Từ nạn nhân thành tội phạm
Tháng 9 vừa qua, TAND tỉnh mở phiên tòa hình sự sơ thẩm, xét xử và tuyên phạt Lê Khánh Hoàng (SN 2005, phường Quy Nhơn Tây) 18 tháng tù về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép”.
Trớ trêu, Hoàng từng là nạn nhân bị lừa sang Campuchia bởi chiêu bài “việc nhẹ, lương cao”. Hoàng thừa nhận với Hội đồng xét xử: “Bị cáo biết rõ bên đó toàn lừa đảo vì đã từng nếm trải. Nhưng họ hứa dụ được một người sang Campuchia sẽ trả 100 USD nên bị cáo làm liều để kiếm tiền”.
Câu chuyện bắt đầu vào năm 2022. Khi đó, Huỳnh Thanh Nhơn (SN 2004, phường Trần Quang Diệu, TP Quy Nhơn-nay là phường Quy Nhơn Bắc) tìm việc qua Facebook và bị lừa đưa sang Campuchia làm việc cho một tổ chức đánh bạc qua mạng. Nhơn bị đánh đập, bỏ đói, ép làm việc từ 9 - 23 giờ mỗi ngày, không được ra ngoài và nếu muốn về phải bồi thường 60 triệu đồng chi phí sinh hoạt.
Để có thể chuộc mình, Nhơn lừa 2 người bạn, trong đó có Lê Khánh Hoàng sang Campuchia và được hưởng 100 USD/người. Tại Campuchia, Hoàng làm việc đạt năng suất cao và được “trọng dụng”; trong khi Nhơn và người bạn còn lại bị đánh đập, đe dọa vì làm việc không hiệu quả. Sau đó, gia đình Nhơn và người bạn còn lại phải chi hàng chục triệu đồng để “chuộc” họ về nước; Hoàng cũng theo về vì nhớ nhà.
Trở về nước, 2 nạn nhân này tố cáo với cơ quan CA, sau đó Nhơn bị tòa án xét xử, tuyên phạt 6 năm tù về tội “Mua bán người” với tình tiết “phạm tội 2 lần trở lên”. “Nghe họ thông báo ai giới thiệu được một người sang Campuchia làm việc sẽ hưởng 100 USD nên tôi cung cấp thông tin 2 người bạn ở quê. Sau đó, họ yêu cầu tôi nói dối về công việc, thu nhập và địa điểm làm việc để tạo lòng tin, lừa bạn qua Campuchia”, Nhơn khai nhận.
Về phần Hoàng, sau khi về quê thì sống lang bạt, không nghề nghiệp nên quyết định quay lại Campuchia tìm cơ hội. Thế nhưng, lần này công việc không như mong đợi, đối mặt nguy cơ bồi thường chi phí ăn ở.
Để có tiền, Hoàng đồng ý tổ chức, môi giới người khác sang Campuchia trái phép và nhận tiền công 100 USD/người. Biết T.Q.C. (SN 2007) và P.V.L. (SN 2002, cùng ở phường Quy Nhơn Tây) muốn xuất cảnh nên Hoàng kết nối họ với các đối tượng bên kia biên giới.
Khi sang Campuchia, cả Hoàng, C. và L. không đáp ứng yêu cầu công việc, rơi vào cảnh nợ nần. Sau một thời gian, cả 3 cầu cứu gia đình đem tiền “chuộc” về nước với tổng số tiền hơn 160 triệu đồng.
Theo ông Mai Văn Cường, Phó Trưởng Phòng Công tố và Kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm án hình sự về trật tự xã hội (Viện KSND tỉnh), diễn biến các vụ án gần đây cho thấy mức độ phức tạp và nguy hiểm của tội phạm mua bán người.
“Nguy cơ không chỉ nằm ở việc lôi kéo, dụ dỗ nạn nhân mà còn ở chỗ các đối tượng biết tận dụng chính những người từng bị lừa, biến họ thành “mồi nhử” để mở rộng mạng lưới. Tội phạm này thích ứng nhanh, tạo ra vòng tròn khó phá vỡ trong quản lý và phòng ngừa”, ông Cường nói.
Đồng quan điểm, ông Lê Thành Trung, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước Quy Nhơn (Sở Tư pháp), cho rằng: “Phần lớn nạn nhân mua bán người đều mang trong mình vết thương tinh thần sâu sắc; không nghề nghiệp, không được tư vấn tâm lý hoặc hỗ trợ sinh kế. Nếu không được quan tâm đúng mức, nạn nhân rất dễ rơi vào vòng xoáy tội phạm bởi các đối tượng mua người sẵn sàng lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của nạn nhân, hứa hẹn tiền bạc để họ trở thành người dẫn dắt “con mồi” mới”.
Quyết liệt triệt xóa
Theo Phòng Cảnh sát hình sự (CA tỉnh), thời gian gần đây, tội phạm mua bán người trên địa bàn tỉnh và mua bán người ra ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là “mua bán người dưới 16 tuổi”.
