Quán triệt tinh thần đổi mới, sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, cùng với chủ trương của Bộ Công an về đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào thực tiễn công tác.
Từ những yêu cầu phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhiều giải pháp công nghệ đã được triển khai, từng bước thay đổi phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả xử lý công việc và chất lượng phục vụ nhân dân.
Từ yêu cầu thực tiễn đến sáng kiến chuyển đổi số
Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về sát hạch, cấp giấy phép lái xe từ ngành Giao thông vận tải, khối lượng công việc, dữ liệu và yêu cầu về tổng hợp, báo cáo chuyên môn của lực lượng CSGT tăng lên đáng kể.
Trong khi đó, việc xử lý dữ liệu bằng phương pháp thủ công, chủ yếu thông qua các bảng tính Excel, bộc lộ những hạn chế nhất định, nhất là khi số lượng hồ sơ và kỳ sát hạch ngày càng lớn.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Phòng CSGT đã chủ động nghiên cứu, xây dựng và đưa vào vận hành phần mềm “Quản lý và tổng hợp kết quả sát hạch giấy phép lái xe”.
Đây là giải pháp được xây dựng xuất phát từ chính những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; qua đó từng bước đưa công nghệ vào thay thế các khâu xử lý thủ công, nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong công tác quản lý.
Phần mềm được thiết kế theo mô hình ứng dụng độc lập, có khả năng vận hành trên nhiều cấu hình máy tính mà không yêu cầu quá trình cài đặt phức tạp. Hệ thống cho phép tự động tiếp nhận dữ liệu từ các tệp XML, xử lý kết quả sát hạch, tính tỷ lệ đạt, tổng hợp lệ phí và xuất báo cáo theo biểu mẫu.
Đồng thời, ứng dụng hỗ trợ quản lý lệ phí, thống kê dữ liệu qua nhiều kỳ sát hạch liên tiếp và đồng bộ dữ liệu về hệ thống tập trung thông qua nền tảng SQL Server.
Trong công tác cấp đổi giấy phép lái xe, toàn tỉnh đã tiếp nhận, giải quyết 131.915 trường hợp, trong đó 118.935 trường hợp thực hiện trực tiếp và 12.980 trường hợp qua Cổng Dịch vụ công; tỷ lệ giải quyết đạt 100% đối với các hồ sơ đủ điều kiện tiếp nhận qua Cổng Dịch vụ công.
Đối với lực lượng CSGT, dữ liệu số giúp giảm thời gian xử lý, hạn chế thao tác thủ công, nâng cao khả năng kiểm tra, đối chiếu và tổng hợp thông tin. Đối với người dân, việc số hóa và kết nối dữ liệu góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, giảm việc đi lại, tăng tính thuận tiện và minh bạch trong giải quyết công việc.
Giám sát giao thông bằng dữ liệu
Trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, chuyển đổi số cũng đang tạo ra những thay đổi căn bản về phương thức giám sát.
Phòng CSGT đã đẩy mạnh vận hành Hệ thống giám sát, xử lý vi phạm giao thông bằng camera. Hệ thống cho phép ghi nhận hình ảnh phương tiện và các hành vi vi phạm giao thông, tạo nguồn dữ liệu hình ảnh phục vụ cán bộ, chiến sĩ kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.
Từ đầu năm đến nay, hệ thống camera giám sát đã ghi nhận 16.985 trường hợp vi phạm. Trên cơ sở dữ liệu hình ảnh được ghi nhận, lực lượng CSGT tiến hành trích xuất, kiểm tra, xác minh và thực hiện các bước thông báo, xử lý theo quy định; số tiền theo thông báo hơn 88 tỷ đồng.
Điều quan trọng của hệ thống camera không chỉ nằm ở số lượng trường hợp vi phạm được phát hiện hay số tiền xử phạt, mà ở khả năng mở rộng không gian và thời gian giám sát giao thông, hỗ trợ lực lượng chức năng chủ động hơn trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Nếu phương thức truyền thống phụ thuộc vào việc bố trí lực lượng trực tiếp trên từng tuyến, từng địa bàn thì hệ thống camera tạo ra một nguồn dữ liệu hình ảnh liên tục, khách quan, hỗ trợ lực lượng CSGT trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Công nghệ đã góp phần chuyển phương thức quản lý từ “quản lý dựa trên sự hiện diện trực tiếp” sang “quản lý có sự hỗ trợ của dữ liệu và công nghệ”, giúp sử dụng hiệu quả hơn nguồn nhân lực, phương tiện và thiết bị nghiệp vụ.
