(GLO)- Nghị định số 180/2026/NĐ-CP về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng được xem là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho thị trường carbon rừng tại Việt Nam. Với hơn 1 triệu héc ta đất có rừng, Gia Lai được đánh giá có nhiều lợi thế để tham gia sâu vào thị trường tiềm năng này.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã trao đổi với TS. Lại Thanh Hải - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lâm sinh Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về cơ hội và những điều kiện cần thiết để địa phương khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên carbon từ rừng.
* Sở hữu hơn 1 triệu héc ta đất có rừng, Gia Lai có lợi thế như thế nào trong việc phát triển thị trường tín chỉ carbon, thưa ông?
Tiến sĩ Lại Thanh Hải. Ảnh: NVCC
- Là người chủ trì dự án trồng rừng và tham gia chỉ đạo một số nhiệm vụ khoa học công nghệ triển khai trên địa bàn tỉnh Gia Lai từ năm 2014 đến nay, tôi nhận thấy tỉnh sở hữu điều kiện tự nhiên lý tưởng để trở thành một trung tâm cung ứng tín chỉ carbon hàng đầu cả nước nhờ lợi thế quy mô rừng đặc biệt lớn.
Theo công bố hiện trạng rừng toàn quốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường năm 2025, Gia Lai hiện có hơn 1 triệu héc ta đất có rừng, trong đó diện tích rừng tự nhiên chiếm ưu thế tuyệt đối với trên 692 nghìn héc ta, là địa phương có diện tích rừng lớn thứ hai khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Theo Nghị định số 180/2026/NĐ-CP, UBND tỉnh Gia Lai và các ban quản lý rừng trên địa bàn sẽ chính thức được trao thẩm quyền đại diện sở hữu đối với khối tài sản carbon này.
Điều này cung cấp một cơ sở pháp lý vững chắc, cho phép chính quyền địa phương và các chủ rừng tự tin bước vào bàn đàm phán với các tập đoàn đa quốc gia hoặc các tổ chức tài chính khí hậu để ký kết các hợp đồng thương mại trao đổi, chuyển nhượng tín chỉ carbon.
Ngày 19-5-2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 2144/QĐ-UBND thành lập Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường trên cơ sở hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ.
Việc kiện toàn đầu mối quản lý cùng hành lang pháp lý rõ ràng đã thu hút nhiều doanh nghiệp đề xuất hợp tác khảo sát, xây dựng các dự án tín chỉ carbon từ rừng và nông nghiệp tái sinh tại Gia Lai.
Có thể nói, đây là một sự chuẩn bị, một sự thay đổi lớn đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở các địa phương có diện tích rừng lớn như Gia Lai cho việc thực hiện Nghị định số 180/2026/NĐ-CP.
* Tín chỉ carbon rừng được kỳ vọng tạo thêm nguồn thu từ rừng. Theo ông, cần làm gì để nguồn lợi này đến được với những người trực tiếp giữ và bảo vệ rừng?
- Việc cho phép doanh nghiệp mua tín chỉ carbon rừng là nhằm bù trừ phát thải, mở ra nguồn thu tài chính dồi dào, thu hút dòng vốn tư nhân vào ngành lâm nghiệp.
Tuy nhiên, do phần lớn diện tích rừng tại Việt Nam nằm ở các vùng sâu, vùng xa, nơi đồng bào dân tộc thiểu số và người dân nghèo sinh sống trực tiếp, việc thiết lập một cơ chế phân phối dòng tiền công bằng, minh bạch là điều kiện tiên quyết để tránh tình trạng bất bình đẳng xã hội và bảo đảm hiệu quả giữ rừng thực chất.
Để nguồn thu từ tín chỉ carbon không bị thất thoát, người dân giữ rừng thực sự được hưởng lợi bền vững từ nguồn thu mua bán tín chỉ carbon của doanh nghiệp dưới thời kỳ mới, theo tôi, cần triển khai đồng bộ các giải pháp như: đẩy mạnh giao đất, giao rừng; tối ưu hóa cơ chế phân bổ tài chính qua quỹ ủy thác; đảm bảo an toàn xã hội (Safeguards) và tham vấn (FPIC); tích hợp mô hình sinh kế “Kinh tế dưới tán rừng” và đa dạng sinh học.
