Nước thải xả thẳng ra sông Côn
Làng nghề bánh, bún An Thái có tuổi đời hàng trăm năm, hiện có hơn 50 cơ sở sản xuất, tạo việc làm ổn định cho hơn 400 lao động địa phương. Các sản phẩm chủ lực gồm bánh tráng, bún khô, trong đó, nổi tiếng nhất là bún song thằn. Đặc sản này đã có mặt ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước, trong đó có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao.
Theo ông Nguyễn Hồng Kiên - Tổ trưởng tổ dân phố An Thái: Nghề truyền thống giúp nhiều hộ dân có thu nhập ổn định, một số hộ vươn lên khá giả. Những năm gần đây, làng nghề trở thành điểm tham quan của du khách trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên, làng nghề đang đối diện với tình trạng ô nhiễm môi trường do nước thải từ hoạt động sản xuất.
Ông V.T.S - chủ một cơ sở sản xuất bún song thằn tại làng nghề - cho biết: Mỗi ngày, cơ sở sản xuất khoảng 50 kg bún thành phẩm, sử dụng gần 70 kg bột đậu xanh. Riêng công đoạn ngâm, sơ chế đã tiêu tốn khoảng 1,5 m³ nước. Đối với sản xuất bánh tráng, dù lượng nước sử dụng ít hơn, song do đa số hộ tráng bánh bằng máy, quy mô sản xuất lớn nên lượng nước thải phát sinh vẫn đáng kể.
“Làng nghề hiện có khoảng 5 hộ làm bún, còn lại chủ yếu sản xuất bánh tráng. Hiện tại, nguồn nước thải lại chưa có hệ thống xử lý. Nhiều hộ cho nước thải vào hầm rút rồi xả ra sông Côn” - ông S. nói.
Ghi nhận của phóng viên cho thấy, nước thải từ các bể lắng theo đường ống đặt ngầm dưới tuyến đường bờ kè chảy thẳng ra sông Côn, thậm chí có nơi xả trực tiếp ra môi trường. Tại các điểm xả thải dọc bờ sông, nước có màu đen, bốc mùi hôi thối. Ở những khu vực có nước thải chăn nuôi heo, bò của một số hộ dân, mức độ ô nhiễm càng nghiêm trọng.
Không chỉ vậy, tình trạng vứt rác sinh hoạt bừa bãi dọc bờ sông, đổ xà bần, tập kết phân bò khiến cảnh quan làng nghề thêm nhếch nhác. Chị L.B.L. (tổ dân phố An Thái) bức xúc: “Chính quyền và các hội, đoàn thể nhiều lần tổ chức dọn dẹp, cắm bảng cấm đổ rác nhưng các bãi rác tự phát vẫn tồn tại suốt nhiều năm. Nhiều người đến tham quan, đi trên tuyến bờ kè để ngắm cảnh phơi bánh, bún dưới bờ sông nhưng đi được một đoạn lại phải quay đầu vì quá ô nhiễm”.
Cần giải pháp xử lý triệt để
Thực tế cho thấy, khi hoạt động sản xuất ngày càng mở rộng, lượng nước thải phát sinh cũng tăng theo, trong khi công tác quản lý, xử lý chất thải chưa theo kịp. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân đặt nặng lợi ích kinh tế mà chưa quan tâm đúng mức đến bảo vệ môi trường, cảnh quan chung.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn - Bí thư Chi bộ tổ dân phố An Thái - cho biết: Ô nhiễm môi trường là vấn đề nan giải của làng nghề suốt nhiều năm qua. Trước đây, các cơ sở sản xuất xả thải ra khu dân cư gây bức xúc cho người dân xung quanh. Từ khoảng năm 2015, các lò bánh xây dựng hầm rút, lắp đường ống dẫn nước thải ra sông Côn. Tuy nhiên, điều này thực chất vẫn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nguồn nước. Ngoài ra, một số hộ dân dù đã được nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn lén vứt rác ven sông.
“Địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nhắc nhở nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, ngăn chặn tình trạng đổ rác bừa bãi. Với các trường hợp vi phạm, tổ dân phố sẽ kiến nghị cơ quan chức năng xử lý nghiêm. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để tình trạng xả thải từ hoạt động sản xuất, rất cần đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Đây cũng là mong mỏi chung của người dân” - ông Sơn chia sẻ.
Theo ông Lê Quốc Cường - Chủ tịch UBND phường Bình Định: Trước thời điểm sáp nhập, UBND TX An Nhơn (cũ) từng tính đến phương án quy hoạch, xây dựng hệ thống xử lý nước thải và định hướng phát triển làng nghề gắn với du lịch. Tuy nhiên, việc triển khai gặp nhiều khó khăn do hạn chế về kinh phí và quỹ đất.
“Để làng nghề bánh, bún An Thái phát triển bền vững, vấn đề môi trường cần được ưu tiên giải quyết. Về lâu dài, địa phương sẽ tập trung nghiên cứu, tìm kiếm nguồn lực đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung nhằm xử lý triệt để ô nhiễm. Trước mắt, phường sẽ làm việc với từng hộ sản xuất để có giải pháp xử lý nước thải phù hợp, hạn chế tối đa việc xả thải trực tiếp ra môi trường” - ông Cường thông tin thêm.
