Ngành mía đường: Đừng trông đợi vào giải cứu!

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Chưa bao giờ người dân trồng mía và cả các nhà máy đường lại lao đao như hiện nay khi mía chết khô ngoài đồng không có người mua, nhà máy đường hết khả năng chi trả, phải trả tiền mua mía bằng đường, nông dân cũng đành cầm cố sổ đỏ cho những khoản nợ đã vay. Áp lực vô hình của hội nhập đã đè 'bóng đen' lên ngành mía đường vốn sẽ chịu tác động nhiều nhất khi những hiệp định thương mại tự do có hiệu lực.
Bán mía nhận… đường, cầm sổ đỏ
Nhiều nông dân và thương lái ở xã Lương Hòa, huyện Bến Lức (Long An) đang dở khóc dở cười vì Nhà máy Đường Nivl không còn khả năng chi trả khoản nợ lên đến 100 tỷ đồng tiền thu mua mía nguyên liệu. Không còn cách nào khác, họ đành phải lấy đường để… trừ nợ.
 
Ngành mía đường cần tái cơ cấu sản xuất.
Ngành mía đường cần tái cơ cấu sản xuất.
Theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (gọi tắt là ATIGA) ký kết năm 2009 giữa 10 nước ASEAN, từ năm 2018 trở đi sản phẩm đường từ các nước trong khối ASEAN sẽ không còn bị hạn chế nhập khẩu vào Việt Nam mặc dù vẫn chịu thuế nhập khẩu 5%.
Một thương lái ở xã Lương Hòa cho biết, nhà máy còn nợ anh hơn 8 tỷ đồng tiền mía nguyên liệu, giờ họ không thể trả được, anh đành phải thuê kho, thuê công nhân vận chuyển hơn 30 tấn đường từ nhà máy với giá quy đổi 12.000-13.000 đồng/kg.
Tương tự, ông Nguyễn Hiền, có khoảng 1ha mía ở xã Lương Hòa, cũng phải nhận hơn 300 tấn đường từ Nivl để trừ khoản nợ khổng lồ từ việc mua mía nguyên liệu. Điều đáng nói là, do Công ty CP Nivl nợ tiền thuế đến 110 tỷ đồng, không có khả năng chi trả, Cục Thuế Long An bắt buộc phải ngừng cung cấp hóa đơn, biên lai nên những người nhận đường trừ nợ cũng chỉ biết bán lẻ cho các cửa hàng tạp hóa, quán ăn với giá bèo bọt, 9.000 – 10.000 đồng/kg.
Trong khi đó, một thương lái ở huyện Trà Cú (Trà Vinh) cũng phải ngậm ngùi nhận tới 69 cuốn sổ đỏ của nông dân đã từng vay mượn tiền của bà để trồng mía. Được biết, bà cho 400 hộ trên địa bàn vay 30 tỷ đồng để trồng mía nhưng năm nay giá mía nguyên liệu xuống quá thấp nên nhiều người không có khả năng chi trả, đành phải gán sổ đỏ.
Thực tế, sự bi đát của ngành mía đường đã được nhìn thấy từ đầu năm 2018 khi giá mía nguyên liệu liên tục sụt giảm khiến nông dân lao đao. Khắp các vùng nguyên liệu, nông dân đều than trời vì giá mía giảm, có thời điểm chỉ còn 600 – 900 đồng/kg. Nông dân ĐBSCL chấp nhận để mía “trổ cờ” mà không có người mua, nông dân Tây Ninh ngậm ngùi đốt bỏ, còn ở Phú Yên, Gia Lai, bà con phá mía… trồng sắn.
Tại Hậu Giang, tỉnh có diện tích mía lớn nhất ĐBSCL, lên đến 11.000ha, áp lực tiêu thụ mía còn lớn hơn gấp nhiều lần. Không còn cách nào khác, nhiều địa phương đưa ra việc “giải cứu” đường bằng cách khuyến khích cán bộ, công nhân viên mua giúp để nhà máy bớt tồn đọng. Cũng tại ĐBSCL, đã có 3 nhà máy đường trong tổng số 10 nhà máy phải… đóng cửa.
Áp lực hội nhập
 
