Từ năm 2026, mạng lưới y tế cơ sở có những thay đổi đáng chú ý. Theo Thông tư số 43/2025/TT-BYT, trạm y tế cấp xã là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc UBND xã, phường, đặc khu; đồng thời chịu sự chỉ đạo, hỗ trợ, hướng dẫn và kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của cơ quan có thẩm quyền.
Quy định cũng đặt ra cơ chế để ngành y tế điều phối các đơn vị trực thuộc hỗ trợ trạm y tế về chuyên môn, kỹ thuật, nhân lực khi cần thiết. Đây là cơ sở để tăng kết nối giữa trạm y tế và các bệnh viện có năng lực chuyên môn cao hơn.
Người dân có thể khám, quản lý nhiều bệnh ngay tại xã
Lợi ích dễ thấy nhất khi bệnh viện tuyến trên tăng cường hỗ trợ trạm y tế là người dân có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế tốt hơn ngay gần nơi sinh sống.
Trạm y tế hiện không chỉ thực hiện tiêm chủng, phòng - chống dịch hay sơ cứu ban đầu mà còn được giao khám, chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khỏe người dân, thực hiện y học gia đình; quản lý, theo dõi, cấp thuốc và điều trị ngoại trú đối với một số bệnh mạn tính.
Khi được bệnh viện tuyến trên hỗ trợ bác sĩ, đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật hoặc hội chẩn từ xa, năng lực xử trí của tuyến xã có thể được nâng lên. Người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và một số bệnh mạn tính ổn định có thể được theo dõi định kỳ gần nhà thay vì thường xuyên lên bệnh viện.
Điều này giúp giảm thời gian đi lại, chi phí phát sinh và thời gian chờ khám, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ nhỏ và người dân ở khu vực xa bệnh viện.
Chuyển tuyến nhanh và đúng hơn
Sự kết nối giữa trạm y tế và bệnh viện tuyến trên còn giúp người bệnh được phân loại ngay từ tuyến đầu.
Những trường hợp trong khả năng chuyên môn được xử trí tại xã; ca bệnh phức tạp có thể được hội chẩn và chuyển đến cơ sở phù hợp. Nếu dữ liệu khám chữa bệnh, hồ sơ sức khỏe và kết quả xét nghiệm được liên thông, người bệnh cũng có thể hạn chế việc thực hiện lại một số thủ tục, xét nghiệm không cần thiết.
Việc nhiều bệnh thông thường và bệnh mạn tính ổn định được quản lý tại cơ sở cũng góp phần giảm tình trạng người dân tập trung lên bệnh viện tuyến trên.
Tuy nhiên, bệnh viện hỗ trợ chuyên môn không đồng nghĩa trạm y tế xã trở thành đơn vị trực thuộc bệnh viện. Theo mô hình hiện hành, trạm y tế trực thuộc UBND cấp xã; bệnh viện và cơ quan chuyên môn ngành y tế đóng vai trò hỗ trợ, hướng dẫn và tăng cường năng lực chuyên môn.
