Góc khuất từ người nông dân

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
CPTPP đang mở ra nhiều cơ hội cho nông sản Việt cất cánh. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực dễ tổn thương nhất trong CPTPP bởi sức cạnh tranh còn nhiều hạn chế.
Theo Ngân hàng Thế giới, 23 ngành xuất khẩu của Việt Nam sẽ có mức giảm ròng lớn nhất bao gồm nông nghiệp (-1,6 tỷ USD), một phần nguyên nhân do CPTPP làm chuyển hướng của dòng vốn FDI vào những ngành công nghiệp hưởng lợi như dệt may, da giày…, phần còn lại là rủi ro người tiêu dùng sẽ chuyển sang sử dụng nông sản các nước thành viên với mức giá rẻ hơn.
Riêng ngành chăn nuôi có thể bị tổn thương trong cuộc hội nhập này, với khoảng 60% khó khăn và 40% thuận lợi. Ước tính, việc cắt giảm thuế quan nhập khẩu từ CPTPP tác động khiến sản lượng của ngành chăn nuôi giảm 0,3%; tốc độ tăng trưởng của ngành chế biến thực phẩm giảm từ 0,37 - 0,52%.
Lý do lớn nhất có lẽ xuất phát từ sức cạnh tranh còn yếu kém của nền nông sản nước nhà. Lấy ví dụ, nông dân những nước phát triển được đào tạo về chuyên môn, có bằng cấp và áp dụng vào sản xuất theo đúng quy trình kỹ thuật do ngành nông nghiệp khuyến cáo; còn nông dân Việt Nam thì làm theo kinh nghiệm chứ ít theo đúng khuyến cáo, ngoại trừ nông dân có ký hợp đồng sản xuất theo “liên kết 4 nhà”. “Yếu tố cạnh tranh hạn chế còn xuất phát từ suy nghĩ và hành động của người nông dân Việt Nam đối với CPTPP. Hiện tại, có tới 60% số nông dân thờ ơ, đợi cơ may đem lại từ CPTPP” - ông Hoàng Trọng Thủy - chuyên gia nông nghiệp cho hay.
Thu hoạch rau sản xuất theo phương pháp công nghệ cao tại HTX Anh Đào (TP.Đà Lạt, Lâm Đồng).
(ảnh: VĂN LONG)
Ông Thủy phân tích, có thể phân chia thành 3 tầng nông dân có suy nghĩ và hành động khác nhau đối với CPTPP. Tầng lớp thứ nhất là tầng nông dân nhìn, thấy thách thức lớn hơn cơ hội. Tầng lớp này, số lượng hộ nông dân chiếm khoảng 30% số hộ nông dân toàn quốc. Chiếm khoảng 60% tổng số nông dân cả nước là tầng nông dân thờ ơ, đợi cơ may đem lại từ CPTPP. Tầng lớp thứ ba là tầng nông dân nhìn thấy cả cơ hội và thách thức từ CPTPP, sẵn sàng tham gia với tư cách là thành viên CPTPP. Số lượng nông dân trong tầng lớp thứ ba chỉ chiếm 10 - 12%.
“Tuy nhiên, do muốn “đi nhanh, làm giàu sớm”, tầng lớp nông dân này đã bộc lộ điểm yếu trong liên kết với hộ nông dân, tổ, nhóm hợp tác nông nghiệp theo chuỗi giá trị nông sản. Không ít doanh nghiệp nông nghiệp bỏ qua đầu tư, né tránh hợp đồng bao tiêu nông sản, chỉ “túm” lấy khâu cung ứng vật tư đầu vào sản xuất, hoặc chuyên 1 khâu cuối cùng của sản phẩm để có được lợi nhuận cao hơn, hoặc đẩy rủi ro về người nông dân” - ông Thủy nhấn mạnh thêm.
Một hạn chế khác so với nền nông nghiệp nước bạn chính là kỹ thuật, công nghệ canh tác, bảo quản sản phẩm… Ông Trần Mạnh Báo - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Thaibinh Seed cho biết: “Nhìn sang các nước phát triển như Mỹ, Hàn Quốc…, nông nghiệp không phải ngành kinh tế mũi nhọn nhưng có năng suất rất cao do trình độ sản xuất cao và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Cơ sở hạ tầng máy móc sản xuất và chế biến đồng bộ giúp tiết kiệm sức người, lại đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Trung bình mỗi hộ nông dân Mỹ canh tác hàng trăm ha, tương đương năng suất làm việc của một xã ở Việt Nam”.
