Nhiều quy định mới
Triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 6-10-2025, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 3389/QĐ-BTC phê duyệt đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán”.
Theo đó, từ ngày 1-1-2026, nhóm hộ kinh doanh có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm, được miễn nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân.
Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm, phải áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu giống như phương pháp kê khai hiện hành, tỷ lệ nộp thuế từ 1,5-10% trên tổng doanh thu.
Nhóm này cũng không cần tuân theo chế độ kế toán phức tạp nhưng vẫn phải lập sổ sách đơn giản, có biểu mẫu theo quy định và phải kê khai thuế 4 lần/năm, theo quý.
Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và thuộc nhóm ngành bán lẻ, dịch vụ trực tiếp đến tay người tiêu dùng theo quy định thì phải xuất hóa đơn điện tử (HĐĐT) khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế.
Các hộ kinh doanh khác có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, không bắt buộc xuất HĐĐT khởi tạo từ tính tiền có kết nối với cơ quan thuế, nhưng Bộ Tài chính lưu ý vẫn nên ghi chép doanh thu.
Đối với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm bắt buộc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế VAT, theo công thức: thuế VAT đầu ra trừ thuế VAT đầu vào bằng thuế VAT phải nộp; mức thuế thu nhập cá nhân được tính 17% trên tổng lợi nhuận, trong đó lợi nhuận bằng doanh thu trừ chi phí hợp lý…
Nhiều hộ kinh doanh đã cập nhật, nắm bắt thông tin nói trên với nhiều tâm trạng khác nhau. Chị Nguyễn Thị Thu Ngân-Chủ cửa hàng tạp hóa ở chung cư Lamer (phường Quy Nhơn Nam) cho biết: “Tôi sẵn sàng áp dụng phương pháp kê khai thuế thay vì thuế khoán, nhưng còn băn khoăn, chưa hiểu rõ cơ sở xác định doanh thu để được miễn hoặc nộp thuế”.
Tương tự, bà Thu Trang-một hộ kinh doanh tạp hóa khác trên đường Tô Hiến Thành (phường Quy Nhơn Nam) lại bày tỏ lo ngại khi phải ghi chép sổ sách, kế toán và tự kê khai thuế.
“Tôi đã lớn tuổi, không rành công nghệ thông tin và ứng dụng phần mềm kế toán. Hơn nữa, khách hàng ra vào cửa hàng liên tục, lúc thì họ mua vài gói mì tôm, có khi mua chai nước mắm… nên sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải ghi chép sổ sách, kê khai thuế và xuất hóa đơn theo quy định mới”-bà Trang bày tỏ.
Tích cực tư vấn, hướng dẫn hộ kinh doanh
Toàn tỉnh có 35.029 hộ kinh doanh đang áp dụng phương pháp thuế khoán, trong đó có 14.554 hộ có phát sinh thuế thuộc diện bắt buộc áp dụng phương pháp kê khai.
Thấu hiểu những bỡ ngỡ, lúng túng mà các hộ kinh doanh có thể gặp phải, ngành Thuế tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để các hộ kinh doanh hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định mới.
Đồng thời, căn cứ vào hồ sơ kê khai của hộ kinh doanh, cộng với dữ liệu cơ quan thuế và ý kiến của hội đồng tư vấn thuế ở cơ sở để lập bộ thuế cho hộ kinh doanh, xác định hộ kinh doanh thuộc các nhóm theo Quyết định số 3389/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.
Đơn vị tiên phong là Thuế cơ sở 1 (quản lý 11.204 hộ kinh doanh) đã chủ động tổ chức nhiều hội nghị phổ biến, tư vấn chuyên sâu cho hộ kinh doanh về các quy định mới.
Hiện đơn vị này đã xác định có 5.730/11.204 hộ kinh doanh phải áp dụng phương pháp kê khai theo Quyết định số 3389/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.
“Trong số 5.730 hộ thuộc diện phải áp dụng phương pháp kê khai, có 1.051 hộ đã sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền, số hộ còn lại cũng đã cung cấp đầy đủ thông tin về hoạt động kinh doanh, doanh thu cho cơ quan thuế.
Chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy các ứng dụng công nghệ thông tin, cộng với biện pháp nghiệp vụ, để xác định các nhóm hộ có doanh thu, từ đó hướng dẫn họ thực hiện đúng quy định”-ông Nguyễn Quốc Tuấn, Trưởng đội thuế cơ sở 1, cho biết.
Ông Trần Quang Thành-Phó trưởng Thuế tỉnh Gia Lai-cho hay: Cơ quan thuế định vị những nội dung cần hỗ trợ theo từng nhóm hộ kinh doanh, phấn đấu 100% cho hộ, cá nhân kinh doanh được tiếp cận thông tin và chấp hành về nội dung chuyển đổi từ phương thức thuế khoán sang kê khai.
Thuế tỉnh cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, rà soát hóa đơn đầu vào, quản lý dòng tiền, quản lý hộ kinh doanh trọng điểm, kiểm tra nội ngành, quản lý nợ đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
Đồng thời, phối hợp đồng bộ, thống nhất với UBND các xã, phường để triển khai thực hiện thành công theo lộ trình xóa bỏ thuế khoán; xây dựng quy chế phối hợp về quản lý thuế hộ kinh doanh sau khi bỏ thuế khoán, thiết lập cơ chế một cửa hỗ trợ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, đảm bảo 100% hộ kinh doanh thực hiện các thủ tục về thuế bằng phương thức điện tử một cách thuận lợi, dễ dàng.