Tại Gia Lai, ngành lâm nghiệp đang khuyến khích người dân nhận khoán bảo vệ rừng kết hợp phát triển dược liệu, lâm sản ngoài gỗ và du lịch sinh thái dưới tán rừng.
Cách làm này giúp tạo nguồn thu nhập bền vững, giảm áp lực khai thác rừng trái phép và tăng động lực để người dân gắn bó với công tác bảo vệ rừng.
Các nhà khoa học khảo sát mô hình thí nghiệm lâm sinh nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển thị trường tín chỉ carbon rừng ở Gia Lai. Ảnh: NVCC
* Để tham gia hiệu quả thị trường tín chỉ carbon rừng trong nước và quốc tế, ngành lâm nghiệp và các chủ rừng cần chuẩn bị những điều kiện gì, thưa ông?
- Thị trường carbon quốc tế vận hành theo các tiêu chuẩn khoa học nghiêm ngặt, trong đó tín chỉ carbon chỉ được công nhận khi bảo đảm tính bổ sung, tính vĩnh viễn, không rò rỉ carbon và được đo đạc chính xác.
Để tham gia hiệu quả, ngành lâm nghiệp và các chủ rừng cần khẩn trương hoàn thiện dữ liệu rừng, xây dựng đường cơ sở phát thải, thiết lập hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) đạt chuẩn quốc tế.
Đồng thời, cần nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy hợp tác công - tư, chuyển giao công nghệ và kiểm soát chặt việc tính toán giảm phát thải, tránh trùng lặp.
Để chuyển hóa các tiềm năng lý thuyết thành kết quả thực tế, đặc biệt tại các tỉnh trọng điểm như Gia Lai, các cơ quan quản lý nhà nước và địa phương cần tập trung thực hiện các khuyến nghị chiến lược, bao gồm: sớm ban hành hệ thống thông tư hướng dẫn chi tiết; khẩn trương hoàn thiện Đề án thí điểm kinh doanh carbon rừng cấp tỉnh; ưu tiên nguồn lực xây dựng hạ tầng dữ liệu và MRV; kiện toàn và nhân rộng mô hình chia sẻ lợi ích thực chất; đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nâng cao năng lực tại cơ sở.
(GLO)- El Niño mạnh đến rất mạnh đang đặt ra nguy cơ bất lợi đối với nguồn nước và hoạt động tích trữ nước phục vụ nhu cầu phát điện của các hồ thủy điện tại Việt Nam.
(GLO)- Sở hữu diện tích rừng lớn và hệ sinh thái đa dạng, Gia Lai có dư địa phát triển tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn lực cho bảo vệ rừng và kinh tế xanh.
(GLO)- Máy bay X1 - được nhà sản xuất giới thiệu là máy bay chạy hoàn toàn bằng pin lớn nhất thế giới từng cất cánh - vừa hoàn thành chuyến bay thử đầu tiên kéo dài 27 phút tại Mỹ, với lượng điện tiêu thụ trị giá khoảng 5 USD.
(GLO)- Thị trường carbon của Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang vận hành thực tế. Với doanh nghiệp, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn có thể tạo ra một loại tài sản mới - tín chỉ carbon - từ đó mở thêm cơ hội tạo nguồn thu.
(GLO)- Sau hơn 1 tháng kể từ khi chính thức vận hành, sàn giao dịch carbon trong nước vẫn chưa ghi nhận thêm giao dịch mới ngoài phiên đầu tiên. Theo các chuyên gia, đây là diễn biến phù hợp với giai đoạn thí điểm của 1 thị trường còn rất mới tại Việt Nam.
(GLO)- Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng có hiệu lực từ ngày 15-7-2026 mở ra cơ hội khai thác hiệu quả giá trị kinh tế từ tài nguyên rừng.
(GLO)- Sáng 23-7, Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng (tỉnh Gia Lai) và Tổ chức Frankfurt Zoological Society (FZS/Đức) tại Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt Dự án hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng.