Và cuối cùng là tiếp thị nông nghiệp - khâu vừa khắc phục tình trạng thấp kém trong năng lực cạnh tranh, vừa giúp phát huy những thế mạnh tiềm năng, nhưng chưa được quan tâm đúng mực. Thực trạng hiện nay, trong chính sách tái cơ cấu nông nghiệp, từ người nông dân đến lãnh đạo địa phương không thể quyết định phải sản xuất hàng hóa gì, theo phương pháp nào. Tất cả đều phải theo tín hiệu của thị trường, và việc nắm bắt được xu thế, thị hiếu thị trường là mấu chốt vấn đề, đây cũng là bài toán mà Việt Nam tiếp tục tìm hướng giải quyết, không chỉ dừng lại ở ngành nông nghiệp mà còn liên quan các ngành thông tin truyền thông, công nghệ…
Đồng chí Thào Xuân Sùng - Chủ tịch T.Ư Hội NDVN: 
Được nhiều hơn mất
CPTPP được ghi nhận là Hiệp định có tiêu chuẩn cao, toàn diện và cân bằng, nên Việt Nam sẽ được nhiều hơn mất và chắc chắn cán bộ, công chức, viên chức nói chung, cán bộ Hội ND nói riêng và đồng bào nông dân sẽ được nâng cao trình độ canh tác nông nghiệp, hàng hóa đạt chuẩn quốc tế vì bạn bè và vì chính mình. Từ đây, Chính phủ và Hội ND Việt Nam cùng với người nông dân Việt Nam sẽ phải tập trung xây dựng hợp tác xã kiểu mới và doanh nghiệp nông nghiệp và liên kết 6 nhà (nhà nông, nhà nước, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà ngân hàng, nhà phân phối), ưu tiên phát triển một hệ thống ngành kinh doanh nông nghiệp hiện đại và ngành công nghiệp nông sản thực phẩm cùng với dịch vụ phân phối, kho vận được kết nối mạnh mẽ. Chỉ có như thế, người nông dân mới có thể chuyển đổi tư duy, xây dựng tâm lý tự tin, tự chủ, tự cường, tạo ra các nông sản có giá trị kinh tế cao và chất lượng ngày càng tốt hơn.
Đồng chí Nguyễn Xuân Cường - Bộ trưởng Bộ NNPTNT:
Doanh nghiệp cần chủ động
Cần phải khẳng định, các FTA, điển hình như CPTPP, EVFTA đem đến cơ hội mở rộng thị trường cho xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp có thế mạnh của Việt Nam hiện nay như: Thủy sản, lâm sản, đồ gỗ, rau quả, trái cây và các nông sản khác (gạo, cà phê, cao su...). 
Bên cạnh đó, cũng sẽ có những thách thức lớn đối với xuất khẩu nông sản Việt Nam, đó là: Các nước tham gia có thể giảm thuế suất nhưng lại nâng cao các hàng rào phi thuế quan và kiểm soát nghiêm ngặt hơn; sản phẩm chăn nuôi sẽ bị cạnh tranh gay gắt hơn. 
Để tận dụng được các lợi thế, cơ hội và khắc phục những khó khăn nêu trên, ngành nông nghiệp và các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu thông tin về CPTPP và EVFTA để nắm vững cam kết của Việt Nam và các thị trường đối tác quan tâm, đặc biệt là các thông tin về các ưu đãi thuế quan, các yêu cầu về chất lượng, quy tắc xuất xứ hàng hóa…

P.V (ghi)

Thúy Lê (Dân Việt)

Có thể bạn quan tâm

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

(GLO)- Trong quá trình triển khai nhiệm vụ quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) Chanh dây Gia Lai, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai cùng HTX Sản xuất, Thương mại, Dịch vụ, Du lịch và Nông nghiệp Ia Mơ Nông là 2 đơn vị được lựa chọn thí điểm sử dụng NHCN.

