Với nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch và mức thu phù hợp thực tế, quy định mới hướng đến bảo đảm quyền lợi người học, ngăn ngừa lạm thu và tạo đồng thuận giữa nhà trường với phụ huynh.
Dựa trên nhu cầu tự nguyện của phụ huynh
Sau khi tiếp nhận Quyết định số 141/2026/QĐ-UBND ngày 2-10-2026 của UBND tỉnh về quy định danh mục, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, các trường công lập trên địa bàn tỉnh chủ động thông báo rộng rãi đến phụ huynh học sinh; đồng thời, tiến hành xây dựng dự toán chi tiết và công khai phương án thu, chi dựa trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh.
Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (phường Quy Nhơn) hiện có 548 học sinh bán trú ở khối lớp 1 và lớp 2. Theo cô Nguyễn Hồng Minh Thương - Hiệu trưởng nhà trường, trước khi tổ chức thu, trường xây dựng phương án, dự toán thu, chi cho từng dịch vụ; công khai nội dung dịch vụ, đối tượng, thời gian thực hiện, mức thu, nội dung chi, phương thức thu.
“Nhà trường không được gắn việc đăng ký, nộp tiền dịch vụ với điều kiện tuyển sinh, xếp lớp, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện hoặc quyền tiếp cận các hoạt động giáo dục bắt buộc” - cô Thương khẳng định.
Theo quy định mới, mức thu tối đa đối với bữa ăn bán trú (không bao gồm ăn sáng) là 40.000 đồng/học sinh/ngày ở bậc mầm non, tiểu học và 45.000 đồng/học sinh/ngày ở bậc THCS, THPT.
Dịch vụ bán trú năm đầu tiên (gồm dịch vụ chăm sóc, trang thiết bị phục vụ bán trú lần đầu) có mức thu tối đa 215 nghìn đồng/học sinh/tháng; từ năm thứ hai (gồm dịch vụ chăm sóc, bổ sung trang thiết bị phục vụ bán trú) là 170 nghìn đồng/học sinh/tháng. Mức thu này áp dụng ở cả 4 cấp học.
Một số mức thu tối đa khác gồm: trông giữ, chăm sóc trẻ mầm non ngoài giờ là 8.000 đồng/trẻ/giờ; trông giữ, chăm sóc trẻ vào ngày nghỉ hằng tuần và trong thời gian nghỉ hè là 32.000 đồng/trẻ/ngày; bữa ăn sáng là 12.000 đồng/học sinh/ngày.
Là phụ huynh có hai con đang học tiểu học tại phường Quy Nhơn, chị Lê Thị Hồng cho rằng mức thu theo quy định mới khá hợp lý, góp phần minh bạch các khoản thu và bảo vệ quyền lợi người học.
Tuy nhiên, chị mong nhà trường xây dựng phương án thu, chi hài hòa, phù hợp điều kiện thực tế và nhu cầu của phụ huynh, bởi đây là mức thu tối đa chứ không phải mức thu bắt buộc.
Tại Trường Mầm non Sơn Ca (xã Chư Prông), công tác thu, chi bán trú được nhà trường lập kế hoạch và công khai quyết toán tiền đồ dùng, tiền ăn với hội đồng trường, cha mẹ học sinh.
Cô Dương Thị Mai Lan - Hiệu trưởng nhà trường - cho biết, trường có hơn 500 học sinh bán trú, chủ yếu là người dân tộc thiểu số. Vì vậy, việc thống nhất cụ thể với phụ huynh về các khoản thu, chi càng cần được chú trọng, nhằm tạo sự đồng thuận, giúp các gia đình yên tâm gửi con bán trú, góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học.
Thu, chi minh bạch, phù hợp thực tiễn
Cô Nguyễn Thị Thuận Duyên - Hiệu trưởng Trường Mầm non Nguyễn Văn Cừ (phường Quy Nhơn Nam) cho rằng, việc xác định mức thu căn cứ vào nội dung dịch vụ, số người đăng ký, thời gian thực tế cung cấp dịch vụ và các chi phí hợp lý, hợp lệ trực tiếp liên quan. Mức thu cụ thể không vượt mức tối đa theo quy định, bảo đảm nguyên tắc thu đủ bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận.
“Nhà trường không thu đối với nội dung, hoạt động đã được ngân sách nhà nước hoặc nguồn kinh phí hợp pháp khác bảo đảm và không thu trùng đối với cùng một nội dung chi. Hiện nhà trường đang triển khai xây dựng kế hoạch, tổ chức họp phụ huynh để lấy ý kiến về mức thu, chi theo quy định mới” - cô Duyên cho hay.
Ông Võ Ngọc Sỹ - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT - cho biết: Sở đã ban hành văn bản hướng dẫn các cơ sở giáo dục công lập triển khai quy định mới. Theo đó, việc tổ chức cung cấp dịch vụ phải bảo đảm tính tự nguyện; xác định mức thu cụ thể đúng danh mục, phù hợp nhu cầu sử dụng và điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục; thực hiện công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả.
Các trường phải rà soát phần kinh phí đã được ngân sách nhà nước bảo đảm hoặc hỗ trợ theo chế độ, chính sách để tránh thu trùng.
Quy định cũng nêu mức thu tối đa đối với một số dịch vụ phục vụ hoạt động giáo dục. Cụ thể, hoạt động cho trẻ mẫu giáo làm quen tiếng Anh với giáo viên người Việt Nam là 10.000 đồng/trẻ/tiết; hoạt động giáo dục ngoài nhà trường, tham quan, trải nghiệm theo kế hoạch giáo dục là 500 nghìn đồng/học sinh/hoạt động.
Đối với hoạt động giáo dục kỹ năng sống và giáo dục ngoài giờ chính khóa, mức thu tối đa là 10.000 đồng/học sinh/tiết, áp dụng ở bậc mầm non và tiểu học.
Đối với dịch vụ cung cấp bữa ăn, việc thu, chi và quyết toán phải căn cứ số bữa ăn thực tế, nội dung thỏa thuận với cha mẹ hoặc người giám hộ của trẻ, học sinh và các quy định liên quan. Mức thu cụ thể được xác định trên cơ sở nhu cầu đăng ký, thời gian cung cấp dịch vụ, phương án tổ chức và chi phí hợp lý.