(GLO)- Dự án Chuyển dịch năng lượng bền vững Việt Nam - EU (EVSET) tại Hà Nội vừa khởi động cuộc thi WATT'S UP dành cho thanh niên từ 18-25 tuổi, khuyến khích những ý tưởng truyền thông sáng tạo về năng lượng sạch và phát triển bền vững.
(GLO)- Chiều 26-6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh (phường Quy Nhơn), UBND tỉnh Gia Lai phối hợp cùng Công ty CP Becamex Bình Định tổ chức hội thảo với chủ đề “ESG - Xu thế chuyển đổi sản xuất xanh: Nắm bắt cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư tại Gia Lai”.
(GLO)- Những năm gần đây, điện mặt trời mái nhà ngày càng được nhiều hộ dân, cơ sở kinh doanh tại các phường Quy Nhơn, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam và Quy Nhơn Tây (tỉnh Gia Lai) lựa chọn.
(GLO)- Sáng 26-6, đồng chí Phạm Anh Tuấn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã có buổi làm việc với đoàn công tác của Công ty Glassdome (Hàn Quốc) do ông Jinki Ham - Tổng Giám đốc (CEO) làm Trưởng đoàn.
(GLO)- Ngày 25-6, ông Nguyễn Thanh Nguyên - Phó Trưởng ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Gia Lai - cho biết: Trên địa bàn tỉnh có 74 cơ sở thuộc 68 doanh nghiệp vừa được vinh danh “Doanh nghiệp xanh" năm 2026.
(GLO)- Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, chương trình “Gian hàng Xanh - Tiết kiệm năng lượng” năm 2026 sẽ được tổ chức ở cả 3 miền, chủ yếu tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh với 25 gian hàng.
(GLO)- Tỉnh Gia Lai hiện có 85 dự án năng lượng tái tạo đang vận hành với tổng công suất 4.179 MW, sản lượng điện đạt hơn 15 tỷ kWh mỗi năm. Riêng năm 2025, ngành sản xuất và phân phối điện tăng trưởng 23%, trở thành lĩnh vực đóng góp lớn nhất vào tốc độ tăng trưởng công nghiệp của tỉnh.
Chính phủ triển khai thí điểm chính sách xăng E10 với quy định rõ về chất lượng, giá cả và trách nhiệm của các bên thi hành từ ngày 16/6/2026 đến hết ngày 15/6/2028.
(GLO)- Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn tỉnh nhiều ngày gần đây tăng đột biến. Trước áp lực này, Công ty Điện lực Gia Lai đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
(GLO)- Gia tăng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy sản xuất của nông dân Gia Lai. Từ các mô hình cà phê, chanh dây đến hợp tác xã, tổ liên kết, nông nghiệp xanh dần hình thành trên nền tảng giảm hóa chất, cải tạo đất và nâng cao chất lượng nông sản.
(GLO)- Nhằm tăng cường an ninh năng lượng, giảm phụ thuộc vào nguồn diesel hóa thạch nhập khẩu và thúc đẩy tiêu thụ dầu cọ trong nước, từ ngày 1-6, Malaysia sẽ nâng tỷ lệ pha trộn diesel sinh học tại bán đảo Malaysia lên mức B15.
(GLO)- Cục Công nghiệp vừa có công văn gửi Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy về thực hiện lộ trình xăng E10; trong đó có việc đánh giá tính tương thích của phương tiện đối với loại xăng này.
(GLO)- Sáng 28-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Hữu Quế đã đến thăm, làm việc tại Nhà máy Idemitsu Green Energy Vietnam thuộc Công ty TNHH Năng lượng xanh Idemitsu Việt Nam ở Cụm công nghiệp Hoài Tân.
(GLO)- Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã phỏng vấn ông Nguyễn Đình Kha-Phó Giám đốc Sở Công Thương trước những băn khoăn của người dân về nguồn cung, chất lượng và mức độ an toàn của xăng sinh học E10 RON 95-III.
Từ ngày 1-6-2026, xăng E10 được phân phối trên toàn quốc. Bộ Công thương tiếp tục duy trì xăng E5RON92 đến hết năm 2030 để bảo đảm phù hợp nhiều loại xe.
(GLO)- Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về nhiên liệu sinh học, thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh và lan tỏa thông điệp sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu lợi ích của xăng sinh học E10” trên phạm vi toàn quốc.