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

(GLO)- Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), tỉnh Gia Lai có khoảng 7.264 ha diện tích nuôi trồng thủy sản cùng 3.680 lồng bè với tổng thể tích khoảng 265.000 m³. Trong đó, diện tích nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao là 72 ha.

Hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hỗ trợ hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu

(GLO)- Ngày 5-11, tại xã Bình Khê (tỉnh Gia Lai), Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (ASISOV) phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hội nghị triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc Gói thầu số 1, Dự án Làng Hòa Bình Việt Nam - Hàn Quốc.

Thơm bùi hạt lúa rẫy Bana Pơ Nâm

Thơm bùi hạt lúa rẫy Bahnar Pơ Nâm

(GLO)- Gắn bó với núi rừng qua bao thế hệ, hạt lúa rẫy mang hương vị mộc mạc và lưu giữ những giá trị văn hóa của người Bahnar Pơ Nâm ở thôn 7, xã Sơn Lang. Giữa nhịp sống hiện đại, những giống lúa cổ vẫn được gieo trồng, nối dài ký ức buôn làng và mở thêm hướng phát triển du lịch cộng đồng.

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

(GLO)- Mã số vùng trồng không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn thúc đẩy nông dân, HTX và doanh nghiệp ở Gia Lai thay đổi phương thức sản xuất. Việc xây dựng, duy trì mã số góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Kết quả nghiên cứu phải tạo ra giá trị thực tiễn

Kết quả nghiên cứu phải tạo ra giá trị thực tiễn

(GLO)- Tròn 20 năm gắn bó với nghề nghiên cứu, chọn tạo và chuyển giao giống cây trồng, Thạc sĩ Trương Thị Thuận - Phó phụ trách Bộ môn Cây đậu đỗ (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ, phường Quy Nhơn Bắc) đã góp phần đưa nhiều giống cây trồng mới vào sản xuất.

Gia Lai có 75.088 hộ sản xuất, kinh doanh giỏi

Gia Lai có 75.088 hộ sản xuất, kinh doanh giỏi

(GLO)- Đến cuối năm 2025, tỉnh Gia Lai có 75.088 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp, tăng 6.957 hộ so với giai đoạn 2017-2022. Trong đó, có 74.306 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp cơ sở, 706 hộ cấp tỉnh và 76 hộ cấp trung ương.

Triển vọng mô hình nuôi cá tầm ở “ốc đảo” Kon Pne

Triển vọng mô hình nuôi cá tầm ở "ốc đảo" Kon Pne

(GLO)- Làng Kon Pne (xã Đak Rong) từng được xem là “ốc đảo” bởi địa hình cách trở, giao thông khó khăn, song lại có lợi thế khí hậu mát mẻ, nguồn nước tự nhiên dồi dào, phù hợp để nuôi cá tầm. Năm 2023, Công ty TNHH một thành viên Yến Hiền Gia Lai đầu tư mô hình nuôi cá tầm tại đây.

Gia Lai: Quản chặt tàu cá, đẩy nhanh tiến độ giải bản

Gia Lai: Quản chặt tàu cá, đẩy nhanh tiến độ giải bản

(GLO)- Trước yêu cầu xử lý dứt điểm các tồn tại trong hoạt động chống khai thác IUU để chuẩn bị làm việc với Ủy ban châu Âu (EC) trong tháng 11-2026, tỉnh Gia Lai đang tăng cường giám sát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục để đẩy nhanh tiến độ giải bản.

null