Người giữ “mạch làng” ở làng Cam

Nhỏ người, tuổi đã ngoài 70, là cựu chiến binh mang thương tật, nhưng việc lớn việc nhỏ trong làng đều có dấu ấn của ông.

7 giờ sáng, làng Cam vẫn khá yên ắng. Những con đường bê tông chạy giữa những nếp nhà vuông vắn, gọn gàng. Vài đứa trẻ chơi đùa trước hiên, trong khi cha mẹ, ông bà đã lên rẫy hoặc vào các công ty làm việc. Làng vắng người, nhưng ẩn sau đó là dòng chảy cuộc sống đang vận động không ngừng.

Ông Đinh Thành bảo, đó cũng là một trong những đổi thay lớn nhất mà ông cảm nhận được sau nhiều năm gắn bó với bà con. Khoảng 10 năm trước, làng Cam có 49 hộ dân với 178 nhân khẩu là người Bahnar, 100% hộ nghèo.

Đến nay, làng có khoảng 60 hộ, 190 nhân khẩu, chỉ còn 3 hộ nghèo; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 25 triệu đồng/năm. Những con đường đất đỏ ngày nào nay đã được bê tông hóa 100%; điện sáng đến từng nhà, làng không còn nhà tạm, nhà dột nát.

Đáng mừng hơn những con đường hay mái nhà mới là sự thay đổi trong nhận thức của bà con. Người dân biết chăm lo làm ăn, quan tâm việc học hành của con trẻ, giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng gia đình văn hóa và từng bước loại bỏ hủ tục.

Trong hành trình ấy, ông Đinh Thành luôn là người đi trước, làm trước…

Giữ rừng cũng là giữ làng

Bao quanh làng Cam là khoảng 800 ha rừng. Với các hộ dân người Bahnar, rừng không chỉ là màu xanh trên những triền núi mà còn là nguồn nước, môi trường sống và sinh kế. Người dân trồng keo, làm ruộng, vào rừng lấy dây mây và những sản vật để tăng thêm thu nhập.

“Làng mình sống dựa vào rừng, nên phải biết giữ rừng. Mình hãy xem rừng như người thân thì mới giữ được lâu dài, mới bền vững được" - ông Thành thường nói với bà con.

Cách vận động của ông không cầu kỳ. Ông lấy chính cuộc sống hằng ngày để giải thích: Rừng còn thì nguồn nước còn, đất đai được bảo vệ, môi trường được giữ gìn; rừng mất thì cuộc sống người dân cũng bị ảnh hưởng. Từ nhà này sang nhà khác, ông kiên trì nói, bà con dần hiểu và làm theo. Ít nhất 10 năm qua, làng Cam không để xảy ra vụ chặt phá rừng, lấn chiếm đất rừng hay trồng cây trái phép.

Anh Sâu Zuôn Anh là một trong những người nghe lời ông Thành rồi làm theo. Gia đình anh có 2 ha rừng keo, 2 con bò, kết hợp làm ruộng và vào rừng lấy dây mây. Nhờ chăm chỉ, cuộc sống ngày càng ổn định, con cái có điều kiện học hành. “Bác Thành thường nói, mình sống dựa vào rừng thì đừng phá rừng. Nghe bác, vợ chồng mình cố gắng làm ăn, cái gì có thể làm được thì làm” - anh chia sẻ.

Giữ rừng, với ông Thành, chỉ là một phần của chuyện giữ làng. Ông còn kiên trì vận động bà con chấp hành pháp luật, giữ gìn ANTT, đoàn kết phát triển kinh tế và xóa bỏ hủ tục.

Chị Đinh Thị Rép kể, trước kia một số bà con còn tin nhiều vào thần linh, những tập tục cúng bái lạc hậu vẫn tồn tại trong đời sống. Qua những lần được ông Thành tuyên truyền, giải thích, bà con dần thay đổi. “Khi nghe bác Thành khuyên bảo, bà con mình đã bỏ những hủ tục đó. Mình còn học dệt thổ cẩm, chồng mình cũng biết bắn nỏ, giữ gìn nét văn hóa của đồng bào mình, xây dựng gia đình văn hóa, nuôi con ăn học” - chị Rép nói.

Điều đáng quý là ông Thành không chỉ nói. Mỗi khi đi tập huấn các lớp kỹ thuật sản xuất, ông lại mang kiến thức về chia sẻ với bà con, tìm đến tận nhà, tận ruộng hướng dẫn cách chăm sóc cây trồng, bón phân, bơm nước, phòng trừ sâu bệnh. Vụ lúa Đông Xuân vừa qua, ruộng nhà ông với giống lúa thuần Hà Phát 3 đạt khoảng 450 kg/sào; nhiều gia đình trong làng cũng đạt năng suất tương đương.

Anh Đinh Đen, một người dân trong làng, nhìn người cán bộ cơ sở đã lớn tuổi rồi bảo, nhiều lúc anh cũng tự hỏi không biết ông Thành lấy đâu ra sức để đi nhiều như vậy.

Để dân tin, trước hết mình phải gương mẫu

Hơn hai thập niên được bà con tín nhiệm là người có uy tín đã tạo cho ông Thành một vị trí đặc biệt trong cộng đồng. Ông vừa động viên bà con làm ăn, giữ rừng, vừa là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng với người dân.

Ông Lâm Duy Hiệp - Phó Trưởng Công an xã Tây Sơn - cho biết: Ông Đinh Thành có lập trường, tư tưởng chính trị tốt, luôn gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương.

Ông tích cực phối hợp tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số chấp hành pháp luật, tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nâng cao ý thức cảnh giác trước những thủ đoạn lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, gây mất ANTT.

Theo ông Huỳnh Văn Dũng - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tây Sơn, ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người có uy tín giữ vai trò rất quan trọng bởi họ gần dân, hiểu dân và có tiếng nói trong cộng đồng. Ông Đinh Thành là người có uy tín tiêu biểu, luôn gương mẫu trong cuộc sống, tích cực vận động bà con đoàn kết, giữ gìn ANTT, bảo vệ rừng, xóa bỏ hủ tục. Điều đáng quý là ông nói bằng trách nhiệm và bằng chính việc làm của mình nên bà con tin tưởng, đồng thuận.

Với ông Thành, được bà con tín nhiệm không phải là một danh hiệu để tự hào, mà là trách nhiệm phải giữ gìn. “Muốn dân tin, mình phải gương mẫu. Tôi trước tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, sau về địa phương nuôi dạy con cái nên người. Tôi nói bà con nghe cũng là nhờ vậy” - ông bảo.

Tháng 4-2026, ông Đinh Thành được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn tỉnh. Với ông, phần thưởng lớn hơn cả chính là những đổi thay ngay trong ngôi làng mình gắn bó: Rừng vẫn xanh, đường làng khang trang, trẻ em được đến trường, người dân biết chăm lo làm ăn, những hủ tục dần được đẩy lùi.

Ở tuổi 73, ông vẫn đi từ nhà này sang nhà khác, lên rẫy, xuống ruộng, gặp bà con để nhắc chuyện giữ rừng, làm ăn, nuôi dạy con cái. Bởi với ông, một khi đã được dân tin thì đó không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là trách nhiệm. Và ông vẫn lặng lẽ giữ lấy trách nhiệm ấy, như cách giữ một “mạch làng” để những đổi thay ở làng Cam tiếp tục được nối dài.