Kết luận về vấn đề bô xít, Bộ Chính trị cho rằng, Tây Nguyên là khu vực nhạy cảm, cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh, quốc phòng cho cả trước mắt và lâu dài, đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hoá.
Ngày 24-4, ông Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã ký Thông báo số 245- Kết luận của Bộ Chính trị về Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô xít giai đoạn 2007-2015, có xét đến năm 2025.
Theo Bộ Chính trị, thăm dò, khai thác, chế biến bô xít là chủ trương nhất quán của Đảng từ trước đến nay. Trong 2 nhiệm kỳ gần đây, Bộ Chính trị đã nhiều lần bàn và ra các nghị quyết, kết luận để chỉ đạo xây dựng ngành công nghiệp bô xít, alumin, nhôm, phục vụ phát triển kinh tế đất nước, góp phần phát triển kinh tế, xã hội khu vực Tây Nguyên.
Chính phủ cũng đã chỉ đạo xây dựng và phê duyệt Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô xít với bước đi cụ thể và chỉ đạo triển khai 2 dự án khai thác bô xít, sản xuất alumin đầu tiên tại Tân Rai (Bảo Lộc, Lâm Đồng) và Nhân Cơ (Đak Nông); đồng thời, chỉ đạo tìm kiếm, lựa chọn đối tác nước ngoài có năng lực để hợp tác phát triển kết cấu hạ tầng và đầu tư xây dựng ngành công nghiệp bô xít, alumin, nhôm. Tập đoàn Công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam (TKV) là đơn vị được giao làm chủ đầu tư thực hiện 2 dự án và chủ trì đàm phán với các đối tác nước ngoài.
Tuy nhiên, Bộ Chính trị lưu ý, triển khai các dự án phải trên cơ sở hiệu quả tổng thể, gồm cả hiệu quả kinh tế và xã hội. Trong đó, chú ý đúng mức đến việc tiết kiệm tài nguyên, nhu cầu thị trường, sản phẩm phải có sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới...
Bộ Chính trị cũng cho rằng khai thác bô xít, sản xuất alumin có tác động lớn đến môi trường từ khâu khai thác, chế biến, vận chuyển đến xử lý chất thải. Vì vậy, nếu không được quản lý tốt, không tính hết đến tác động môi trường, sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng mà việc khắc phục phải mất nhiều năm với chi phí tốn kém lớn.
Theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, cần đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng của Tây Nguyên để vừa đáp ứng yêu cầu khai thác bô xít, sản xuất alumin, vừa bảo đảm yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội vùng này.
Việc lựa chọn công nghệ là một nội dung quan trọng; yêu cầu là phải sử dụng thiết bị và công nghệ hiện đại trên thế giới.
Kết luận của Bộ Chính trị nhấn mạnh, Tây Nguyên là khu vực nhạy cảm, cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh, quốc phòng cho cả trước mắt và lâu dài, đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hoá. Cần giữ gìn bản sắc văn hóa, đời sống các dân tộc Tây Nguyên và tạo công ăn việc làm cho nhân dân địa phương. Riêng việc sử dụng lao động nước ngoài phải đúng quy định của pháp luật.
Để tiếp tục triển khai các Nghị quyết của Đảng, Bộ Chính trị chỉ đạo, tiếp tục thực hiện chủ trương triển khai 2 dự án ở Tân Rai và Nhân Cơ do TKV làm chủ đầu tư. Chưa chủ trương bán cổ phần cho tổ chức và cá nhân nước ngoài; sử dụng lao động trong nước, chỉ sử dụng lao động kỹ thuật nước ngoài khi cần thiết, lựa chọn công nghệ hiện đại; thực hiện nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường. Khẩn trương lập báo cáo môi trường chiến lược và báo cáo đánh giá tác động môi trường của từng dự án để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp.
