Dòng vốn mới không chỉ chuyển hóa lợi thế tài nguyên thành các dự án cụ thể mà còn từng bước hình thành những vùng sản xuất năng lượng, mở rộng không gian cho các hoạt động kinh tế.
Tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu đến năm 2030, sản lượng điện sản xuất đạt khoảng 27 tỷ kWh/năm, từng bước hiện thực hóa định hướng tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và trở thành trung tâm năng lượng của khu vực Tây Nguyên.
Thu hút nhiều nhà đầu tư
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất các loại hình nguồn điện được phân bổ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025-2030 là 6.523 MW; giai đoạn 2031-2035 là 2.736 MW.
Trong danh mục tỉnh cập nhật vào Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, có 110 dự án nguồn điện với tổng công suất 5.501,15 MW, gồm: 44 dự án điện gió, công suất 3.336,5 MW; 24 dự án điện mặt trời, công suất 1.530,24 MW; 34 dự án thủy điện, công suất 457,41 MW; 5 dự án điện rác, công suất 75 MW; 3 dự án điện sinh khối, công suất 102 MW.
Quy mô và sự đa dạng về loại hình nguồn điện đang tạo không gian đầu tư rộng cho ngành năng lượng. Đáng chú ý, nhiều nhà đầu tư lớn đã tham gia những dự án có quy mô hàng trăm MW, tổng vốn lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Điển hình, Công ty CP Năng lượng VinEnergo - một công ty trong hệ sinh thái Vingroup đã ký hợp tác nghiên cứu, khảo sát tiềm năng, hướng đến đầu tư cụm nhà máy điện gió 8 tỷ USD tại Gia Lai. Dự kiến giai đoạn 1 triển khai với tổng công suất khoảng 2.000 MW, sau đó mở rộng lên khoảng 3.000 MW trong giai đoạn 2.
Tháng 2-2026, Công ty CP Năng lượng VinEnergo được UBND tỉnh phê duyệt là nhà đầu tư thực hiện Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 (địa bàn các phường, xã: Phù Mỹ Đông, Phù Mỹ Bắc, Phù Mỹ Tây, Bình Dương, Ngô Mây, Cát Tiến, Tuy Phước Đông và Quy Nhơn Đông), công suất 750 MW, tổng vốn đầu tư hơn 48.372 tỷ đồng.
Tháng 3-2026, doanh nghiệp được tỉnh chấp thuận là nhà đầu tư Nhà máy điện gió Vĩnh Thuận (xã Vĩnh Quang), công suất 143 MW, tổng vốn hơn 4.679 tỷ đồng.
Đến tháng 6-2026, tỉnh tiếp tục chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Nhà máy điện gió Thăng Hưng (tại xã Bàu Cạn và xã Chư Prông), công suất 42 MW, vốn hơn 1.385 tỷ đồng và Nhà máy điện gió Thăng Hưng - giai đoạn 2 (tại xã Bàu Cạn), công suất 38 MW, vốn hơn 1.230 tỷ đồng; hai dự án dự kiến khởi công tháng 12-2026, đưa vào vận hành tháng 3-2028.
Bà Nguyễn Hương Giang - Phó Tổng Giám đốc VinEnergo - cho hay: Thông qua việc phát triển nguồn năng lượng sạch, các dự án sẽ góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Với hệ sinh thái công nghiệp - công nghệ sẵn có, doanh nghiệp hướng đến đầu tư bài bản, lâu dài, tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm hiệu quả kinh tế và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và người dân.
Không chỉ các dự án quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp đang tiếp tục mở rộng đầu tư tại những địa bàn đã hình thành các dự án năng lượng tại Gia Lai.
Ông Dương Luận - Phó Giám đốc Công ty CP Điện gió Nhơn Hòa 1 (xã Chư Pưh) cho biết: Dự kiến tháng 10-2026, Công ty khởi công 3 dự án điện mặt trời tại xã Ia Le, tổng công suất 146 MW và 1 dự án điện gió tại xã Ia Boòng, công suất 45 MW.
Những dự án này cho thấy lợi thế về tài nguyên gió, bức xạ mặt trời và quỹ đất đang từng bước được chuyển thành các dự án đầu tư cụ thể, với quy mô ngày càng lớn.
Hình thành những vùng năng lượng
Trong bối cảnh Gia Lai đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2026, năng lượng đang trở thành một trong những nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển.
Điện không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất mà còn là điều kiện tiên quyết để thu hút các dự án công nghiệp, chế biến sâu, nông nghiệp công nghệ cao và những ngành sử dụng nhiều năng lượng. Riêng năm 2025, ngành sản xuất và phân phối điện tăng 23%, trở thành lĩnh vực đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng công nghiệp của tỉnh.
Cùng với dòng vốn đầu tư, năng lượng tái tạo đang tạo nên những địa bàn tập trung nhiều dự án, từng bước hình thành các vùng sản xuất năng lượng trên địa bàn tỉnh. Chư Pưh là một trong những địa phương thể hiện rõ xu hướng này.
Hiện xã Chư Pưh có 2 dự án điện gió và 19 dự án năng lượng mặt trời đã đi vào hoạt động. Theo ông Siu Y Bé - Chủ tịch UBND xã Chư Pưh, địa phương còn 13 dự án với tổng công suất khoảng 423 MW đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Sự hiện diện của các dự án năng lượng đang góp phần tạo thêm động lực cho khu vực công nghiệp - xây dựng của địa phương.
Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng trên địa bàn xã đạt hơn 1.418 tỷ đồng, trong đó có sự đóng góp từ các dự án năng lượng. Cùng với các dự án đang hoạt động, việc tiếp tục triển khai các dự án mới được kỳ vọng mở rộng quy mô sản xuất năng lượng, đồng thời tạo thêm dư địa cho các hoạt động dịch vụ, hạ tầng gắn với ngành năng lượng.
Ông Dương Minh Đức - Giám đốc Sở Công Thương - cho rằng: Dòng vốn đầu tư vào năng lượng tái tạo đang tạo ra sự chuyển dịch đáng kể trong cơ cấu kinh tế địa phương, từng bước hình thành ngành công nghiệp năng lượng quy mô lớn.
Cùng với việc phát huy hiệu quả các công trình thủy điện lớn như Ia Ly, Sê San, sự phát triển của điện gió, điện mặt trời đang mở rộng quy mô ngành năng lượng, đồng thời kéo theo nhu cầu về hạ tầng, dịch vụ kỹ thuật và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Sau hợp nhất, không gian phát triển năng lượng của Gia Lai được mở rộng với sự bổ trợ về điều kiện tự nhiên giữa các khu vực. Phía Tây có quỹ đất lớn, bức xạ mặt trời, gió và hệ thống sông, hồ; phía Đông có lợi thế phát triển điện gió trên bờ, điện gió ngoài khơi…
Sự đa dạng này tạo điều kiện để tỉnh phát triển nhiều loại hình năng lượng, gắn sản xuất điện với nhu cầu công nghiệp và các lĩnh vực kinh tế.
Để các dự án phát huy hiệu quả, hạ tầng đấu nối và truyền tải vẫn là điều kiện quan trọng. Tỉnh đang phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và doanh nghiệp tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, đấu nối và đẩy nhanh tiến độ các công trình liên quan.
Theo ông Dương Minh Đức, việc phát triển đồng bộ nguồn điện và lưới điện không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn mở ra dư địa tăng trưởng mới cho địa phương.
