Tiêu biểu là anh Nguyễn Giang Trí, chị Phạm Thị Bích Kiều và chị Trần Thị Kim Bé, những người đã bền bỉ xây dựng thương hiệu từ đất đai và nông sản địa phương.
Từ kiến trúc sư thành chủ trang trại gà thả đồi
Tốt nghiệp ngành kiến trúc và từng làm việc tại TP Hồ Chí Minh, anh Nguyễn Giang Trí (31 tuổi, ở thôn Tân Thịnh, xã Ân Tường) mang trong mình tình yêu nghề nông, công việc vốn quen thuộc của gia đình. Năm 2018, anh quyết định rời phố về quê lập nghiệp với mô hình nuôi gà thả đồi.
Những ngày đầu, dịch bệnh và thời tiết thất thường khiến đàn gà hao hụt, đầu ra lại bấp bênh. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm gia đình cùng sự hỗ trợ kỹ thuật, anh kiên trì gây dựng lại. Khi tỉnh triển khai chính sách hỗ trợ nuôi gà thả đồi, anh mạnh dạn đăng ký, mỗi năm được hỗ trợ 2 lứa, mỗi lứa 2.000 - 3.000 con. Anh đồng thời nhập thêm giống Minh Dư và Cao Khanh để mở rộng quy mô.
Hiện trang trại 5 ha của anh có 12 dãy chuồng, mỗi năm xuất bán khoảng 20.000 con gà. Tập trung vào chất lượng, anh thả gà dưới tán rừng, cho ăn ngũ cốc, rau xanh, sâu canxi và thảo dược nên thịt săn chắc, ít mỡ.
Từ nguồn nguyên liệu sạch, anh đầu tư 300 triệu đồng xây dựng nhà xưởng và dây chuyền chế biến, cho ra đời các sản phẩm mang thương hiệu Giang Nguyên như chả gà, gà xanh sấy dẻo, lasu gà, lạp xưởng gà…
Trong đó, gà mía Giang Nguyên và gà sấy dẻo đã đạt OCOP 3 sao; lạp xưởng gà đang hoàn thiện hồ sơ. Mỗi năm, mô hình tạo việc làm cho 5 lao động và đem lại doanh thu hơn 1 tỷ đồng.
Thời gian tới, anh Trí dự định hoàn thiện bao bì, nâng chất lượng sản phẩm sơ chế và hướng tới đưa gà mía Giang Nguyên vào hệ thống siêu thị.
Hành trình khởi nghiệp từ căn bếp đến siêu thị
Khởi nghiệp từ năm 2017, chị Phạm Thị Bích Kiều (35 tuổi, ở khu vực 7, phường Quy Nhơn Bắc) đến với nghề sản xuất ngũ cốc từ một nhu cầu rất giản dị. Trong thời gian nghỉ thai sản, mẹ chị thường làm ngũ cốc để bổ sung dinh dưỡng cho chị sau sinh.
Sau một thời gian sử dụng, chị cảm nhận sức khỏe cải thiện rõ rệt và lượng sữa cũng dồi dào hơn. Nhận thấy nhiều bà mẹ bỉm sữa trong các hội nhóm than phiền tình trạng thiếu sữa cho con, chị Kiều nảy ra ý tưởng kinh doanh sản phẩm này.
Chị quyết định thử làm và đăng bán những mẻ ngũ cốc đầu tiên lên mạng xã hội. Chỉ sau 2 ngày, sản phẩm đã có khách đặt mua và phản hồi rất tích cực, giúp chị càng thêm tin tưởng vào con đường khởi nghiệp của mình.
Ra mắt sản phẩm đầu tiên với dòng bột ngũ cốc 8 hạt, chị gặp không ít khó khăn: Kiến thức hạn chế, nguồn nguyên liệu phải chọn lọc, nhiều lần phối trộn thất bại. Chị Kiều kiên trì tìm hiểu từng loại đậu - hạt, ưu tiên nguyên liệu địa phương; các loại hạt dinh dưỡng như óc chó, hạnh nhân, chia… được nhập từ những công ty uy tín.