Trong thời gian tới, phát triển ngành công nghiệp khai thác bô xít, chế biến alumin, nhôm phải bảo đảm lợi ích trước mắt, lâu dài và bền vững của đất nước; có bước đi thích hợp, từ nhỏ đến lớn, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, bảo đảm hiệu quả kinh tế- xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh, quốc phòng. Trong giai đoạn đầu sản xuất alumin, cần khẩn trương đẩy mạnh xây dựng các dự án thuỷ điện, cung cấp một phần cho việc luyện nhôm để nâng cao giá trị nguồn tài nguyên bô xít phục vụ trong nước và xuất khẩu.
Bộ Chính trị yêu cầu tiếp thu các ý kiến đúng đắn của các nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, các nhà khoa học, để rà soát, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của cả nước và khu vực Tây Nguyên trong từng thời kỳ. Việc khai thác này gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội, phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế để đạt hiệu quả toàn diện.
Riêng dự án Nhân Cơ, cần rà soát lại toàn bộ các vấn đề có liên quan, nhất là việc đánh giá hiệu quả kinh tế và tác động môi trường, nếu thực sự có hiệu quả và bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường thì mới tiếp tục triển khai thực hiện. Quá trình triển khai 2 dự án này cần thực hiện tốt việc hoàn thổ và trồng rừng ngay sau khi khai thác. Trên cơ sở kết quả của 2 dự án, tổ chức rút kinh nghiệm để bổ sung, hoàn chỉnh quy hoạch và kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo.
Trên cơ sở Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Cán sự Đảng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành rà soát, điều chỉnh Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô xít và triển khai 2 dự án nói trên. Trong đó, lưu ý chỉ đạo chặt chẽ về sử dụng công nghệ, bảo vệ môi trường, hoàn thổ, trồng rừng, đền bù tái định cư, những vấn đề xã hội, bảo đảm đời sống cho đồng bào thuộc diện phải thu hồi đất, quản lý tốt lao động nước ngoài và trật tự an toàn xã hội trong vùng dự án...
Ban Cán sự Đảng Chính phủ chuẩn bị báo cáo vấn đề này với Ban Chấp hành Trung ương trong kỳ họp giữa năm 2009 và chỉ đạo việc chuẩn bị báo cáo Quốc hội trong phần báo cáo về kinh tế, xã hội năm 2009.
Trao đổi với báo chí ngày 26-4, ông Ngô Tố Ninh, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần alumin Nhân Cơ thuộc TKV khẳng định, thông tin về việc sẽ có 2.000 lao động người Trung Quốc làm việc tại khu công nghiệp bô xít Nhân Cơ là "hoàn toàn không chính xác".
Ông Ninh cho biết, phía Trung Quốc do Tập đoàn Chalco trúng thầu chính xây dựng nhà máy luyện alumin Nhân Cơ, nhưng gói thầu chỉ có trị giá khoảng 100 triệu USD trong tổng số hơn 700 triệu USD. Xây dựng nhà máy có sự tham gia rất nhiều doanh nghiệp trong nước.
Theo ông Ninh, vào lúc cao điểm, trên công trường xây dựng nhà máy chỉ có gần 3.000 lao động làm việc thì thông tin có 2.000 lao động Trung Quốc là hoàn toàn không hợp lý. Hơn nữa, lãnh đạo Công ty cổ phần alumin Nhân Cơ- TKV đã có bản ghi nhớ cam kết làm việc với đại diện Tập đoàn Chalco có quy định: không sử dụng lao động phổ thông Trung Quốc, những công việc lao động đơn giản không đòi hỏi kỹ thuật cao như xây dựng cơ sở hạ tầng đường giao thông, nhà cửa, tuyển quặng, vận hành điện... phải sử dụng lao động người Việt Nam và ưu tiên cho người dân trong vùng dự án.
"Chỉ sử dụng lao động người Trung Quốc có tay nghề cao khi thật sự cần thiết, những người này không phải là khách đi du lịch và phải có hợp đồng lao động, tất cả phải tuân thủ theo quy định của pháp luật Việt Nam", ông Ninh nói.
Dự kiến vào tháng 5, nhà máy luyện alumin Nhân Cơ có công suất khoảng 630.000 tấn một năm với tổng vốn đầu tư 12.500 tỷ đồng sẽ được khởi công.
Theo VnExpress
