Gương mặt thơ: Lý Hữu Lương

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Đại úy Lý Hữu Lương hiện là biên tập viên thơ của Tạp chí Văn nghệ Quân đội, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Anh mới xuất hiện trên văn đàn nhưng đã nhanh chóng xác lập tên tuổi và chỗ đứng của mình với tư cách một nhà thơ đầy bản sắc, chững chạc và ấn tượng.

7-nha-tho-ly-huu-luong.jpg

Anh sinh năm 1988, dân tộc Dao, quê ở bản Khe Rộng, xã Kiên Thành, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.

Hai năm trước, anh gây xôn xao văn đàn với tập thơ “Yao”, viết về dân tộc mình một cách tự tin, bình đẳng, đặc sắc và cũng rất bản sắc bằng một thứ ngôn ngữ Việt hiện đại và dung dị.

Anh cất lên tiếng nói “dân tộc mình” như thế này: “Tiếng nói dân tộc mình/Những lớp/Những hoa/Nở dầy/Miếng trầm trong thân dó”. Hình ảnh “miếng trầm trong thân dó” nó rất ám ảnh, đầy sự tích tụ và lan tỏa.

Tới nay, Lý Hữu Lương đã có 4 đầu sách, có nhà thơ đàn chị gọi Lý Hữu Lương là “Người vẽ khuôn mặt làng”. Trên thế giới cũng từng có những nhà văn, nhà thơ “từ làng”, viết về làng, “vẽ khuôn mặt làng” mà nổi tiếng toàn thế giới, bắt cả thế giới phải đọc phải biết phải hiểu và phải yêu làng mình.

Cũng có một số người “mượn” bản sắc dân tộc, mượn làng để ngô nghê hóa thơ. Lý Hữu Lương thì ngược lại, anh là “làng” thứ thiệt, Yao (tiếng Dao là Dao tộc) thứ thiệt, nhưng anh là người “mang tri thức, suy nghĩ của làng, mang không gian sinh tồn đó ra thế giới hiện đại, ra trung tâm, mà “khoe” với thiên hạ”.

Với “Yao”, tập thơ được vinh danh trong “Giải thưởng tác giả trẻ” lần thứ nhất năm 2021 của Hội Nhà văn Việt Nam, Lý Hữu Lương cho rằng mình: “Vọng cố hương-nhưng tôi đã và đang nhìn ở những điểm nhìn, cách nhìn hiện đại, truyền tải tinh thần dân tộc qua ngôn ngữ hiện đại, đọc Yao không có nghĩa chỉ ám ảnh riêng về Dao tộc qua mấy ngàn năm thiên di, mà tôi tin, còn tìm thấy hình dáng, tư tưởng, lịch sử của sắc tộc khác trong đó.

Như thế, Yao, mặc nhiên gợi mở được những thi ảnh, cách nhìn, cách nghĩ, cảm hứng khác của người đọc về chân dung một dân tộc”. Và vì thế, anh nhìn làng Dao của mình như thế này: “Từ rất xa tôi nhìn lại phía làng/Chỉ thấy chân mây màu lập thể/Thăm thẳm xanh vùng trời tín ngưỡng/Mang sắc phục em đồng cỏ chớm ngày”.

Nhà thơ Văn Công Hùng chọn và giới thiệu.

Người Dao

nguoi-dao.jpg
Minh họa: Huyền Trang

Người Dao mình

Ăn xôi ngũ sắc

Cúng gia tiên bằng lợn bằng gà

Trai lớn thì cấp sắc

Cho bảng văn dài mấy nét thêu áo người

Sống thẳng ngay như lòng vỏ dao tay

Ăn trăm năm bồ hóng trên vách.


Người Dao mình

Không biết giận cái nhỏ

Không tham nghĩ cái lớn

Thương sức mình núi chật

Mà nghĩa tình thủy chung.


Người Dao mình

Bằng đầu gối bò trên đá

Bằng cái đầu đi trên núi

Người Dao không biết đường

Mài cho sắc rựa rìu mở lối.


Mấy trăm năm

Người Dao mình

Những hồn đựng quả bầu khô trên vai

Lầm lũi dáng người

Trôi trôi như lá vàng mái nóc…


Tiếng nói dân tộc tôi

Dân tộc tôi

Tiếng nói nước chảy mái cọ

Nhận nhau khuôn mặt

Bằng biểu cảm ngôn từ ngữ điệu.


Dân tộc tôi

Người khôn rảnh lời

Dẫu có khổ thì thịt da đen cháy

Bằng tiếng nói

Giữ hồn cốt tổ tông mình

Cha mẹ nuôi con mọc răng

Ru bằng páo dung

Truyền cho con tiếng nói

Bằng cột, vì kèo dựng lên mái

Bằng tiếng dân tộc mình

Đi trăm phương còn giữ gốc.


Tiếng nói dân tộc mình

Những lớp

Những hoa

Nở dầy

Miếng trầm trong thân dó!


Trăng quê mình

trang-que-minh.jpg
Minh họa: H.T

Em thì ngồi hát về cuộc thiên di

mùa trăng lên rất chậm

tiếng gà rừng gọi nhau khản giọng

trời thì cao chân ngựa chạy mải mê

một hoàng hôn mai mái mặt người.


Em thì ngồi hát về cuộc thiên di

Tôi thì hát về nỗi khổ trên vai tộc người

về những mùa lá vàng đun chiều nhám lửa

về cuộc đề kháng cuối cùng chết trước bình minh.