 
Ngay từ những tháng đầu năm 2018, Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) đã dự báo trước được những khó khăn mà doanh nghiệp và nông dân trồng mía sẽ gặp phải khi tính đến tháng 3.2018, lượng đường tồn kho lên đến 388.000 tấn, tăng trên 100.000 tấn so với tháng 12.2017.
Trong khi đó, đường cát nhập lậu từ Thái Lan vẫn đang tung hoành ở nhiều tỉnh ĐBSCL với giá thấp hơn đường Việt. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp Thái Lan thu mua nguyên liệu với giá thấp hơn các doanh nghiệp Việt Nam, trong khi chi phí nguyên liệu đã chiếm tới 70 – 80% giá thành sản xuất, nên giá đường Thái Lan luôn thấp hơn đường Việt Nam từ 2.000 – 3.000 đồng/kg.
Điều đáng nói là ngành mía đường của Việt Nam đã được khởi động từ năm 1995, đến nay cả nước đã có 40 nhà máy đường, tổng công suất thiết kế 150.000 tấn mía/ngày, tăng 1,5 lần so với năm 2005 và tăng 12,7 lần so với năm 1995. Tuy nhiên, những hạn chế, tồn tại cố hữu của ngành vẫn chưa được cải thiện khi quy mô sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất mía, chất lượng mía nguyên liệu chưa được cải thiện. Hiện năng suất mía của Việt Nam đạt khoảng 65 tấn/ha, trong khi bình quân chung thế giới là 70 tấn/ha.
Đại diện VSSA cũng thẳng thắn nhìn nhận, bị rơi vào hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan hôm nay lỗi đầu tiên là do sự thay đổi thích nghi của ngành mía đường chưa đủ quyết liệt.
Để chấm dứt tình trạng này, theo GS-TS Võ Tòng Xuân, chỉ còn con đường duy nhất là áp dụng tiến bộ kỹ thuật để hạ giá thành sản xuất đường xuống mức ngang bằng Thái Lan là 8.000 – 9.000 đồng/kg chứ không phải 12.000-13.000 đồng/kg như hiện nay. Khi đó, đường cát Thái Lan sẽ không còn "cửa" tràn vào nội địa.
Để làm được việc này, phải thực hiện dồn điền đổi thửa, tạo ra những cánh đồng quy mô lớn để cơ giới hóa. Đơn cử như ở Quảng Ngãi, đầu tiên nhà máy đứng ra đo diện tích của từng hộ nông dân trong khu vực dồn diền đổi thửa, sau đó đưa cơ giới hóa vào làm đất, trồng mía, bón phân rồi chia lại cho mọi người chăm sóc theo diện tích sẵn có trước đó. Tới khi thu hoạch, nhà máy thu chung rồi chia năng suất bình quân. Với cách làm này, chi phí giá thành sản xuất đã giảm đi đáng kể.
Áp lực hội nhập là có thật, nhưng thay vì trông đợi vào giải cứu, vào sự bảo hộ đã kéo dài, thì các doanh nghiệp mía đường cần tự đổi mới nếu không muốn bị đào thải.
Khánh Nguyên (Dân Việt)

Có thể bạn quan tâm

Vùng rau chuyên canh-nỗi lo giá bán bấp bênh

Vùng rau chuyên canh-nỗi lo giá bán bấp bênh

(GLO)- Vùng chuyên canh rau ở phường An Phú, An Bình, Pleiku (tỉnh Gia Lai) cung cấp rau cho thị trường trong và ngoài tỉnh, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, thời tiết thất thường, giá bán bấp bênh, chi phí tăng nên người trồng canh cánh nỗi lo lỗ vốn.

Gia Lai mở hướng kết nối vùng nguyên liệu với ngành công nghiệp gia vị Trung Quốc

Gia Lai mở hướng kết nối vùng nguyên liệu với ngành công nghiệp gia vị Trung Quốc

(GLO)- Chiều 14-11, tại tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), đoàn công tác tỉnh Gia Lai đến thăm, khảo sát mô hình phát triển công nghiệp gia vị tại thị trấn Dương An, TP. Lạc Lăng thuộc TP. Đức Châu và trao đổi cơ hội hợp tác phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản.

Mỗi địa phương một động lực tăng trưởng

Mỗi địa phương một động lực tăng trưởng

(GLO)- Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm 2026 và phấn đấu GRDP năm 2027 tăng từ 10% trở lên, tỉnh Gia Lai yêu cầu các địa phương chủ động nhận diện tiềm năng, lợi thế, xác định động lực tăng trưởng phù hợp với điều kiện thực tế.

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

Liên kết chuỗi gắn với nhãn hiệu chứng nhận: “Đòn bẩy” nâng giá trị chanh dây Gia Lai

(GLO)- Trong quá trình triển khai nhiệm vụ quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) Chanh dây Gia Lai, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai cùng HTX Sản xuất, Thương mại, Dịch vụ, Du lịch và Nông nghiệp Ia Mơ Nông là 2 đơn vị được lựa chọn thí điểm sử dụng NHCN.

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

Gia Lai có 72 ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao

(GLO)- Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), tỉnh Gia Lai có khoảng 7.264 ha diện tích nuôi trồng thủy sản cùng 3.680 lồng bè với tổng thể tích khoảng 265.000 m³. Trong đó, diện tích nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao là 72 ha.

Hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hỗ trợ hơn 900 triệu đồng triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu

(GLO)- Ngày 5-11, tại xã Bình Khê (tỉnh Gia Lai), Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (ASISOV) phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hội nghị triển khai mô hình canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc Gói thầu số 1, Dự án Làng Hòa Bình Việt Nam - Hàn Quốc.

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

Từ mã số vùng trồng đến vùng nguyên liệu bền vững

(GLO)- Mã số vùng trồng không chỉ giúp truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn thúc đẩy nông dân, HTX và doanh nghiệp ở Gia Lai thay đổi phương thức sản xuất. Việc xây dựng, duy trì mã số góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Nông dân thi đua làm giàu, phát triển nông thôn

Nông dân thi đua làm giàu, phát triển nông thôn

(GLO)- Chiều 22-10, tại phường Quy Nhơn Nam, Hội Nông dân tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” giai đoạn 2022-2026.

null