Chỉ tính từ tháng 7-2025 đến nay, lực lượng CA tỉnh đã điều tra, làm rõ 3 vụ, khởi tố 11 đối tượng, giải cứu 5 nạn nhân. Trước đó, lực lượng CA tỉnh cùng các cơ quan chức năng cũng đã điều tra, làm rõ, khởi tố, xử lý một số đối tượng liên quan tội phạm mua bán người.
Điển hình như vụ Lê Hữu Tiến (SN 2002, phường Bình Định) phạm tội “Mua bán người dưới 16 tuổi” bị lực lượng CA tỉnh triệt xóa vào tháng 4-2025.
Trước đó, khoảng giữa tháng 3-2025, Tiến được một người bạn nhờ nếu gặp N.N.H. (SN 2007, tiếp viên quán karaoke) thì báo tin lại, vì H. đang nợ tiền nhưng cố tình trốn tránh. Đến tối 6-4-2025, Tiến liên lạc với H, nói sẽ dẫn đi gặp bạn trai trong trại cai nghiện, nhưng thực chất là đưa đi gặp chủ nợ. Khi biết ý đồ của Tiến, H. và người bạn đi cùng là Đ.T.M. (SN 2010) tìm cách bỏ trốn nhưng không thành công. Sau đó, Tiến “chuyển giao” H. và M. cho một quán karaoke ở phường An Khê để nhận số tiền 8 triệu đồng.
Hay vào ngày 20-8-2025, Phòng Cảnh sát hình sự (CA tỉnh) đã đấu tranh, triệt xóa nhóm đối tượng do Thái Văn Hòa (SN 1987, ở Quảng Ngãi) cầm đầu thực hiện hành vi “mua bán người dưới 16 tuổi” và “cưỡng đoạt tài sản” thông qua hình thức chuyển giao các nữ tiếp viên karaoke giữa những đối tượng hoạt động “quản lý, chăn dắt”.
Còn tháng 1-2025, cơ quan CA khởi tố bị can đối với Lê Hữu Phát (SN 2005, ở xã Bình Phú), Nguyễn Thị Diễm My (SN 2002, phường An Nhơn Bắc) và Nguyễn Văn Hậu (SN 1990, ở xã Xuân An) về hành vi “mua bán người”. Trước đó, tháng 11-2024, Đ.T.P.L. (SN 2008, phường An Nhơn) và Đ.P.T.Q. (SN 2008, xã Tây Sơn) bị Phát dụ đi làm tiếp viên karaoke tại phường Quy Nhơn với lời hứa “công việc nhẹ nhàng, thu nhập cao”.
Sau đó, Phát liên hệ với My nói rằng L. và Q. đang nợ tiền mình, gợi ý nếu My cần gái bán dâm thì “chuyển nhượng” L, Q. để trừ nợ. My bàn bạc với Hậu và đồng ý “mua” L, Q. với tổng số tiền hơn 20 triệu đồng rồi ép buộc hoạt động mại dâm.
Một vụ án khác, đối tượng Vũ Thị Khánh Huyền (SN 1999, ở xã Đức Cơ) câu kết với các đối tượng ở nước ngoài để lừa 8 người Việt Nam sang Lào và Myanmar ép lao động khổ sai tại khu Tam Giác Vàng. Vụ việc bị cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, làm rõ; Huyền bị khởi tố, đưa ra xét xử và nhận mức án 17 năm tù về tội “Mua bán người” vào tháng 4-2025.
Trung tá Trương Quốc Sỹ, Trưởng CA xã Tuy Phước Tây, cho biết: “Tội phạm mua bán người thường nhắm vào thanh thiếu niên dưới 16 tuổi, lứa tuổi còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ tin lời dụ dỗ trên mạng xã hội. Trước đó, trên địa bàn cũng từng xảy ra trường hợp nạn nhân đang trên đường đến điểm hẹn của các đối tượng thì được tài xế taxi nhanh trí phát hiện, đưa thẳng nạn nhân đến trình báo CA. Nhờ vậy, vụ việc nhanh chóng được ngăn chặn, cháu bé được đưa về nhà an toàn”.
Thượng tá Huỳnh Tấn Hướng, Trưởng CA phường Bồng Sơn, khuyến cáo: Học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên cần tự trang bị cho mình kỹ năng nhận diện chiêu trò lừa đảo để không mắc bẫy của đối tượng xấu. Tuyệt đối cảnh giác trước những lời mời chào “việc nhẹ lương cao” nhưng công việc mơ hồ, không rõ ràng.
Không tin tưởng người lạ trên mạng xã hội; mọi thông tin tuyển dụng đi làm việc ở nước ngoài cần kiểm tra kỹ nguồn gốc, liên hệ với cơ quan chức năng hoặc các công ty xuất khẩu lao động hợp pháp. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ trường hợp có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan CA hoặc chính quyền địa phương để kịp thời xử lý, không để hậu quả đáng tiếc xảy ra.
“Mỗi người dân hãy nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động phòng ngừa, phối hợp với lực lượng CA và cơ quan chức năng trong công tác đấu tranh, ngăn chặn tội phạm lừa đảo, mua bán người. Bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng chính là góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội”, thượng tá Hướng nhấn mạnh.
--------------------------------------
Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác
