tây). Hoàn cảnh khó khăn, là con thứ hai trong gia đình có 3 chị em, N. chỉ học hết lớp 6 rồi nghỉ ở nhà. Thiếu hiểu biết lại khao khát sớm kiếm tiền phụ giúp cha mẹ, N. dễ tin vào những lời rao “việc nhẹ, lương cao, không cần bằng cấp, được đào tạo” trên mạng xã hội.
Từ đó, em bị các đối tượng lừa đưa đi làm phục vụ tại các quán karaoke, liên tục bị chuyển chỗ ở, hăm dọa và khống chế. Ban đầu, N. làm tiếp viên tại một quán karaoke ở phường Quy Nhơn, nhưng vì “nợ tiền ăn ở”, em bị “sang tay” qua nhiều chủ khác nhau, di chuyển liên tục từ Gia Lai, Đắk Lắk đến Đà Nẵng.
“Cứ mỗi lần bị chuyển, họ lại báo với con là trừ nợ, nhưng số tiền nợ chẳng bao giờ hết. Con bị giữ điện thoại, không được gọi về nhà, trái lệnh là bị đánh”, N. kể trong nước mắt. Đến tháng 8-2025, lực lượng Công an giải cứu N. thành công, đưa em về với gia đình, khi bắt quả tang tên Thái Văn Hòa (SN 1987, tỉnh Quảng Ngãi) đang nhận 60 triệu đồng tiền “chuộc người” mà thực chất là mua bán người.
Ông T.N.T, cha của N, nghẹn ngào: “Con tôi giờ vẫn sợ hãi, suốt ngày chỉ quanh quẩn trong nhà. Gia đình động viên hoài mà cháu chưa thể trở lại bình thường”.
Trong khi đó, tên Nguyễn Tấn Vũ (SN 2001, tỉnh Quảng Ngãi, quản lý karaoke ở phường Hoài Nhơn) điều hành một đường dây bóc lột sức lao động núp bóng “quản lý quán karaoke”. Tên Vũ chiêu dụ nhóm thiếu nữ 14-15 tuổi từ tỉnh Khánh Hòa ra phường Hoài Nhơn với lời hứa “việc nhẹ, lương cao”, rồi ép các em làm tiếp viên phục vụ khách.
Các em bị buộc ở tập trung tại nhà nghỉ, làm việc liên tục tại nhiều quán karaoke. Mỗi suất phục vụ khách, Vũ thu 200 nghìn đồng, chỉ cho các em giữ lại 100 nghìn đồng. Để giữ chân nhân viên, Vũ đặt ra đủ kiểu phạt: Đi muộn, về trễ, ra ngoài không xin phép… đều bị phạt, trừ tiền.
Em L.T.N.T. (SN 2010, tỉnh Khánh Hòa) là một trong những nạn nhân của Vũ. Trong thời gian làm việc, T. nợ hơn 10 triệu đồng và muốn rời đi tìm công việc khác, nhưng Vũ yêu cầu phải trả đủ tiền mới được phép đi. Qua giới thiệu, T. liên hệ và xin làm tiếp viên tại chỗ của Lê Minh Tài (phường Quy Nhơn Bắc) và được đồng ý với thỏa thuận làm tiếp viên rót bia, bấm bài hát cho khách, mỗi lần tiếp “bàn”, T. chia cho Tài 100 nghìn đồng.
Hiện cơ quan chức năng đã khởi tố 2 tên Vũ, Tài về cùng hành vi vi phạm “Mua bán người dưới 16 tuổi”.
Một vụ việc khác, bé gái H’T. (SN 2012, xã Ia Pa) cũng bỏ nhà ra đi với mong muốn kiếm tiền phụ giúp gia đình. Do nghỉ học sớm, thiếu hiểu biết, lại nuôi ảo tưởng “kiếm tiền nhanh”, H’T. đã tin lời một người lạ quen qua mạng xã hội, hứa hẹn “việc nhẹ, thu nhập cao” ở tỉnh Thái Nguyên.
Tin tưởng vào lời mời chào và nuôi hy vọng đổi đời, H’T. đã lén gia đình cùng bạn đón xe lên Pleiku, rồi tiếp tục đi xe khách ra Bắc. Tại đây, em bị các đối tượng lừa ép phục vụ rót bia trong quán karaoke, phải làm việc trong môi trường độc hại, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm và bị bóc lột sức lao động.
Rất may, sau khi nhận được tin báo, Công an xã Ia Pa phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ đã nhanh chóng xác minh, truy tìm và đến ngày 25.8.2025, đưa H’T. trở về nhà an toàn.
… đến cạm bẫy xuyên biên giới
Không chỉ hoạt động trong nước, nhiều đường dây còn mở rộng phạm vi ra nước ngoài, núp bóng chiêu trò “việc nhẹ, lương cao” với các chiêu thức tuyển lao động làm games tại nước ngoài, bao ăn ở; thu nhập 15 - 20 triệu đồng/tháng; không cần kinh nghiệm, để lừa người Việt xuất cảnh trái phép.
Trường hợp của T.M.K. (SN 2005, phường An Nhơn Bắc) là một ví dụ điển hình cho thủ đoạn tinh vi của tội phạm mua bán người. Là sinh viên năm 2 tại TP Hồ Chí Minh, K. tìm việc làm thêm qua mạng và được một tài khoản có tên “Trần Khôi” mời chào công việc “chở hàng gia dụng” với mức lương hấp dẫn 15 triệu đồng/tháng. Tin tưởng, em làm theo hướng dẫn, song khi đến điểm hẹn, em bị ép lên một chiếc taxi đã chờ sẵn. “Vừa lên xe, em không thể liên lạc với ai khác, điện thoại bị vô hiệu hóa, chỉ còn kết nối với người hẹn công việc…”-K. nhớ lại.
Tại nơi bị đưa đến, K. bị buộc sử dụng tài khoản mạng xã hội có sẵn để lừa đảo người khác. Hơn 4 tháng sau K. mới được lực lượng chức năng giải cứu thành công. “Ai tỏ ý chống đối đều bị đánh, nhốt hoặc dọa bán sang Myanmar. Em từng nghĩ sẽ không bao giờ có cơ hội trở về”-K. nghẹn ngào kể lại.
K. kể, nơi bị giam giữ và ép làm việc có rất nhiều người trẻ trong độ tuổi từ 16-25. Nhiều người trong số đó, cũng như cô, chỉ mong tìm được việc làm thêm để có thu nhập trang trải việc học và cuộc sống. Nhưng chính sự nhẹ dạ, thiếu cảnh giác đã khiến họ trở thành nạn nhân của những kẻ mua bán người đội lốt “nhà tuyển dụng”.
Cũng vì nhẹ dạ, N.T. (SN 2005, phường Bồng Sơn) suýt mất mạng nơi đất khách. Tháng 6-2024, do túng quẫn, T. rao bán thận trên mạng, liền được đối tượng lạ liên hệ, hứa hẹn “qua Thái Lan bán thận giá cao, sau đó có việc làm ổn định”. Tin lời, T. đi theo hướng dẫn nhưng bị đưa sang Campuchia. Tại đây, T. bị tịch thu toàn bộ giấy tờ tùy thân, điện thoại và bị “giam lỏng”.
Mỗi ngày, T. phải túc trực 12 tiếng bên máy tính để vận hành “games sập” - một trò chơi cờ bạc trực tuyến, nơi người chơi nạp tiền vào nhưng không thể rút ra. “Chỉ cần tỏ ý chống đối, tôi và các “đồng nghiệp” sẽ bị đánh đập, hành hạ, thậm chí dọa bán sang Myanmar. Nếu muốn về, phải nộp hơn 500 triệu đồng tiền chuộc. Suốt 1 năm trời sống giữa sợ hãi, tôi từng nghĩ mình không còn cơ hội trở lại”-T. kể…
Từ những vụ việc trên cho thấy, mua bán người không còn là câu chuyện xa xôi. Chúng có thể bắt đầu bằng một tin nhắn, một lời mời chào, hay một cú click chuột và chỉ cần một phút nhẹ dạ, cái giá phải trả là cả một tương lai.
Theo các cơ quan tố tụng, tội phạm mua bán người là loại tội phạm ẩn sâu, có tổ chức và mang tính xuyên biên giới. Đáng chú ý, chúng hiếm khi trực tiếp đưa nạn nhân qua biên giới mà chỉ “dẫn đường” để họ tự di chuyển, thường qua các đường tiểu ngạch.
Đa phần nạn nhân là người trẻ, học sinh bỏ học, lao động tự do, hoặc người dân ở vùng sâu, vùng xa, ít tiếp cận thông tin. “Tội phạm mua bán người ngày càng tinh vi, đa dạng về phương thức, thủ đoạn. Chúng lợi dụng sự nhẹ dạ, thiếu hiểu biết, hoàn cảnh khó khăn của thanh thiếu niên để lôi kéo. Khi đã bị đưa đi, các nạn nhân không chỉ bị cưỡng ép lao động, chiếm đoạt tài sản mà còn bị đe dọa, bạo hành và khống chế tinh thần. Một số còn bị quay clip, ép ký cam kết để uy hiếp, buộc phục tùng”-Thượng tá Nguyễn Ngọc Lâm cho biết.
Đáng lo hơn, nhiều đối tượng lợi dụng danh nghĩa “chuộc nợ”, “trả tiền ứng”, “đi làm đổi nợ”, khiến nạn nhân rơi vào vòng luẩn quẩn: Nợ cũ chưa trả hết đã bị tính thêm nợ mới. Có trường hợp bị “bán lại” nhiều lần, mỗi lần đổi chủ lại bị hành hạ nặng hơn.
--------------------------------------
Kỳ 2: Vòng xoáy tội ác và cái giá phải trả