Sự tỉ mỉ trong các công đoạn từ sàng lọc, vệ sinh, rang đến phối trộn giúp sản phẩm có hương vị riêng và độ mịn đặc trưng. Đến nay, cơ sở ngũ cốc Khánh Giang của chị cung cấp 3 dòng bột ngũ cốc (8, 12 và 22 loại hạt) cùng bánh thuyền và bột mè đen.
Một số sản phẩm như bánh thuyền, bột ngũ cốc 8 và 22 hạt đạt OCOP 3 sao, được bán tại 6 siêu thị Co.opmart ở miền Trung; doanh thu mỗi năm đạt gần 500 triệu đồng.
Mỗi năm, cơ sở sử dụng hơn 2 tấn nguyên liệu, sản phẩm được đánh giá cao về độ béo và dinh dưỡng. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh mạnh, chị Kiều đang cân nhắc giữ hoặc giảm nhẹ sản lượng, tập trung nhiều hơn vào các sản phẩm bánh từ ngũ cốc - phân khúc mà bánh thuyền đang tiêu thụ tốt. Thời gian tới, chị dự định đầu tư thêm máy móc, thiết kế bao bì bắt mắt và tìm kiếm đối tác để mở rộng thị trường.
Nâng tầm nông sản bản địa bằng chế biến sâu
Sinh ra ở Hà Tĩnh, tốt nghiệp ngành Việt Nam học rồi vào Pleiku lập nghiệp, chị Trần Thị Kim Bé (35 tuổi, ở tổ dân phố 1 Trà Bá, phường Hội Phú) sớm say mê du lịch và văn hóa Tây Nguyên.
Trong những chuyến rong ruổi đến các buôn làng, chị nhận ra tiềm năng nông sản phong phú của vùng đất này.
Năm 2016, khi dự hội thảo về phát triển nông sản tại TP Hồ Chí Minh, chị càng thấm thía tầm quan trọng của chế biến sâu là chìa khóa nâng giá trị nông sản. Cùng thời điểm đó, giá heo rớt mạnh, bà con thua lỗ, càng thôi thúc chị tìm hướng đi mới.
Nhớ lại những mẻ xúc xích tự làm cho con ăn từng được bạn bè đặt mua nhiều, chị quyết định đầu tư máy móc và bắt đầu chế biến thịt heo thành xúc xích, lạp xưởng, khô heo…
Năm 2018, chị thành lập Công ty TNHH một thành viên Trần Lâm Gia Phát, mở rộng sản xuất chuyên nghiệp. Đến nay, DN có trang trại 4 ha, nuôi và liên kết cùng nông dân khoảng 10.000 con heo, bò, gà, bảo đảm nguồn nguyên liệu chủ động.
Các sản phẩm như xúc xích heo, xúc xích gà, chả lụa, xúc xích tôm, khô gà, khô bò, gà xông khói… đều đạt OCOP 3 sao. Công ty đồng thời phát triển các mặt hàng đặc sản Tây Nguyên như mắc ca, hạt điều, cà phê.
DN đã liên kết với người dân trên 30 ha vùng trồng nguyên liệu, tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động, mùa cao điểm lên 30 - 40 người. Doanh thu mỗi năm đạt 10 - 12 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 8 - 10%. Dù từng thiếu vốn và kinh nghiệm, chị Bé vẫn kiên trì vượt khó, đặt niềm tin vào tiềm năng nông sản Gia Lai.
Hiện chị đang xin dự án xây dựng nhà xưởng trong cụm công nghiệp theo chính sách hỗ trợ DN nhỏ và vừa, đồng thời hướng đến xuất khẩu, đặc biệt là sản phẩm từ mắc ca và cà phê sang thị trường Trung Quốc. Các sản phẩm của công ty mới xuất khẩu nhỏ lẻ qua Lào và Campuchia, còn lại tiêu thụ nội địa.
