Theo Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH ngày 23-3-2026, người lái xe trên đường cao tốc không được cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường. Luật hiện hành có hiệu lực từ ngày 1-1-2025 và đã được cập nhật các sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.
Tuy nhiên, luật quy định một ngoại lệ. Người điều khiển phương tiện chỉ được dừng, đỗ ở làn dừng khẩn cấp cùng chiều xe chạy khi gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác buộc phải dừng, đỗ. Khi đó, xe phải bật đèn khẩn cấp để cảnh báo các phương tiện đang lưu thông phía sau.
Nếu phương tiện gặp sự cố nhưng không thể di chuyển vào làn dừng khẩn cấp, người điều khiển phải bật đèn khẩn cấp, đồng thời đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150 m. Sau đó, phải nhanh chóng thông báo cho cơ quan Cảnh sát giao thông đang thực hiện nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên tuyến hoặc cơ quan quản lý đường cao tốc.
Ngược lại, không được tự ý sử dụng làn khẩn cấp để chạy xe nhằm tránh ùn tắc, vượt dòng phương tiện hoặc rút ngắn thời gian di chuyển. Đây vẫn là hành vi bị cấm. Cục Cảnh sát giao thông cũng đưa tình huống điều khiển xe chạy ở làn dừng khẩn cấp khi ùn tắc vào nội dung hướng dẫn, với đáp án là không được phép, trừ trường hợp thuộc diện được pháp luật cho phép. Đáng chú ý, quy định xử phạt hiện hành cũng phân biệt rõ giữa chạy xe trên làn dừng khẩn cấp và dừng, đỗ xe trên cao tốc không đúng quy định.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi điều khiển ô tô chạy ở làn dừng xe khẩn cấp hoặc phần lề đường của cao tốc bị xử phạt; đồng thời, việc dừng, đỗ trên cao tốc không đúng nơi quy định hoặc khi gặp sự cố nhưng không bật đèn khẩn cấp, không thực hiện cảnh báo theo yêu cầu cũng bị xử phạt.
Quy định này nhằm bảo đảm làn dừng khẩn cấp luôn có thể được sử dụng cho các phương tiện gặp sự cố cũng như phục vụ công tác cứu hộ, xử lý tình huống khẩn cấp trên cao tốc.
“Bất khả kháng” không được hiểu đơn giản là bất cứ nhu cầu cá nhân nào phát sinh trong quá trình di chuyển. Có thể kể đến những tình huống đột xuất như người trên xe gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hoặc sự cố bất ngờ khiến việc tiếp tục điều khiển phương tiện không còn bảo đảm an toàn.
Trong khi đó, dừng xe chỉ để nghỉ ngơi, ngủ hoặc đi vệ sinh thông thường không phải là lý do mặc nhiên được phép sử dụng làn dừng khẩn cấp. Thực tế, năm 2026 đã có trường hợp tài xế xe khách bị xử phạt 13 triệu đồng vì dừng trên cao tốc để cho hành khách xuống đi vệ sinh.