Hỡi hồn ơi, tan trong bụi lau rừng nứa

những nấm mồ tổ tiên

những ông bà cụ kị tôi chưa biết mặt

không có thơ đâu chỉ là câu hát

ru suốt bao nhiêu đời không biết mệt

ru những đường về qua đỉnh núi Bàn Mai.


Hãy nhìn lũ con ta tóc xanh tóc đỏ

rũ rượi kéo nhau về cuối chợ phiên

và ngày mai họ tỉnh dậy

ngơ ngác giữa đất trời

con chim cuối cùng lạc bầy

hót một tiếng khản giọng.


Điệu páo dung đêm nay buồn không

điệu páo dung đêm mai buồn không

gió lạ xô tới mặt

núi ngửa mặt

buồn hơn tôi

đau hơn tôi

già hơn tôi


Nhìn lũ tôi thiên di một miền khác…

Có thể bạn quan tâm

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

Sơn mài Ái Vân: Khi trầm mặc biết reo vui

(GLO)- Trong đời sống mỹ thuật Gia Lai những năm gần đây, nhiều họa sĩ nữ thuộc thế hệ 8x đang tìm cho mình những hướng đi riêng, mạnh dạn thể nghiệm, bứt phá trong ngôn ngữ tạo hình. Giữa không khí ấy, họa sĩ Châu Thị Ái Vân chọn một lối đi có vẻ lặng lẽ hơn.

Tác phẩm điêu khắc ánh sáng tạc chân dung cố Tổng bí thư

Gửi lòng kính trọng đến cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua tác phẩm điêu khắc ánh sáng

(GLO)- Từ một khúc gỗ thông khô khan, anh Nguyễn Văn Dũng (làng Bruk Ngol, phường Thống Nhất) đã dành gần 2 năm miệt mài nghiên cứu để tạo nên tác phẩm điêu khắc ánh sáng chân dung cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, gửi gắm sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc của mình.

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại chương trình. Ảnh: Vũ Chi

Âm vang đại ngàn Chư Mố

(GLO)- Tối 26-6, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời”, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) tổ chức chương trình văn nghệ “Âm vang đại ngàn Chư Mố” thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia, trải nghiệm.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Tìm an yên giữa vườn bonsai nghệ thuật

Tìm an yên giữa vườn bonsai nghệ thuật

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn có những không gian giúp con người sống chậm lại và hòa mình với thiên nhiên. Khu vườn bonsai nghệ thuật của anh Nguyễn Đức (phường Hội Phú), với những dáng thông, tùng và hồ cá koi thơ mộng, chính là một khoảng bình yên như thế.

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

(GLO)- Chiều 2-6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã làm việc với đạo diễn Lê Quý Dương - Chủ tịch Ủy ban Festival và Hợp tác sân khấu biểu diễn quốc tế nhằm trao đổi, định hướng việc tổ chức các chương trình sân khấu, nghệ thuật biểu diễn quốc tế trên địa bàn tỉnh.

Sôi nổi workshop mỹ thuật dành cho người yêu hội họa

Sôi nổi workshop mỹ thuật dành cho người yêu hội họa

(GLO)- Điểm nhấn của chương trình Workshop Mỹ thuật năm 2026 do Khoa VH - NT, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn tổ chức là hoạt động vẽ tranh dành cho thiếu nhi nhân Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6. Hoạt động nhằm khơi dậy niềm đam mê sáng tạo và lan tỏa tình yêu nghệ thuật trong cộng đồng

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

(GLO)- Với 62 tác phẩm đến từ 56 nghệ sĩ của Gia Lai và TP. Hồ Chí Minh, triển lãm “Giao hòa 2” tạo nên hành trình thị giác giàu cảm xúc. Mỗi tác phẩm là một lát cắt sáng tạo, cùng khắc họa thiên nhiên, con người, đời sống đô thị và văn hóa Việt Nam nói chung, vùng đất Gia Lai nói riêng.

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

(GLO)- Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Gia Lai thông qua ngày 24-4-2026 (có hiệu lực từ ngày 4-5-2026) với nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể cho nghệ thuật truyền thống, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho đội ngũ nghệ sĩ, nghệ nhân, các đoàn nghệ thuật hiện có và gầy dựng lực lượng kế cận.

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

(GLO)- “Nhớ Quy Nhơn” của Phan Trung Lý là dòng hoài niệm đầy cảm xúc về miền biển thi vị với sóng biển, Ghềnh Ráng, dốc Mộng Cầm và dấu xưa Hàn Mặc Tử. Bài thơ gợi lên vẻ đẹp dịu dàng, sâu lắng của Quy Nhơn - nơi cảnh sắc và thi ca như hòa vào nhau trong nỗi nhớ khôn nguôi.

Chạm vào bình yên nơi quê Bác

Chạm vào bình yên nơi quê Bác

(GLO)- Mười hai năm làm dâu xứ Nghệ, tôi không nhớ mình đã bao lần đi qua xã Kim Liên để về nhà chồng. Chỉ biết rằng, mỗi lần ngang qua biển chỉ dẫn vào Khu di tích lịch sử Kim Liên, lòng tôi lại khẽ reo lên như thấy một dấu mốc đặc biệt: “Về đến quê Bác rồi…”. 

null