Cơ hội từ thị trường thí điểm
Việc triển khai thí điểm được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam trở thành một trung tâm tài sản số có kiểm soát tại châu Á. Thị trường vốn nội địa có cơ hội được phát triển sâu hơn, đồng thời tạo điều kiện thu hút dòng vốn ngoại từ các nhà đầu tư chiến lược toàn cầu như Binance hay Bybit. Bên cạnh đó, hành lang pháp lý mới mở ra cơ hội đưa hoạt động tiền mã hóa từ thị trường phi chính thức sang khuôn khổ chính thức, tạo nguồn thu thuế cho ngân sách và giảm thiểu tình trạng gian lận tài chính.
Nghị quyết cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế rủi ro và đặt nền móng cho mô hình ngân hàng tài sản số trong tương lai. Việc ứng dụng công nghệ blockchain và token hóa có thể giúp nhiều ngành như bất động sản, năng lượng tái tạo hay quản lý chuỗi cung ứng tiếp cận các phương thức huy động vốn mới. Ngoài ra, Việt Nam ban hành nghị quyết vào thời điểm thị trường toàn cầu đã phát triển, từ đó có thể rút ra kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước.
Cơ hội cho doanh nghiệp và tổ chức
Đối với các tổ chức tài chính và công nghệ, giai đoạn thí điểm tạo ra một sân chơi chính thống để tham gia. Một số doanh nghiệp trong nước đã nhanh chóng tận dụng cơ hội hợp tác quốc tế, điển hình như MB Bank ký biên bản ghi nhớ với Dunamu, đơn vị vận hành Upbit, để xây dựng nền tảng giao dịch đạt chuẩn an toàn quốc tế.
Nhiều tổ chức tài chính lớn như Techcombank, SSI, VIX Securities, VPBankS hay MB Bank cũng đã có động thái thành lập các đơn vị chuyên trách nhằm chuẩn bị tham gia thị trường tài sản mã hóa. Đây là tín hiệu cho thấy sự chủ động của doanh nghiệp Việt Nam trong việc đón đầu xu hướng mới.
Cơ hội cho nhà đầu tư
Đối với nhà đầu tư trong nước, việc hợp pháp hóa tài sản số mang lại sự yên tâm và tăng cường bảo vệ quyền lợi. Nhà đầu tư có thể tham gia vào kênh đầu tư chính thức thông qua các sàn giao dịch được cấp phép thay vì dựa vào những nhóm kín tiềm ẩn rủi ro cao.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, khung pháp lý mới đóng vai trò như một bản đồ minh bạch và dễ dự đoán hơn, giúp hạn chế rủi ro khi hợp tác với các đối tác tại Việt Nam.
Vấn đề pháp lý và vận hành
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là nhu cầu hoàn thiện khung pháp lý. Không chỉ dừng ở cấp phép và giám sát, Chính phủ cần thiết lập cơ chế rõ ràng về lưu ký tài sản, định danh người dùng, chống rửa tiền và bảo vệ tài sản. Cân bằng giữa kiểm soát và đổi mới cũng là yếu tố quan trọng để vừa đảm bảo an toàn, vừa tạo điều kiện cho sáng tạo.
Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến thuế vẫn chưa được giải quyết triệt để. Cách tính thuế cho các hoạt động đặc thù như staking, airdrop hay on-chain vẫn chưa được xác định, kể cả trong trường hợp phát sinh thua lỗ. Ngoài ra, dù yêu cầu chuẩn bảo mật ở cấp độ cao, rủi ro tấn công mạng vẫn tồn tại và câu hỏi về cơ chế bồi thường khi sự cố xảy ra vẫn còn bỏ ngỏ.
Thách thức với doanh nghiệp trong và ngoài nước
Để tham gia thị trường thí điểm, doanh nghiệp cần đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, cùng với hệ thống công nghệ đạt chuẩn an toàn cấp độ 4. Đây là rào cản lớn đối với nhiều tổ chức.
Các sàn giao dịch nước ngoài như Binance hay Bybit muốn tiếp tục hiện diện tại Việt Nam cũng phải tìm kiếm đối tác trong nước phù hợp. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp do người Việt vận hành ở nước ngoài, như Coin98 Wallet hay KyberSwap, đã phải tạm dừng phục vụ người dùng trong nước sau khi nghị quyết có hiệu lực.
Nhà đầu tư trong nước đang đối diện với nhiều hạn chế. Việc tham gia vào thị trường sơ cấp chỉ dành cho nhà đầu tư nước ngoài, trong khi họ chỉ được phép giao dịch trên thị trường thứ cấp thông qua tổ chức được cấp phép. Các quy định chặt chẽ khiến việc tiếp cận thị trường khó khăn hơn trước.
Sau sáu tháng kể từ khi có đơn vị đầu tiên được cấp phép, những nhà đầu tư vẫn giao dịch qua các sàn nước ngoài không hợp pháp có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này buộc nhiều người đang nắm giữ tài sản trên sàn quốc tế phải rút về trước thời hạn. Nếu các nền tảng lớn rút khỏi Việt Nam, nhiều nhà đầu tư cá nhân có nguy cơ bị loại khỏi hệ sinh thái Web3 toàn cầu.