Đồng thời, việc tăng cường giám sát bằng camera còn có ý nghĩa phòng ngừa. Khi người tham gia giao thông nhận thức rằng hành vi vi phạm có thể được ghi nhận, kiểm tra và xử lý trên cơ sở dữ liệu hình ảnh thì ý thức tự giác chấp hành pháp luật giao thông cũng được nâng lên.
Người dân trở thành nguồn dữ liệu quan trọng
Một điểm đáng chú ý trong quá trình chuyển đổi số của Phòng CSGT là việc mở rộng các kênh tương tác trực tuyến, tạo điều kiện để người dân tham gia phản ánh tình hình giao thông qua Facebook, Zalo OA, VNeTraffic và các nền tảng phù hợp.
Thông qua những kênh này, người dân có thể cung cấp hình ảnh, thông tin về các hành vi vi phạm hoặc những vấn đề phát sinh trên đường. Đây là nguồn thông tin bổ trợ quan trọng, giúp lực lượng chức năng có thêm cơ sở để kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.
Ở góc độ quản lý, đây là bước phát triển đáng chú ý: dữ liệu phục vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông không chỉ đến từ các hệ thống kỹ thuật của cơ quan chức năng mà còn có sự tham gia của cộng đồng.
Công nghệ vì thế không làm khoảng cách giữa lực lượng Công an và người dân xa hơn, mà ngược lại, nếu được tổ chức phù hợp, có thể tạo thêm những kênh tương tác nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.
Đây cũng là biểu hiện cụ thể của việc lấy người dân làm trung tâm trong cải cách hành chính và chuyển đổi số; đồng thời phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia bảo đảm an ninh, trật tự nói chung và trật tự, an toàn giao thông nói riêng.
Đổi mới công nghệ phải đi cùng đổi mới con người
Thực tiễn triển khai tại Phòng CSGT cho thấy, yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số không chỉ là hạ tầng kỹ thuật hay phần mềm, mà trước hết là con người và tư duy của người thực hiện.
Một phần mềm chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi cán bộ hiểu rõ vấn đề của công việc, chủ động tìm kiếm giải pháp và sẵn sàng thay đổi phương pháp làm việc đã quen thuộc. Việc cán bộ, chiến sĩ chủ động nghiên cứu, xây dựng và đưa vào sử dụng phần mềm quản lý, tổng hợp kết quả sát hạch GPLX là một minh chứng cho tinh thần đó.
Từ thực tiễn công tác, những sáng kiến như vậy có thể tiếp tục được hoàn thiện, kết nối và mở rộng để hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ công tác; trong đó các khâu quản lý, giám sát, xử lý và phục vụ người dân được liên kết ngày càng chặt chẽ hơn trên môi trường số.
Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng, thiết bị và phần mềm, việc nâng cao năng lực số, kỹ năng khai thác dữ liệu và ý thức đổi mới phương pháp công tác của cán bộ, chiến sĩ là yêu cầu có tính quyết định. Chuyển đổi số trước hết phải bắt đầu từ chuyển đổi nhận thức và cách làm của mỗi cán bộ, chiến sĩ.
Chuyển đổi số để phục vụ tốt hơn
Những kết quả bước đầu của Phòng CSGT cho thấy tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đang từng bước được cụ thể hóa bằng những công việc thiết thực, bắt đầu từ chính những vấn đề đặt ra trong thực tiễn công tác.
Từ một phần mềm được xây dựng để giải quyết bài toán xử lý dữ liệu sát hạch; từ hệ thống camera phục vụ giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm; từ việc kết nối, đồng bộ dữ liệu giấy phép lái xe đến các nền tảng số... tất cả đang góp phần hình thành phương thức công tác dựa trên dữ liệu, công nghệ và sự tương tác.
Đây cũng chính là giá trị cốt lõi của chuyển đổi số trong lực lượng CSGT: Không phải số hóa để có thêm công nghệ, mà ứng dụng công nghệ để làm công việc nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn; quản lý hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.
Thời gian tới, Phòng CSGT sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ; hoàn thiện, khai thác hiệu quả các hệ thống dữ liệu; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu theo quy định; phát triển các giải pháp số phục vụ công tác nghiệp vụ và cải cách hành chính; đồng thời nâng cao năng lực số cho cán bộ, chiến sĩ.
Qua đó, từng bước xây dựng lực lượng CSGT chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
