(GLO)- “Nghị định số 122/2018/NĐ-CP của Chính phủ có nhiều điểm mới quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ công nhận danh hiệu gia đình văn hóa. Nhờ đó, việc xét tặng danh hiệu này ở các địa phương hạn chế được tình trạng qua loa, đại khái”-bà Nguyễn Thái Thị Tường Vân-Phó Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa gia đình (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai) cho biết.
Nghị định số 122 quy định các nguyên tắc cơ bản của việc bình xét và 4 nhóm giải pháp gồm: Xây dựng tiêu chí bình xét danh hiệu, Thang điểm và phương thức chấm điểm, Quy trình xét tặng, Biện pháp quản lý nhà nước. Theo bà Vân, quy định xét tặng giấy khen gia đình văn hóa được xây dựng dựa trên nguyên tắc bảo đảm khách quan, công bằng, chính xác và công khai; thực hiện trên cơ sở tự nguyện và chỉ xét tặng khi hộ gia đình đăng ký tham gia.
 |
| Người dân xã Đak Tơ Ve (huyện Chư Păh) tích cực rèn luyện thể thao để xây dựng lối sống lành mạnh. Ảnh: Đinh Yến |
Ông Nguyễn Văn Quới-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Chư Păh-cho hay Nghị định số 122 đi vào cuộc sống quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ công nhận danh hiệu gia đình văn hóa. Với những quy định chặt chẽ, nghị định giúp việc bình xét, khen tặng và tôn vinh danh hiệu văn hóa đạt chất lượng và thực chất, khắc phục bệnh hình thức, thiếu chiều sâu khi bình xét các danh hiệu như từng diễn ra ở một số nơi trong thời gian qua.
Năm 2019, huyện Chư Păh đạt tỷ lệ gia đình văn hóa là 98,9%. Theo ông Quới, có 2 tiêu chí khó cho việc bình xét gia đình văn hóa đó là tiêu chí về thu nhập và nhà tiêu hợp vệ sinh. Bên cạnh đó, bảng chấm điểm gia đình văn hóa mới gồm 3 tiêu chuẩn với 24 tiêu chí bao quát hầu hết các lĩnh vực, đạt độ tiệm cận hoặc cao hơn mức chuẩn so với một số tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; nội hàm các tiêu chí dễ định lượng, xác định được mức độ đạt và không đạt khi bình xét phù hợp với tình hình thực tế.
Ngoài ra, Nghị định số 122 quy định 9 trường hợp không được xét gia đình văn hóa. Đơn cử như quy định những hộ gia đình không thực hiện đăng ký xây dựng gia đình văn hóa từ đầu năm hoặc những hộ gia đình vắng họp không có lý do chính đáng sẽ không được xét và công nhận gia đình văn hóa; không xét đối với những hộ gia đình có tổng điểm của mỗi tiêu chuẩn quy định dưới 50% số điểm tối đa... Hơn nữa, Nghị định hướng dẫn đăng ký, bình xét, công nhận phải thực hiện đúng quy trình chi tiết, cụ thể các bước tiến hành; không bình xét qua loa, hình thức hay chạy theo thành tích. Theo đó, quy định tại Nghị định số 122 rõ ràng và phù hợp trong việc nâng cao hiệu quả xét tặng gia đình văn hóa.
Tại huyện Chư Prông, tỷ lệ gia đình văn hóa tính đến cuối năm 2019 là 61,6%. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Xuân Thường-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện, nếu áp dụng theo Nghị định số 122 thì tỷ lệ gia đình văn hóa sẽ giảm. Lý do là, các xã, thị trấn trong huyện phát triển không đồng đều, nhất là 3 tiêu chí về thu nhập, nhà ở và nhà tiêu hợp vệ sinh. Tuy nhiên, theo ông Thường, những quy định bổ sung của Nghị định số 122 là cơ sở quan trọng để việc bình xét các danh hiệu văn hóa nói chung và danh hiệu gia đình văn hóa nói riêng đảm bảo thực chất.
“Những tiêu chí cụ thể cùng những quy định cho các nhóm trường hợp không được bình xét sẽ giúp cho việc xét tặng danh hiệu đúng quy trình, thủ tục, hạn chế tối đa tính hình thức. Việc phân chia thang điểm đối với từng khu vực nông thôn và thành thị cũng phù hợp với điều kiện của mỗi vùng miền, tránh tình trạng cào bằng, thiếu công bằng trong xét tặng danh hiệu như trước đây”-ông Thường cho hay.
Trao đổi với P.V, Phó Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa gia đình cho biết: “Thời gian tới, để tiếp tục nâng cao chất lượng danh hiệu gia đình văn hóa, Sở sẽ tiến hành khảo sát đánh giá đúng thực trạng việc xây dựng chất lượng gia đình văn hóa, nhất là trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đối với những hộ chưa đạt danh hiệu gia đình văn hóa, chúng tôi tham mưu, chỉ đạo, phối hợp cùng các địa phương tiếp tục vận động nhân dân phát huy tinh thần đoàn kết, góp sức người, sức của xây dựng gia đình văn hóa đạt chất lượng, đảm bảo yêu cầu đề ra”.
ĐINH YẾN
